Somali?yi nehir havzasi kurtarabilir

1970'lerde Somali'ye hayat veren, tarim ve hayvanciligin yapildigi Bakool ve Bay nehirlerinin bulundugu Asagi Juba ve Sabelle havzalarinin neden simdilerde tarim ve hayvancilik amacli olarak kullanilmadigi sorusunun cevabi onemlidir Somali'de kuraklik ve ic savasin tirmanmasi ile baslayan aclik felaketi karsisinda dunya ulkeleri, kitlesel olumlerin onune gecmek icin yardimlar yaparak sorunun kuresel bir krize donmesini onlemeye basladilar. Fakat bu yardim politikalari sorunu cozmek yerine farkli bir boyuta tasiyarak "aclik politikasi" seklinde adlandirilan yeni bir somurgecilik modeline donustu

    Somali'de kuraklik ve ic savasin tirmanmasi ile baslayan aclik felaketi karsisinda dunya ulkeleri, kitlesel olumlerin onune gecmek icin yardimlar yaparak sorunun kuresel bir krize donmesini onlemeye basladilar. Fakat bu yardim politikalari sorunu cozmek yerine farkli bir boyuta tasiyarak "aclik politikasi" seklinde adlandirilan yeni bir somurgecilik modeline donustu. Daha once Etiyopya, Hindistan ve Mozambik'te uygulanan aclik politikasi, bagimli ve kontrol edilebilir bir toplulugun ortaya cikmasini sagladi. Etiyopya'da 1984'ten sonra kuresel olcekteki yardim kuruluslari eliyle yurutulen politikanin sonucu, uretici hicbir fonksiyonu olmayan 20 milyon kisi hayatini surdurmeye calismaktadir. Somali'de kuraklik ve aclik yeni bir olgu degil. Benzer bir kuraklik 1970'lerin basinda yasanmis fakat kitlesel olumlerle sonuclanmamisti. BM Baris Gucu askerlerinin Somali'ye konuslanmasindan sonra meydana gelen kuraklik, 300 bine yakin Somalili hayatini kaybetmesiyle sonuclandi. Bu tarihten sonra atlatilabilen kurakliklar felakete donuserek yuz binlerce insanin can kaybina neden olmustur. Somali'de acligin nedenleri ile ilgili, kuraklikla birlikte siyasi istikrarsizlik, ic savas, Dunya Bankasi ve IMF politikalarinin yattigini soylemek mumkun. Yalniz 1970'lerde Somali'ye hayat veren, tarim ve hayvanciligin yapildigi Bakool ve Bay nehirlerinin bulundugu Asagi Juba ve Sabelle havzalarinin neden simdilerde tarim ve hayvancilik amacli olarak kullanilmadigini soylemek gereklidir. Bu nehir havzasinin, Somali halkinin gida ihtiyacini karsilayabilecek kapasite ve verimlige sahip, gecmis donemlerde oldugu gibi kuraklik gibi felaketler karsisinda Somali'yi tekrar yasanabilecek tabii zenginligi ve kaynaklari bulunmaktadir. Eski Somali diktatoru Sayid Barre zamaninda uygulanan liberal ekonomik politikayla bu nehir havzasi gocebe ve yari gocebe asiretlerin ellerinden alinarak toprak agalarina verilmisti. Asiretler arasinda suyun kullanimi ve tarim alaninin paylasilmasina yonelik geleneksel ittifaktan ozel mulkiyete gecilmesiyle hem kabileler zarar gormus, hem de tarim ve hayvancilik eski onemini kaybetmeye baslamisti. Cunku yeni mulkiyet sahipleri geleneksel tarimdan sanayi tarimina gecerek temel tarim urunleri yerine ihracata yonelik sanayi urunleri uretmeye baslamislardi. Basta Suudi Arabistan olmak uzere korfez ulkelerinin, Somali'den canli hayvan alimini durdurarak, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ulkelere yonelmeleri hayvancilik sektorunu de bitirmisti. Sayid Barre rejiminin cokmesiyle nehir havzasi silahlanmis klanlarin konuslandigi bolgeler haline geldi. BM bagli UNUSOM, baskent Mogadisu disindaki operasyonlarinin buyuk bir bolumunu bu bolgede gerceklestirerek Somali'nin tarim havzasini bir savas alanina cevirdi. Dosenen mayinlar, kara, hava ve denizden yapilan saldirilar bu nehir havzalarindaki Marka, Barrava ve Beydhava gibi tarihi sehirleri hayalet sehirlere donusturdu. Bu bolgeden Somali'nin diger sehirlerine ve komsu ulkelere gocler yasanarak insanlar kamplarda saglikli olmayan kosullarda yasamaya mahk