Turkiye'nin Irak'in yeni hamisi mi olacak?
Bir yandan petrol arama bolgelerinde yeniden guc kazanirken bir yandan da bolgesel siyasi bir guc olarak pozisyonunu guclendiren Turkiye, Irak?taki yatirimlarini artiriyor.
Yillarca Avrupa?daki diplomasi girisimlerine odaklanan Ankara, dikkatini Ortadogu?ya cevirdi. Dahasi Turkiye?nin bolgedeki guc aracisi rolu Sunni Suudi Arabistan ve Sii Iran?a gore daha yapici bir rol olarak goruluyor. Ankara Irak?ta altyapi ve enerji anlasmalariyla ugrasirken bir yandan da etkili bir siyasi oyuncu oldu. Avrasya Grup?un Washington?da bulunan Ortadogu analisti David Bender, ?Bu Turkiye?nin Avrupa?yla iliskilerinin zarar gorecegi anlamina gelmiyor ancak Turkiye?Nin politikasinda ciddi bir kaymaya isaret ediyor? dedi. Bender, ?Avrupa?nin kiyisinda, kitanin en fakir ulkesi mi olmak istersiniz, yoksa Ortadogu?da gercek bir guc odagi mi olmak istersiniz?? sorusunu yoneltti. Irak Basbakani Nuri el Maliki gectigimiz hafta Irak?in en buyuk iki ticaret ortagindan biri olan Turkiye?ye bir ziyaret duzenledi. Maliki?nin ziyareti, Turkiye Petrolleri Anonim Ortakligi?nin (TPAO) Irak?in petrol sahalar icin actigi uc ihalede ikisini kazanmasinin hemen ardindan geldi. Analistler Turkiye?nin bu ihalelerdeki basarili performansinin Ankara?nin Avrupa ve Ortadogu arasinda bir enerji koprusu olusturma isteginin isareti olarak goruldu. Turkiye?nin topraklarinda petrol ve dogalgaz kaynaklari kisitli ancak Ankara Avrupa, Ortadogu, Orta Asya ve Rusya arasindaki cografi konumuyla etkin bir oyuncu. Irak?in petrol ihracatinin dortte biri Kerkuk-Ceyhan Boru Hatti uzerinden gonderiliyor. IHS Enerji sirketinin Ortadogu analisti Samuel Ciszuk, ?Turkiye ozellikle dogalgazin kendi topraklarindan gecip Avrupa?ya ulasmasini saglamak icin elinden geleni yapacak. Turkmen ve Iran gazi hala zor hatta imkansiz gorunuyor ancak Irak?ta onumuzdeki onyilda hayata gecirilebilecek ciddi bir buyume potansiyeli var? dedi. PFC Enerji?nin analisti Raad Alkadiri ise ?Bircok acidan Turkler Irak?a 90?larda Orta Asya?ya yaklastiklari sekilde yaklasiyorlar. O donemde bu bolgede de ciddi ticari cikarlar elde etmislerdi? dedi. 1991 Korfez Savasi?ndan once Irak Turkiye?nin Almanya?dan sonraki en buyuk ikinci ticaret ortagiydi. Saddam Huseyin doneminde gerilen iliskiler, son yillarda yeniden rayina girdi. IHS Global Insight?in Ortadogu analisti Gala Riani, ?Ticari cikarlar kilit onemde olsa da, Turkiye?nin adimlari ayni zamanda bir karsilikli bagimlilik saglayarak stratejik bir siyasi amac da tasiyor? dedi. Riani, ?En nihayetinde, yatirimin artisi Turkiye?nin Irak?taki olaylari etkileme potansiyeline katkida bulunacak? dedi. Timeturk