'Turkiye'nin Libya tutumu celiskili'
Libya'ya mudahale konusunda NATO uyeleri sonunda uzlasmaya varirken siyaset bilimci uzmanlar, Turkiye'nin Libya konusundaki tutumunun celiskili oldugunu ve Turkiye - Fransa gerginliginin de iyice belirginlestigi degerlendirmesinde bulunuyor.
Basbakan Recep Tayyip Erdogan, mart ayinin basinda NATO?nun Libya?ya mudahale etmesine sert tepki gostererek, ?NATO?nun Libya?da ne isi var?? demisti. Koalisyon guclerinin Libya?ya yonelik hava operasyonuna baslamasinin ardindan ise Erdogan tutumunu yumusatarak, Turkiye?nin bazi sartlari oldugunu, NATO?nun, ?Libya?nin Libyalilara ait oldugunu tespit ve tescil icin oraya girmesi? gerektigini soyledi. Bu aciklamanin ardindan Disisleri Bakani Ahmet Davutoglu ise Libya?ya duzenlenen operasyonun komuta ve kontrol sisteminin tamamiyla NATO?ya devredilmesi gerektigini soyledi. Koalisyon guclerinin Libya?ya yonelik mudahalesini elestiren Turkiye, taleplerinin kabul edildigi gerekcesiyle, komutanin NATO?ya devredilmesine onay verdi. Boylelikle, persembe aksami gunlerdir devam eden toplantilarin ardindan NATO uyeleri arasinda uzlasma saglanmis oldu. "Dun reddedilen bugun savunuluyor" Berlin merkezli Alman Bilim ve Siyaset Vakfi?ndan Gunter Seufert, Turk hukumetinden birbiriyle celisen aciklamalar gelmesinin bir yandan anlasilabilecegini belirtti. Seufert, "ic politika acisindan ve Turkiye?nin izledigi politika cercevesinde Arap ulkeleri arasinda yumusak guc olarak kendini gostermeye calistigi dusunulurse bu anlasilabilir" dedi. Turkiye uzmani Seufert, bir yandan da "Dun tamamen reddedilen bir sey bugun savunuluyor" sozleriyle, bu tutumun celiskili oldugunu da belirtti. Seufert, Turkiye'nin Libya konusunda dusunmek icin cok fazla vakti olmadigini hatirlatarak, bu celiskili tutumu soyle acikladi: "Libya?da beklenmeyen bir degisim yasaniyor. Bu tamamen yeni bir durum. Bunun yani sira Bati?da da farkli gorusler mevcut. Kanimca bunlar neden biraz bocalandigini ve kuskuyla yaklasildigini acikliyor." Turk dis politikasindaki tutarsizlik Carnegie Europe adli dusunce kurulusunda misafir arastirmaci Sinan Ulgen de Turkiye?nin Libya konusundaki tutumunun ?muglak? olmasini elestirdi. Turkiye?nin izledigi dis politikada genelde tutarsizliklar bulundugunu dile getiren Ulgen, buna ornek olarak Erdogan'in "Iran Cumhurbaskani Ahmedinejad ile el sikisirken, Misir lideri Mubarek'e koltugunu birak demesini" gosterdi. Ulgen, Turk dis politikasinda bu tutarsizligi soyle acikliyor: ?Turkiye, bu halde dis politikayi yurutebilme imkani oldugunu dusunuyor. Yani hem Iran'la iyi iliskiler yurutup, hem Washington'la iyi iliskiler yurutmek. Bir taraftan Kaddafi?ye sahip cikip, diger taraftan Bati icerisindeki yerini saglamlastirmak... Ama bunlar artik onumuzdeki donemde surdurulebilir tercihler olmaktan cikacak. Ve Turkiye istemedigi, belki de kendisi acisindan maliyetli olabilecek tercihlerle karsi karsiya kalacak diye dusunuyorum.? Turkiye-Fransa iliskileri Turkiye'nin Libya sorununa iliskin tutumu Turkiye ile Fransa arasindaki gorus ayriliklarini ortaya cikardi. Ozellikle Fransa?nin gectigimiz cumartesi gunu Paris?te yapilan toplantiya Turkiye?yi davet etmemesi, Ankara?da tepkiyle karsilandi. Turkiye?nin bu tepkisinin hakli oldugunu belirten dis politika uzmani Ulgen, NATO?nun gelecegi acisindan yeni bir doneme girildigini soyleyerek "Cunku Turkiye ile Fransa arasindaki bu rekabet su ustune cikti. Fransa, Turkiye?yi bolgede kendisine stratejik bir rakip olarak goruyor. Bunun altini cizmek lazim. Oysa bu iki ulke de, NATO?nun uyesi. Fransa Avrupa Birligi'nin tam uyesi, Turkiye Avrupa Birligi ile muzakere ediyor. O yuzden bu durum onumuzdeki donemde NATO?nun gelecegi bakimindan, NATO icindeki birlik ve beraberligin saglanmasi acisindan sorun yaratiyor? seklinde konustu. Gunter Seufert ise Turkiye ile Fransa arasindaki bu gerginligin, Fransa?nin, Turkiye?nin Avrupa Birligi uyeligine acikca karsi cikmasiyla baglantisi olduguna dikkat cekti. Ancak bu gergin donemin gecici oldugunu belirten Seufert, sonunda ?aklin galip gelecegini? dile getirdi. Seufert, "Turkiye belki Avrupa Birligi?ne eskisi kadar muhtac degil ama h