Turkiye Bor Madenleri Jeopolitigi
Batili hiristiyan aleminin,muslumanlara karsi yurutukleri "Hacli savaslari" ilk zamanlarda din savaslari olarak kendisini gostermistir. Islami ve muslumanlari yok etmek,Kudusu geri almak, Arrz-i Mev-udu kurtarmak amacini guduyordu
Batili hiristiyan aleminin,muslumanlara karsi yurutukleri "Hacli savaslari" ilk zamanlarda din savaslari olarak kendisini gostermistir.Islami ve muslumanlari yok etmek,Kudusu geri almak, Arrz-i Mev-udu kurtarmak amacini guduyordu.Batidaki dusunce akimlarinin yayginlasmasi baglaminda iktisadi dusunceler de gundeme gelmeye basladi. Merkantilizm, jeopolitik gibi fikir akimlari batili politikacilari materyalist politikalarada egilim gostermeye sevketti. Hatta hakli olmanin, guclu olmaktan gectigine inanmaya basladilar. Hacli dusuncesi somurgecilikle birlesti. Iktisadi guc elde etmek icin, adeta somurgeciligi bilimsel temellere oturtmaya yonelik teoriler gelistirdiler. Hacli dusuncesinden vazgecmemekle birlikte, bunun yanina somurgeciligide katarak sadece Islam cografyasina degil, menfaatleri bulunan her cografyaya saldirarak isgal ettiler.Isgal ettiklari ulkeleri somurgelestirerek o ulke halkinin buyuk bir kisminida katlettiler. O topraklarda isbirlikci,mandaci kesimlerle somurge yonetimleri kurdular.Bunun adi; o ulkeye "medeniyet, cagdaslik ve demokrasi goturmek "oldu 19.yuzyilin baslarinda Osmanli halen ayaktaydi ve Islam cografyasinin isgal ve somrulmesi onunda onemli engel olarak gorulmekteydi. Engel ortadan kaldirilmali,yeryuzundeki tek islam ulkasi ve gucu yok edilmeli,Osmanli cografyasi parcalanmali,etkin guc haline gelmesi onlenmeli, topraklarindaki basta petrol olmak uzere tum kiymetler somrulmeliydi.Bu basarildiginda, hem hacli hem somurgecilik galip gelecekti. Hasta adam dedikleri Osmanlinin ortadan kaldirilmasi politikasina, MESELE-I SARKIYE diger bir ifade ile "Dogu Sorunu"dediler. Bu sorun muhakkak halledilmeliydi. Somurgeci guclerin bu amaclarini gozden gecirmeden, o gunku amaclarin uzantisi olan bugunku olaylari kavramak mumkun degildir. Gunumuzde oynanan; ne Buyuk Ortadogu projesinin ne anlama geldigini, ne Afganistan Isgalini,ne irak Isgalini,ne Ortadogu enerji ve petrol yataklarinin paylasimini, ne arab baharini, nede Turkiye?nin Bor madenlerinin peskes cekilmesi icin oynanan oyunlari gozden kacirir,onlarin oyunlarini bozacak gercekci politikalar uretemeyiz. Biz de batili guclerin muhibleri gibi o topraklara, insan haklari,demokrasi ve medeniyyet getiriyorlar nakaratlarini tekrar eder dururuz. Ortadogu petrolleri,Turkiyede bulunan Bor madeni rezervleri, batili ulkelerin hep istahini kabartmis ve bolgenin jeopolitik onemini artirmistir. Bu sebeplerden bolgeye hakim olma politikalarini araliksiz ve israrla surdurmektedirler. Osmanlinin ortadan kaldirilmasi,bolge enerji yataklarinin ele gecirilmesi, buna ilaveten Israil devletinin kurulmasi ve guvenliginin saglanmasi, hacli dunyasinin son 200 yil icinde en onemli politikasi ve savas gerekcesi olmus ve olmaya devam ediyor Yuzyillardir surdurdukleri bu savasta amaclarina buyuk olcude ulasmislar, ulasamadiklari hedeflere de ulasmak icin her araci