Yargi reformuna karsi Meclis'te CHP-MHP ittifaki
Yuksek yargidaki is yukunu azaltmak, davalarin zamanasimindan dusmesini engellemek amaciyla hazirlanan reform tasarisi Meclis Adalet Komisyonu'nda gorusulmeye baslandi.
Yargitay ve Danistay'da yeni dairelerin kurulmasini saglayacak tasari, muhalefetin engeliyle karsilasti. CHP ve MHP'li uyelerin tavri, 'gorusmeleri tikama taktigi' olarak yorumlandi. Komisyona uye olmayan CHP'li vekillerin yogun katilimi gerginlige yol acarken, uzun sure salon tartismasi yasandi. Komisyonda konusan Adalet Bakani Sadullah Ergin ise tasarinin Yargitay ve Danistay dahil tum kurumlarin gorusu alinarak hazirlandigina dikkat cekti. Istinaf mahkemelerinin faaliyete gecisini Yargitay baskanlarinin talebi uzerine ertelediklerini anlatan Ergin, Yargitay'in 'daire artirimina gerek yok' tezine de tepki gosterdi: "Madem bir yilda bu is yuku cozulecekse neden 2006'daki dosyalari gorusuyorlar?" Yargi reformu tasarisina karsi cikan Yargitay uyeleri, dun Adalet Komisyonu'nda 'arsivde raflara kaldirilan 1 milyon 800 bin dosyayi bir yilda nasil bitirecekleri'ni izah etmeye calisti. Yargitay 9. Hukuk Dairesi Baskani Mustafa Kilicoglu, istinaflar devreye girdiginde dosya akisinin azalacagini, mevcut is yukunu ceza dairelerinde 2 yil, hukuk dairelerinde ise 1 yilda sonuclandirabileceklerini savundu. Yargitay uyelerinden Seyfettin Cilesiz, ceza kanunlarinin 8 defa degistigini soyleyerek, is yuku ve zamanasiminin nedeninin degisen kanunlar oldugunu savundu. Adnan Degnekli ise "Elimizdeki devam eden dosyalari istinaf mahkemelerine gonderirsek mevcut davalari bir yilda bitiririz." savunmasini yapti. Toplantida hazir bulunan Bakan Ergin, bu goruse itiraz ederken su sorulari yoneltti: "Yargitay uyemiz devam eden davalari istinaflara gonderelim, diyor. Bu sartlarda istinaflar olu dogar. Geldigimiz noktada onumuze cikan tablo vahim. Yargitay daire artirimina gerek yok, diyor. Madem 1 yilda bu is yuku cozulecekse neden 2006'daki dosyalari gorusuyorlar? Bunu nasil izah edecekler? Zamanasimina ugrayan dosyalari gormezden gelelim, diyorsaniz soyleyecek sozum yok." 2007'de Yargitay Baskanligi'nin uye sayisinin azaltilmasiyla ilgili taslagini istinaflarin devreye girecegini dusunerek Meclis'e sevk ettiklerini hatirlatan Ergin, "O gun Yargitay'da 600 bin dosya vardi. Bugun ise 1 milyon 800 bin dosya var. Fecaat bir tablo var ortada. Istinaf ve Yargitay'in guclendirilmesinin birlikte devreye girmesiyle bu sorun cozulur." dedi. Ergin, bolge istinaf mahkemelerinin hakim savci yetersizliginden dolayi devreye alinamadigini, su anda hakim savci temini icin ticaret mahkemelerinin tek hakime indirilmesi ve bazi degisik imkanlari zorladiklarini kaydetti. Ergin, "Hakim ve savci olusturmaya calisiyoruz ki bunlarin haziran ayindaki yaz kararnamesi icerisinde gorevlendirmelerinin yapilmasini dusunuyoruz. Gorevlendirildigi takdirde bunlarin calismasi adli yilin basinda soz konusu olabilecektir. Yani onemli olcude 2011 yili da gecmis olacaktir.'' seklinde konustu. Sorunu, yuksek yarginin celiskili tavirlari buyuttu Yarginin is yukunu hafifletmeyi ve isleyisini hizlandirmayi amaclayan Meclis gundemindeki tasarilara, yuksek yargi itiraz ediyor. Ancak, sorunlarin bu noktaya gelmesinde celiskili tavirlari onemli rol oynayan yuksek yargi, cozum olarak daha once ileri surdugu formullere bile karsi cikiyor. Istinaf mahkemeleri, Yargitay ve Danistay'in yeniden yapilandirilmasi gibi girisimler 2005 yilindan beri Turkiye'nin gundeminde. Surekli tartismalarla gecen surec, gercekleri tum acikligiyla ortaya koyuyor. Yargitay baskanlari ve hukuk cevreleri istinaf mahkemelerinin kurulmasini gundeme getirince, 2004 yilinda Bolge Adliye Mahkemeleri Kanunu cikarildi. Bu mahkemelerin faaliyete gecmesi icin 2007 yilina kadar sure tanindi. Istinaf mahkemeleri faaliyete gectiginde Yargitay'a gelecek dosya sayisi azalacagi icin Yargitay, 2005 ve 2006 yillarinda daire sayisinin 32'den 20'ye, uye sayisinin da 250'den 150'ye dusurulmesini teklif etti. Adalet Bakanligi bu yonde calisma baslatti. Buna gore daire ve uye sayisinin azaltilmasina iliskin hukumlerin istinaf mahkemeleri faaliyete gectikten 3 yil sonra yururluge girmesi ongoruldu. Ancak HSYK, hakim, savci ve personel sayisinin yetersiz olmasi ile diger altyapi eksikliklerini gerekce gostererek istinaf mahkemelerinin kurulmasina izin vermedi. Donemin Yargitay Baskani Osman Arslan ve simdiki Baskan Hasan Gerceker'in de aciklamalari dogrultusunda 2010 yilina ertelendi. Istinaf mahkemelerinin faaliyete gecmesinin ertelenmesinin yani sira Danistay'in yeni hakim ve savci alimlariyla ilgili sinavlari engellenmesi de vahim tabloyu hazirlayan sebepler arasinda bulunuyor. Yargitay Baskanligi, 2008 yilinda Adalet Bakanligi'na 2 kez yazi gondererek 6 yeni daire kurulmasini ve uye sayisinin artirilmasini istedi. Yargitay Baskani Hasan Gerceker imzali 27 Ekim 2008 tarihli basvuruda, "3 hukuk ve 3 ceza dairesinin ivedilikle kurulmasinda kesin ve acil zorunluluk vardir." ifadeleri yer aldi. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 2010'un sonunda yururluge girmesiyle, yargidaki sorun iyice gun yuzune cikti. Yillardir sonuclandirilmayan davalardaki tahliyeler hukumeti tedbir almaya yoneltti. Yargitay ile Danistay'da daire ve uye sayisini artiran tasari Meclis'e sevk edildi. Yuksek yargi, burada da celiskili tavrini birakmadi. Ertelettigi istinaf mahkemelerinin yeterli olacagini ileri surerken, daire sayisinin artirilmasina onceki onerilerinin aksine itiraz etti.