Yunanistan'da 17 Haziran secimleri ve siyasi krizler donemi

Yunanistan'da 6 Mayis'ta yapilan erken genel secimlerin ardindan koalisyon hukumeti kurulamamasi uzerine bugun 17 Haziran'da yeniden secimlere gidilmesi karari alindi. Ulke secimlere Danistay Baskani Panayotis Pikrammenos'un (67) basbakanliginda gidecek

  Yunanistan'da 6 Mayis'ta yapilan erken genel secimlerin ardindan koalisyon hukumeti kurulamamasi uzerine bugun 17 Haziran'da yeniden secimlere gidilmesi karari alindi. Ulke secimlere Danistay Baskani Panayotis Pikrammenos'un (67) basbakanliginda gidecek. Pikrammenos, bugun saat 15:20'de Cumhurbaskani Karolos Papulyas tarafindan bu goreve atandi. Cicegi burnunda 'nobetci' Basbakan Pikramenos, bu aksam saat 20:00'da yemin ederek isbasi yapacak. Yunanistan'da 7 Mayis'tan bu yana suren partiler arasi hukumet kurma calismalarinin ardindan inisiyatifi eline alan Cumhurbaskani Karolos Papulyas liderliginde yapilan ve parti genel baskanlarinin katildigi 3 zirveden de hukumet cikmayinca ulkenin 17 Haziran'da secimlere gitmesi karari alindi. 38 yildir tek basina iktidarlar tarafindan yonetilen Yunanistan'in 6 Mayis secimlerinden sonra koalisyon hukumeti kurma basarisi gosterememesi, benzer senaryonun cikmasi beklenen 17 Haziran secimlerinden sonra da siyasi krizin devam edecegi endiselerine yol aciyor. PARTILERIN 17 HAZIRAN STRATEJILERI Ulkeyi secimlere goturecek basbakaninin siyasi bir isim mi yoksa disaridan bir sahsiyet mi olacagina iliskin bugun Cumhurbaskani Papulyas baskanliginda yapilan toplantiya Yeni Demokrasi (YDP) lideri Antonis Samaras, Radikal Sol Koalisyon (SIRIZA) lideri Aleksis Tsipras, PASOK lideri Evangelos Venizelos, Yunanistan Komunist Partisi lideri Aleka Papariga, Bagimsiz Yunanlar lideri Panos Kammenos ve Demokratik Sol Parti lideri Fotis Kuvelis katildi. Irkci Altin Safak lideri ise gorusmede yer almadi. Bir saat suren toplantida gunlerdir partiler arasinda devam eden gorus ayriligi burada da kendini gosterdi. Samaras ve Venizelos, ulkeyi son 7 aydir yoneten Lukas Papadimos'un basbakan olarak secimlere goturmesini teklif etti. Bu oneriye diger partiler karsi cikti. SIRIZA lideri Tsipras ise eski PASOK hukumetleri doneminde Savunma Bakanligi yapan Gerasimos Arsenis'in basbakanliga getirilmesini istedi. Ancak birkac ay once PASOK'tan ayrilarak Toplumsal Mutabakat Partisi'ni kuran Arsenis'in esinin bu secimlerde SIRIZA ile isbirligine gidebilecegi soylentileri sebebiyle PASOK lideri Venizelos tarafindan bu oneri kabul gormedi. Genel anlamda uzlasma saglanamayinca Papulyas, anayasa geregi uc ust yargi baskanindan biri olan Danistay Baskani Panayotis Pikrammenos basbakan olarak atanmasinda karar kildi. 'Nobetci' hukumet sifati ile ulkeyi secimlere goturecek olan Pikrammenos, bakanlarini ise bu aksam saatlerinde belirlemis olacak. Yeni hukumet, yarin Cumhurbaskanligi Sarayi'nda yapilacak dini yemin toreni ile gorevine baslayacak. Bu hukumetin hicbir durumda ulkeyi yakindan ilgilendiren maaslarda kesinti ve ozellestirmeler gibi kararlar almasi beklenmiyor. Bu arada 6 Mayis secimlerinde AB ve IMF ile kemer sikma onlemlerinde basrolu oynadigi gerekcesiyle secmen tarafindan tarihinin en agir yenilgisi ile cezalandirilan PASOK, 'nobetci' hukumete herhangi bir bakan vermeyecek. Bugune kadar gorevde kalan bakanlarin tamami istifa edecek. Bu sekilde PASOK'un devlet ile olan bagini tamamen kesmeyi hedefleyen Venizelos, 17 Haziran'daki secimlerde yuzde 13'luk oy oraninin uzerine cikmayi hedefliyor. Ote yandan yeniden secimlere gidileceginin dun netlesmesinin ardindan partiler, secim stratejilerini masaya yatirdi bile. YDP lideri Samaras, secimler oncesi bu partiden ayrilan 4 partiye baris elini uzatti. Avrupa yanlisi guclu bir merkez sag gucu olusturulmasi cagrisinda bulunan Samaras'a yuzde 3'luk baraji kil payi asamayan Dora Bakoyanni'nin partisi Demokratik Ittifak ve Stefanos Manos lideri Aksiyon partilerinin ne cevap verecekleri bilinmiyor. Ancak Demokratik ittifak ve Aksiyon partilerinin isbirligi yaparak parlamentoya girecek cogunlugu saglama yolunu secmeleri bekleniyor. Bagimsiz Yunanlilar ve Halkci Ortodoks Cephe'nin de bu cagriya cevap vermeleri beklenmiyor. 