Turkiye 'evet' dedi!
Iste kabul edilen Anayasa degisikligi paketi!.
Anayasa degisiklik paketinin halkoyuna sunulmasi nedeniyle gerceklesen referandumda saat 17.00'da oy verme islemi sona erdi. Sandiklarin %95'i acildi ve Turkiye kararini 'evet' olarak kullandi. Bu referandum sonucuna gore degisen maddeler ise soyle: -Kadin-erkek esitligi konusunda alinacak tedbirler, Anayasanin esitlik ilkesine aykiri olarak yorumlanamayacak. Cocuklar, yaslilar, ozurluler, harp ve vazife sehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler icin alinacak tedbirler esitlik ilkesine aykiri sayilmayacak. -Herkes kendisi ile ilgili kisisel verilerin korunmasini isteme hakkina sahip olacak. Bu hak, kisinin kendisiyle ilgili kisisel veriler hakkinda bilgilendirmeyi, bu verilere erismeyi, bunlarin duzeltilmesini veya silinmesini talep etmeyi ve amaclari dogrultusunda kullanilip kullanilmadigini ogrenmeyi de kapsayacak. Kisisel veriler ancak kanunda ongorulen hallerde veya kisinin acik rizasi ile islenebilecek. -Yurt disina cikma hurriyeti, ancak suc sorusturmasi veya kovusturmasi nedeniyle ve hakim karariyla sinirlandirabilecek. -Her cocuk, korunma ve bakimdan yararlanma, yuksek yararina acikca aykiri olmadikca ana ve babasi ile kisisel ve dogrudan iliski kurma ve surdurme hakkina sahip olacak. Devlet, her turlu istismara karsi cocuklari koruyucu tedbirleri alacak. -Ayni is kolunda birden fazla sendikaya uye olunabilecek. -Memurlara ve diger kamu gorevlilerine toplu sozlesme yapma hakki taninacak. Toplu sozlesme yapilmasi sirasinda uyusmazlik cikmasi halinde, taraflar Kamu Gorevlileri Kuruluna basvurabilecek. Kurul kararlari kesin ve toplu sozlesme hukmunde olacak. Toplu sozlesme emeklilere de yansitilacak. -Greve katilan iscilerin ve sendikanin kasitli veya kusurlu hareketleri sonucu grev uygulanan is yerinde neden olduklari maddi zarardan sendika sorumlu tutulamayacak. Siyasi amacli grev ve lokavt, dayanisma grevi ve lokavti, genel grev ve lokavt, is yeri isgali, is yavaslatma, verim dusurme ve diger direnislere iliskin yasaklar kaldirilacak. -?Kamu Denetciligi Kurumu? (ombudsmanlik) olusturulacak. Kurum, TBMM Baskanligina bagli olarak kurulacak ve idarenin isleyisi ile ilgili sikayetleri inceleyecek. Kamu basdenetcisini, TBMM, gizli oyla ve 4 yil icin sececek. -Milletvekilliginin dusurulmesi uygulamasi kaldirilacak. -TBMM Baskanlik Divani 2. donem sonuna kadar gorev yapacak. YUKSEK ASKERI SURA KARARLARI -Yuksek Askeri Suranin terfi islemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayirma haric, her turlu ilisik kesme kararlarina karsi yargi yolu acilacak. -Idari yargi, idari eylem ve islemlerin hukuka uygunlugunun denetimi ile sinirli olacak, ?yerindelik denetimi? yapilamayacak. TOPLU SOZLESME HAKKI -Memurlara verilen uyarma ve kinama cezalari yargi denetimine acilacak. -Adalet hizmetleri ile savcilarin idari gorevleri yonunden Adalet Bakanliginca denetimi, adalet mufettisleri ile hakim ve savci mesleginden olan ic denetciler; arastirma, inceleme ve sorusturma islemleri ise adalet mufettislerince yapilacak. ASKERI YARGI -Askeri yarginin gorev alani yeniden belirlenecek. Askeri yargi, askeri ve disiplin mahkemeleri tarafindan yurutulecek. Askeri mahkemeler, asker kisiler tarafindan islenen askeri suclar ile bunlarin asker kisiler aleyhine veya askerlik hizmet ve gorevleriyle ilgili olarak isledikleri suclara ait davalara bakmakla gorevli olacak. -Devletin guvenligine, anayasal duzene ve duzenin isleyisine karsi suclara ait davalar, her durumda adliye mahkemelerinde gorulecek. -Siviller, savas hali disinda askeri mahkemelerde yargilanamayacak. ANAYASA MAHKEMESININ YAPISI -Anayasa Mahkemesi yeniden yapilandirilacak. Halen 11 asil 4 yedek uyeli Anayasa Mahkemesi, 17 asil uyeden olusacak. Anayasa Mahkemesinin mevcut yedek uyeleri ''asil uye'' sifatini kazanacak. -Anayasa Mahkemesine kisisel basvuru yapilabilecek. -TBMM, 2 uyeyi, Sayistay Genel Kurulunun her uyelik icin gosterecegi 3'er; 1 uyeyi ise baro baskanlarinin avukatlar arasindan gosterecegi 3 aday arasindan gizli oyla sececek. -Cumhurbaskani; 3 uyeyi Yargitay, 2 uyeyi