kullanmaya devam ediyorlar. Onlarca Hacli savasi,Birinci Dunya Savasi,Ikinci Dunya savasi,Irak isgali,Afganistanin isgali,Libya?ya duyduklari ilgi,Iran?in tehdit edilmesi, henuz ulasamadiklari hedeflerin ele gecirilmesi icin Buyuk Ortadogu Projesi adi altinda yururluge koyduklari planin parcalaridir.Bu projenin hayata gecirilmesi icin bolgede saflarina aldiklari yonetim ve iktidarlarla hizla hedeflerine yaklasmaktadirlar. Turkiye Bor yataklarina ilgileri,bor uzerinde oynanan oyunlar hep bu politikalarin uzantisi olan calismalardir.Bor uzerinde israrli uzun vadeli calismalarini surduruyorlar. Turkiye, maden cesitliligi acisindan zengin olmasina karsilik, rezervi buyuk olcude olan cok madeni yoktur.En fazla rezerve sahip madenler;krom,bor ve linyit madenleridir. Bu madenlerden stratejik onemi haiz olani bor madenleridir.Dunya uzerindeki bor rezervinin % 75 i Turkiye de bulunmaktadir.Bor ?un cok degisik kullanim alanlari bulunmaktadir. Gunumuzde 500 un uzerinde kullanim alani vardir.Fosil yakitlar yani komur,petrol,dogalgaz gibi yakitlar tuketildiginde, bor onemli bir enerji kaynagi olabilecektir.Uzay araclarinda, otomobillerde,bor fuzyon santrallerinde enerji elde edilmesinde de kullanilacak en guvenli enerji kaynagi haline gelebilecektir. Turkiye disindaki bor rezervleri bugunku tuketimle 60-70 yil sonra bitecektir.Turkiye bor rezervleri bin yil yetecek miktara sahiptir.Bu demektir ki ileriki yillarda Turkiye bor konusunda Dunya tekeli olacaktir. Bu sebeple bor Turkiye jeopolitiginin en onemi unsurudur.Akilli yonetilmesi halinde, Turkiye?yi dunyada soz sahibi ulke haline getirebilir. Batili somurgeci ulkeler bor?un stratejik onemini daha once fark ederek calismalara basladilar. Dunyanin en buyuk rafine bor ureticisi US.Borax firmasidir.ABD ve Arjantin bor rezervlerine sahiptir.Bu miktar dunya rezervinin %11 ine tekabul etmektedir. Turkiye bor yataklari, 1861 yilinda cikartilan Maadin Nizamnamesi uyarinca,1865 yilinda Fransiz sirketine verildi.Cumhuriyet donemine gelindiginde 1960 da bazi yerli sirketlerde kucuk capli bor isletmeleri kurmuslarsa da dunya devi sirketlerle rekbet sansi bulamadi. 1978 de kamulastirmadan once Avrupali sirketlerce isletildi. Bu sirketler Turkiye de bor isleyecek tesisler kurmadilar,teknoloji getirmediler,bor madenini ocaktan cikarip hammadde olarak goturduler.Bor rezervlerimizi isetmeye degmez kucuk ve kalitesiz gosterdiler. Bu politikayi Ingiltere yuruttu. Rio Tinto Zinc sirketinin bir kolu olan Borax Consolidated ltd.Turkiye bor sahalarinda faaliyet gosterdi. Daha onceleri Desmond Abel Smith?in elindeki Sultancayiri ve yeni Bor sahalari 27.Ekim.1950 tarihinde 3/12002 sayili kararname ile Borax Consolidated Ltd?ye devredildi. Bu sirket o tarihlerde Dunya tekeli oldu.Sirket 25.11.1955 tarihinde Turkiyede sevimli gorunup dikkat cekmemek icin isim degistirdi. Sirket unvani basina TURK kelimesi getirilerek; TURK BORAKS MADENLERI AS. oldu. Bu sirketin sermaye dagilimi:Boarx consolidated Ltd.