2009'daki yuzde 44'luk oy oranindan 6 Mayis'ta yuzde 13'e inen PASOK'un da secimler oncesi bu partiden ayrilan kucuk guclere 'imdat' cagrisi yapmasi bekleniyor. Ancak olumlu bir cevap almasi beklenmiyor. SIRIZA'NIN BIRINCI PARTI OLMASI VE HANDIKAPLAR Son secimlerde en hizli cikisi yapan Radikal Sol Koalisyon (SIRIZA), son yapilan anketlerde yuzde 20 ve 25'lik oy oranlari ile 17 Haziran'da yapilacak secimlerden ilk parti cikabilir. Aci receteden bunalan vatandasin secimlerde SIRIZA'ya birincilik verebilecegi belirtiliyor. Bu durumda SIRIZA, ilk partiye fazladan verilen 50 vekillik bonusu da almis olacak. Ancak SIRIZA'nin secimler sonrasi hanesine kotu notlar da yazildi. Hukumet kurma surecinde cok yonlu baskilara ragmen uzlasmaz bir tutum takinan ve parti yetkililerinin yaptiklari kafa karistiran aciklamalarin SIRIZA'nin basini agritabilir. SIRIZA milletvekilleri, bankalardaki butun mevduat hesaplarina (170 milyar euro) el konulmasi gafina imza atmisti. Bir diger milletvekili Manolis Glezos ise 20 bin euro ve uzeri gelir beyan edenlerden 100 euro zorunlu kesinti uygulanacagini soylemisti. Bu ic borclanmadan saglanacak kaynak, merkezi butce ihtiyaclari icin karsilanacak. SIRIZA'nin AB ve IMF ile kredi anlasmasini askiya alma uzerine kurdugu ekonomi politikasinin kafalarda soru isaretleri birakmasi ve ulkenin ekonomik krizden nasil cikacagina iliskin net bir cozum ortaya koyamamasi da bu partinin secimlerde kirik not almasina sebep olabilir. BATI TRAKYA TURK AZINLIGI, 17 HAZIRAN'DA DA 3 VEKIL CIKARABILIR 17 Haziran'da yapilacak secimlerde bu defa yaklasik 10 milyon secmen, bolgelerindeki milletvekillerine degil partilere oy verecek. Milletvekilleri liste seklinde siralanacak. Bu listelerin olusturulmasinda ve milletvekillerinin siralamasina yerel parti orgutlerinden cok parti liderleri karar verecek. Bu da ilk sirada yer alan vekillerin, partisi baraji asmasi durumunda vekil secilebilecegi anlamina geliyor. Bu secim yonteminin 6 Mayis'ta 3 milletvekili cikaran Bati Trakya Turk Azinligi icin anlami buyuk. Zira Azinlik, parti liderlerinin ilk siraya Yunan adaylar yerine Turk Azinlik adaylarini koymasi durumunda vekil cikarabilecek. PASOK'un Gumulcine'de en cok oyu alan Ahmet Haciosman'i ilk siraya koymasi bekleniyor. Bu da Hacisoman'in yeniden vekil secilecegi anlamina geliyor. Iskece'de ise Radikal Sol Koalisyon'dan vekil secilen Huzeyin Zeybek'in 17 Haziran secimlerinde de 11 bin civarinda oy almasi durumunda yine listenin en basinda yer alarak milletvekili secilmesine kesin gozuyle bakiliyor. Gumulcine'de partisi Demokratik Ittifak yuzde 3'luk baraji gecemedigi icin vekil secilemeyen Ilhan Ahmet, bu defa vekil secilebilir. Demokratik Ittifak ve Aksiyon partileri isbirligi yaptigi taktirde parlamentoya girmelerine kesin gozuyle bakiliyor. Bu da il genelinde en cok oyu alan Ahmet'in liste basi olmasi durumunda kesin vekil secilmesi anlamina gelecek. Bu durumda 6 Mayis secimlerinde Gumulcine'den vekil secilen SIRIZA'dan Ayhan Karayusuf'un tekrar vekil secilemeyecegi anlamina geliyor. Ilhan Ahmet, Karayusuf'tan yaklasik 7 bin daha fazla oy almisti. Azinlik, 17 Haziran'da da guclu adaylara oy kullanarak parlamentoda temsilcisiz kalmamayi hedefliyor. SANCILI KOALISYONLAR DONEMI Yunanistan'da 38 yildir ulke tek baslarina donusumlu olarak ulke yonetimini tekellerine alan YDP ve PASOK'un 6 Mayis secimlerinde agir bir hezimet ile son verilmesi ve ilk koalisyon hukumeti kurma cabasinin fiyasko ile sonuclanmasi, 17 Haziran secimlerinde olusacak benzer tablo sebebiyle ulkedeki siyasi krizin kalici olacagini gosteriyor. Partilerin 6 Mayis'ta cikan siradisi secim sonuclarini dogru durust masaya yatirmadan ve halkin beklentilerine cevap verecek ikna edici cozum yaklasimlarini sunmadan yeniden secimlere gidilmesi, siyasi krizin ve koalisyon hukumeti kurma calismalarindaki basarisizligin tekrarlanabilecegi endiselerini beraberinde getirdi. AB ve IMF'den kredi anlasmasi konusunda yogun baskilar goren Atina, yaklasik 2 aydir ulke ekonomisinin islemesine yonelik cabalar ile reformlari askiya almis durumda. Yeni secime kadar gececek sure de hic durmadan calismasi gereken ulkenin onundeki ekonomik krizin derinlesmesine sebep olabilir. Ancak AB'nin lokomotif ulkeleri Almanya ve Fransa'nin Yunanistan'i Euro disina itme gibi bir yaklasimi benimsemeleri beklenmiyor. Bunun krizle bogusan Italya, Ispanya, Irlanda ve Portekiz'e dogru bir domino etkisi yapmasindan korkuluyor.