Danistay, 1 uyeyi Askeri Yargitay, 1 uyeyi Askeri Yuksek Idare Mahkemesince her uyelik icin gosterilecek 3'er aday icinden; en az ikisi hukukcu olmak uzere 3 uyeyi ise YOK'un, kendi uyesi olmayan yuksek ogretim kurumlari ogretim uyeleri arasindan gosterecegi 3'er aday icinden sececek. Cumhurbaskani, 4 uyeyi de ust kademe yoneticileri, serbest avukatlar, 1. sinif hakim ve savcilar ile en az 5 yil raportorluk yapmis Anayasa Mahkemesi raportorleri arasindan belirleyecek. -Anayasa Mahkemesi iki bolum ve Genel Kurul halinde calisacak. Bolumler, baskanvekilinin baskanliginda 4 uyenin katilimi ile toplanacak. Genel Kurul ise mahkeme baskaninin veya baskanin belirleyecegi baskanvekilinin baskanliginda en az 12 uye ile toplanacak. Bolumler ve genel kurul, kararlarini salt cogunluk ile alacak. -Siyasi partilere iliskin dava ve basvurulara, iptal ve itiraz davalari ile Yuce Divan sifatiyla yurutulecek yargilamalara genel kurul bakacak. -Anayasa Mahkemesi, Anayasa degisikliginin iptali ile siyasi partilerin kapatilmasina ya da devlet yardimindan yoksun birakilmasina toplantiya katilan uyelerin ucte ikisinin oyuyla karar verebilecek. -Sekil bozukluguna dayali iptal davalari Anayasa Mahkemesince oncelikle incelenip karara baglanacak. -Anayasa Mahkemesi, Yuce Divan sifatiyla baktigi davalar disinda kalan isleri dosya uzerinden inceleyecek. Ancak, bireysel basvurularda durusma yapilmasina karar verilebilecek. Mahkeme, gerekli gordugu hallerde sozlu aciklamalarini dinlemek uzere ilgilileri ve konu uzerinde bilgisi olanlari cagirabilecek, siyasi partilerin kapatilmasina iliskin davalarda Yargitay Cumhuriyet Bassavcisindan sonra kapatilmasi istenen siyasi partinin genel baskanliginin veya tayin edecegi bir vekilin savunmasini dinleyecek. -Anayasa Mahkemesi uyeleri arasindan gizli oyla ve uye tamsayisinin salt cogunlugu ile 4 yil icin bir baskan ve iki baskanvekili secilecek. Gorev suresi bitenler yeniden secilebilecek. -Anayasa Mahkemesi uyeleri 12 yil icin secilecek. Bir kisi iki defa uyelige secilemeyecek. 12 yildan once yas sinirini dolduran uye emekliye ayrilacak. YUCE DIVAN -Meclis Baskani, Genelkurmay Baskani, kuvvet komutanlari ile Jandarma Genel Komutani da gorevleriyle ilgili suclardan dolayi Yuce Divanda yargilanacak. Yuce Divan kararlarina karsi yeniden inceleme basvurusu yapilabilecek. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucu verdigi kararlar kesin olacak. -Askeri Yargitay ve Askeri Yuksek Idare Mahkemesi uyeleri icin ''hakimlik teminati'' gecerli olacak. HSYK'NIN YAPISI -Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu (HSYK) yeniden yapilandirilacak. HSYK'nin halen 7 olan uye sayisi 22'e, 5 olan yedek uye sayisi ise 12'a cikarilacak. HSYK 3 daire halinde calisacak. -Adalet Bakani, HSYK Baskanligi gorevini surdurecek. Adalet Bakanligi Mustesari da Kurulda yer almaya devam edecek. -Kurulun, 4 asil uyesi, yuksek ogretim kurumlarinin hukuk dallarinda gorev yapan ogretim uyeleri ve avukatlar arasindan Cumhurbaskaninca; 3 asil ve 3 yedek uyesi, Yargitay uyeleri arasindan Yargitay Genel Kurulunca; 2 asil ve 2 yedek uyesi, Danistay uyeleri arasindan Danistay Genel Kurulunca; 1 asil ve 1 yedek uyesi, Turkiye Adalet Akademisi Genel Kurulunca kendi uyeleri arasindan; 7 asil ve 4 yedek uyesi, birinci sinif olup, birinci sinifa ayrilmayi gerektiren nitelikleri yitirmemis adli yargi hakim ve savcilari arasindan adli yargi hakim ve savcilarinca; 3 asil ve 2 yedek uyesi idari yargi hakim ve savcilari arasindan idari yargi hakim ve savcilarinca dort yil icin secilecek. Suresi biten uyeler yeniden secilebilecek. -Kurulun ''meslekten cikarma'' cezasina iliskin kararlarina itiraz edilebilecek, ancak diger kararlarina karsi yargi mercilerine basvurulamayacak. -HSYK'nin mevcut asil ve yedek uyelerinin gorevleri secildikleri surenin sonuna kadar devam edecek. GECICI 15. MADDE -''Ekonomik ve Sosyal Konsey'' Anayasa kapsamina alinacak. -12 Eylul donemindeki Milli Guvenlik Konseyi uyeleri ile bu donemde kurulan hukumetler ve Danisma Meclisi'nde gorev alanlarin yargilanmasini onleyen gecici 15. maddesi yururlukten kalkacak. haberturk