%94,Turk ortaklar :%2,Ingiliz ortaklar:%4 seklinde idi. Bu sirket Turkiye borlarinin sahibi oldu. 6.1.1956 da Sultancayiri sahasi bu sirkete tescillendi. Sirket,Kirka Saricakaya sahasinda yaptigi sondajlarla tespit ettigi bor rezervini 10 milyon ton olarak beyan ederek 45 yillik isletme imtiyazi istedi.Suphe uzerine MTA (maden tetkik arama)nin yaptigi arastirmada rezervin 10 Milyon ton degil, 400 milyon ton oldugu,daha sonraki arastirmada rezervin bir milyar ton oldugu anlasildi. 1958 yilinda NATO bor madenini stratejik hammadde ilan etti. Bunun uzerine borla ilgili tartismalar basladi.Bor madenlerinin kamulastirilmasi gundeme geldi. Tartismalardan rahatsiz olan Borax Consolidated 1963 de rapor hazirladi. Bor raporunda: Turkiyede bor madenleri tukenmistir.Turkiye?nin 20 bin ton satis sansi vardir. Rekabet sansi yoktur. Bor endustrisi zarar eder, Borax Consolidated ortak edilirse bu endustri kurulabilir.ABD nin rekabetini uzerinize cekmeyin.Aciklamalarinda bulundu. Tum bu tespitler yanlis ve yalan cikmistir. 1978 tarihinde bor devletlestirilmistir. Bor madenleri ile ilgili tum yetkiler ETIBANK?a devredildi. Dunyanin en kaliteli borlarinin Turkiyede oldugu anlasildi.Emet,Bigadic,Kestelek borlari (kolemanit B2O3) 1978 oncesi tonu 40-60 dolardan satilirken,tonu 300 dolardan satilmaya baslandi. Bugun dunya bor uretiminin 560 bin tonu ABD US Borax tarafindan,475 bin tonu,Turkiye Eti Holding tarafindan uretilmektedir. Turkiye bor madenlerini devletlestirdigi halde ,Avrupali ve Amerikali sirketler isin pesini birakma niyetinde gozukmuyorlar.Turk bor una karsi ilgileri israrci bir yapida devam ediyor.Her firsati degerlendirerek Turk borlarina sahip olmak hic olmazsa ortak olmak pesindeler. 1999 yilinda IMF ile yapilan borclanma gorusmelerinde,18.stand by da bor madenlerinin ozellestirilmesi taahhutler arasinda yer almistir.IMF,bor madenleri,Ziraat Bankasi,Halk Bankasi ve Emlak Bankasinin ozellestirilmesi taahhudunu istemis bu taahhut Turk hukumetince (ANASOLM) verilmistir. Bu tarihten once 1986 yilinda Ozal hukumeti ?GLOBAL EKONOMIYE YENI DUNYA DUZENINE ENTEGRASYONU SAGLAMAK UZERE KAMU KURULUSLARININ NASIL OZELLESTIRILMESI GEREKTIGI ARASTIRMASI? isini J.P.MORGAN BANK?a ihale etmistir.Morgan Bank hazirladigi ,?OZELLESTIRME ANA PLANI?nda ilk once, ETIBANK?in bir Holding halinde organize edilmesi,holdinge bagli karli Muesseselerin (BOR,KROM) oz kaynaklarinin satilmasini onermistir. 2001 yilinda Turkiye?yi ziyaret eden ABD Hazine Bakani Yardimcisi JOHN TAYLOR (Dunya bor piyasasina hakim olan DODGE&COX ve RIO TINTO HOLDING yonetim kurulu uyesidir) ilk ziyaretini donemin ozellestirmeden sorumlu Devlet Bakanina yapmasi manidardir.(RIO TINTO 1978 den once Turkiyede Turk borunun%80 ini isleten Borax Consolidated Ltd nin ana sirketidir,dolayisiyla Turk Boraks Madecilik AS.nin %94 hisseli ortagidir.) Dunya bor uretimi 1.5 milyon ton olup bunun %42 si US Borax diger adi ile Rio Tinto Holding tarafindan %33.4 u Eti Holding tarafindan uretilmektedir. Kalan uretimi Rusya,Cin gibi ulkeler yapiyor. Bor uzerinde oyunlar bir turlu sona ermedi. 2000 yilinda bor madenlerinin ozellestirilmesi icin donemin hukumeti.Sanayi Ticaret Enerji Tabii Kaynaklar Bilgi ve Teknoloji Komisyonuna Bor la ilgili bir tasari getirdi. Tasarida : 1- 2840 sayili yasanin 2.nci maddesinde bulunan ?Bor? kelimesi kaldirilmistir. 