TUIK'ten CHP'li Ince'ye yanit geldi

TUIK, enflasyon sepeti konusunda kamuoyunu eksik ve yanlis bilgilendirildigi gerekcesiyle aciklama yapti.

Turkiye Istatistik Kurumu Baskanligi (TUIK) ''Son gunlerde, bir cok haber ve beyanda, 'enflasyon sepetinde kapsanmiyor' denilerek ornek verilen urunlerin tamami sepette kapsanmakta olup, ustelik en agirlikli urunler arasinda yer aliyor'' aciklamasini yapti. Aciklamada, enflasyonun, bir ulkedeki mal ve hizmetlerin fiyatlar genel duzeyindeki degisiminin olcutu oldugu, TUIK'in her ay, enflasyon icin temel teskil eden 2003=100 temel yilli Tuketici Fiyatlari Endeksini (TUFE) uluslararasi tanim ve metodoloji cercevesinde hesapladigi ve takip eden ayin ilk haftasinda kamuoyuna acikladigi animsatildi. Aciklamada, 3 Ocak 2011 tarihinde de Aralik 2010 icin aylik artis oraninin yuzde -0,30, yillik artis oraninin ise yuzde 6,40 olarak hesaplanarak kamuoyuna duyuruldugu belirtildi. Enflasyon rakamlarinin her yil guncellenen bir tuketim harcamalari sepetine dayali olarak hesaplandigi ifade edilen aciklamada, sepetin, yil boyunca her ay surekli yapilan ve amaci hanehalklarinin harcama kaliplari ile tuketimlerine konu olan madde setini elde etmek olan Hanehalki Butce Anketinin yillik sonuclarinin temel alinarak olusturuldugu kaydedildi. Aciklamada, sepetin, hanehalklarinin tuketiminde agirlik kazanan urunlerin dahil edilmesi ve agirligini yitiren urunlerin cikarilmasi suretiyle her yil guncellendigi, duzenli olarak yapilan bu islem sayesinde 1994 temel yilli endekste oldugu gibi sepetin eskimesi, eski bir harcama kalibini yansitmasi gibi temel problemlerin ortadan kaldirildigi belirtilerek, sunlar kaydedildi: ''Her yil oldugu gibi bu yil da Ocak ayi sonunda, 2010 yili boyunca yapilan arastirmanin sonuclarina dayali olarak sepetteki degisiklikler, yeni giren ve onemini yitirdigi icin cikan maddeler kamuoyuna basin bildirisi araciligiyla duyurulacaktir. Sepette 2010 yili icin 446 madde, bu maddelerin cesitleri de degerlendirildiginde 923 madde cesidi kapsanmaktadir. Fiyatlar 26 Bolge Mudurlugunde gorevli aylik ortalama 300 personel tarafindan 81 il merkezi ve 74 ilcede 27 bin isyeri ve 3 bin 985 konut ziyaret edilerek derlenmektedir. Taze meyve-sebze fiyatlari ile akaryakit ve tupgaz fiyatlari her hafta, kiralar ayda bir, diger urunlere ait fiyatlar ise ayda iki kez derlenmektedir. Her ay endeksin hesaplanmasinda kullanilan fiyat sayisi yaklasik 370 bindir.'' -SEPETTE KAPSANAN URUNLER- Sepette kapsanan urunlerin, hanehalklarinin yaptigi harcamalar oraninda temsil edildigi ve en agirlikli urunlerden bazilarinin kira, elektrik, ekmek, otomobil, et, tup, dolmus ucreti, benzin, dogalgaz ve sigara olarak siralanan aciklamada, sepette kapsanan en dusuk agirliga sahip olan flut, lens epilasyon cihazi, MP3 calar, pijama, cep telefonu tamiri, bos CD, islak-kuru mendil, cips, veteriner ucreti, bulasik bezi, semsiye gibi urunlerin toplam agirliginin yuzde 1 bile olmadigina dikkati cekildi. Aciklamada, bu urunlerin sadece tuketim harcamalarinda ilgili alt gruplari temsil edebilsin diye sepete dahil edilmek zorunda oldugu ifade edildi. Insanlarin enflasyonu kendi harcamalari cercevesinde hissetmelerinin dogal bir algi olduguna isaret edilen aciklamada, sunlar kaydedildi: ''Ancak unutulmamalidir ki enflasyon hesaplamalari bir ulkede yapilan toplam harcamanin dagiliminin bir fonksiyonudur. Bunun yani sira bu konudaki degerlendirilmelerde sikca yapilan bir yanlis, ilgili ay veya donemde sadece fiyatinda buyuk degisim gozlenen urunlere bakarak enflasyonda ayni oranda bir artis beklentisidir. Gecmis donemlerde bu ve benzer elestiriler et veya domates fiyatlari arttiginda, 'enflasyon niye bu kadar artmiyor, oyleyse yanlis mi yapiliyor' seklindeki dile getirilen gorusler bu yanlis algi ve anlamanin bir sonucudur. Bu algi ve beklentinin disinda yanlis veya eksik bilgiye dayali degerlendirmeler de yapilabilmektedir. Ornegin yine TUIK tarafindan hesaplanan ve uretimde meydana gelen fiyat hareketlerini olcmeyi amaclayan Uretici Fiyatlari Endeksi (UFE) sepetinde yer alan kum, tugla, cimento, demir teller, patlayici maddeler gibi bazi urunler sanki TUFE'de kapsaniyormus gibi sunulabilmektedir. Son gunlerde, bir cok haber ve beyanda, sepette kapsanmiyor denilerek ornek verilen urunlerin tamami sepette kapsanmakta olup, ustelik en agirlikli urunler arasinda yer alirken, sepetteki en dusuk agirlikli urunleri 'sadece bunlardan olusuyor' diye one cikaran yaklasimlar veya enflasyon hesaplamalarini kamuoyu nezdinde yanlislamak amaciyla 446 madde icinde sadece fiyati artan urunleri hesaplamalarin yanlisligina delil gibi sunma cabalari yukaridaki aciklamalar cercevesinde yeniden degerlendirilmelidir.'' Aciklamada, sepette kapsanan mal ve hizmetler ile bunlarin aylik ortalama fiyatlarinin, 2003 yilindan gunumuze TUIK'in web sayfasinda ''enflasyon ve fiyat'' basligi altinda, endeks rakamlarina ait diger gostergelerle birlikte yayimlandigi belirtildi. Habervakti