2-Bu yasa yayimi tarihinde yururluge girer. 3-Bu yasayi bakanlar kurulu yurutur. Seklinde uc madde vardi. Kanun bundan ibaretti. Komisyon baskani MHP li Oktay VURAL di. Komisyon uyesi olarak,bu yasanin gerekcesini baskana sordugumuzda ; ?Bor madenlerimiz devlet tekelinde olup verimli ve rantabl olarak isletilemediginden, bu madeni ozellestirmek istiyoruz, ozel sektor eliyle daha verimli isletilmesi amaclaniyor.? Dedi. Isin arka planini arastirdigimizda, IMF gorusmeleri suruyor ve IMF bor madenlerinin ozellestirilmesini israrla sart kosuyor. Isin arkasinda US Borax firmasinin oldugu goruldu. Kemal Dervis'e emanet edilen ve onun ?Guclu Ekonomiye Gecis? diye ANASOLM hukumetine sundugu programin geregi oldugu ortaya cikti. Guclu Ekonomiye Turkiyenin mi yoksa kuresel sermayenin mi tasinmak istendigi, 2000 ve 2001 yili ekonmik kriz ve Turk ekonomisinin cokertilmesi ile anlasildi. US Borax unvanli ABD li sirketin dunya bor tekelini elinde tuttugu, elinde tuttugu ABD bor yataklari ve ozellestime ile ele gecirdigi Guney Amerika , Arjantin ve diger ulke yataklarinin tukenmesi ile tekel olma imtiyazinin Turkiyeye kalmamasi icin IMF ye Turkiye Bor larinin mutlaka ozellestirilerek ellerine gecmesi icin dayattigi ortaya cikti. Komisyon baskani Oktay Vural?in ?Ozel sektor eliyle borumuzun daha verimli isletilmesi? gerekcesinin hic de masum olmadigi, Turk borunun Teodor Herzel torunlarina ait US Borax firmasina peskes cekilmek istendigi ve o firmaninda yuz yillik amacinin gerceklesmek uzere olduguna sahit olundu. Parti grubu olarak BOR madenlerimizle ilgili Meclis Arastirma Onergesi verdik. Onerge sunum konusmalarini Meclis Genel Kurulunda yaptik. Onerge oylandi, kabul edilmedi.Buna ragmen yapilan konusmalar ve Bor?un stratejik oneminin ortaya konulmasi, bor ozellestirme tasarisinin kaduk kalip kanunlasmamasini saglamis oldu. Borumuzu kutarmistik. Dunya maden tekelleri Turk boru uzerindeki emellerinden vazgecmedi. Bu isi uzun vadeli bir politika olarak surdurmeye devam ediyorlar. 05.Mart.2012 tarihinde enerji Bakani Taner YILIDIZ in 2840 sayili yasanin ,bor madenlerinin arama ve isletilmesini devlete veren 2.nci maddesine bir fikra eklenerek , borun hizmet alimi yoluyla ozel sektore acilmasinin amaclandigi ortaya cikti.Mulkiyet devlette kalacak, boru ozel sektor isletecek. Anlasilan isi boyle bir yolla bitirip dunya tekellerine acacaklar. . Azerbaycan, Sahdeniz petrol yataklari da, mulkiyeti Azerbaycanda kalmak sarti ile 99 yilligina batili petrol tekellerine isletmeleri uzere devredildi. Sahdeniz petrolleri Aramco gibi Rokofeller sirketlerince 99 yil isletilecek, rezervler bitecek,bos varillerin mulkiyeti Azerbaycanin olacak. Bor yataklari islenip bitirilecek.Maden galerilerinin mulkiyeti devlette olacak,ne yapacaksa. Bor uzeride oynanan oyunlar mutlak devlet lehine bozulmalidir.Borumuza sahip cikmaliyiz. Hic islenmeyip ocaklar kapatilsa dahi bor madenleri gelecegin,uranyum gibi nukleer madenlerinden sonra ikinci sirada stratejik madendir. 60 yil sonra diger ulkelerde bitecek dunya bor otoritesi Turkiye olacaktir.