Rusya ve Cin, neden Suriye'nin yaninda?

Rusya ve Cin'in bir cekincesi de Ortadogu'daki mesruiyetini arttirip Suriyeli muhaliflerin muttefiki olan Turkiye'nin bolgesel liderlik rolunun guclenmesi. Suriye ordusunun, Kuzey Suriye?de yer alan ve Sunni cogunlugun agirlikta oldugu Humus kentinde duzenledigi ve 300?e yakin Suriye vatandasinin hayatini kaybettigi buyuk capli katliamin ardindan, BM nezdinde alinmak istenen ve Esad yonetiminin gerceklestirdigi insan haklari ihlallerini kinayan tasari, BM Guvenlik Konseyi uyesi Rusya ve Cin?in vetolari nedeniyle isleme konulamadi

      Suriye ordusunun, Kuzey Suriye?de yer alan ve Sunni cogunlugun agirlikta oldugu Humus kentinde duzenledigi ve 300?e yakin Suriye vatandasinin hayatini kaybettigi buyuk capli katliamin ardindan, BM nezdinde alinmak istenen ve Esad yonetiminin gerceklestirdigi insan haklari ihlallerini kinayan tasari, BM Guvenlik Konseyi uyesi Rusya ve Cin?in vetolari nedeniyle isleme konulamadi. Rusya ve Cin?in konseyin daimi uyesi olmalari, 15 uyeli konseyin Turkiye?nin de aralarinda bulundugu 13 uyesinin tasarinin lehinde oy kullanmasina karsin, tasarinin kabul edilmesini engelledi. Bilindigi uzere BM Guvenlik Konseyi?nde, daimi uyelerinden herhangi birinin herhangi bir konuda veto tercihini kullanmasi halinde, karar tasarisi ya da tasarilari kabul edilememekte. Avro-Atlantik dunyasi, Arap Birligi ve Turkiye?nin uzerinde anlastigi ?kinama? odakli karar tasarisinin Rusya ve Cin tarafindan kabul edilmemesi ise bu iki kuresel aktorun sistemik tercihlerine ve bu tercihlere uygun bicimde yapilandirilan dis politika stratejilerine oldukca uygun dusmekte. Arap Bahari?nin zararlari Hem Rusya hem de Cin, ?Arap Bahari? adi altinda Ortadogu?da ortaya konan siyasal degisim odakli toplumsal gosteri ve ayaklanmalari, kendi sistemik cikarlarina zarar vermeyi amaclayan dissal bir faktor olarak gormekte. Onlara gore Arap Bahari, Ortadogu halklarinin demokrasi, siyasal cogulculuk ve yolsuzluklardan arindirilmis bir toplum arzusundan ziyade, ABD tarafindan kurgulanmis ve AB?nin sistemik destegine de sahip bir degisim projesi. Bu proje baglaminda ortaya konan asil hedef, gerceklestirilen askeri operasyonlar ya da toplumsal mesruiyeti olmayan diktatorlerin ortaya koydugu politikalar araciligiyla ortadan kaldirilamayan toplumsal muhalefet ve degisim arzusunun yatistirilabilmesi. Birer nefret objesi haline gelen diktatorlerin devrilmesi ve surec icerisinde benimsenecek nispeten demokratik ve cogulcu siyasal reformlar ekseninde iktidara gelecek hukumetler ve liderler, toplumsal mesruiyeti haiz birer aktor haline gelecekleri icin, toplumlarin degisim arzusuna ket vurulabilecektir. ABD liderligindeki Avro-Atlantik dunyasi ise gerceklestirilen degisim sonrasi iktidara gelen ve toplumsal destege sahip hukumet ve liderlerle gelistirecegi siyasal, ekonomik, askeri ve ozellikle enerji odakli iliskiler sayesinde bolgeyle ilgili hedeflerine ulasabilecektir. Ustelik bu degisim, oldukca masrafsiz bicimde gerceklestirilecek ve Israil?e verdigi destegin yani sira Afganistan?la Irak operasyonlari sonrasi Ortadogu baglaminda buyuk yara alan ABD imgesine de herhangi bir zarar gelmeyecektir. Oyle ki, ABD?nin mevcut konjonkturde siyasal degisim odakli calismalar yuruten aktorlere verdigi destek, bu gruplarin iktidara gelmesinden sonra kendi lehine isleyecek bir faktor olacaktir. Bu gorusun yani sira, Rusya ve Cin?in Arap Bahari baglamindaki demokratik istemlere ve siyasal cogulculuk odakli girisimlere destek vermesi, zaten mumkun degil. Zira her iki ulke de otoriter yonetim kaliplariyla idare edilmekte. Arap Bahari?nin gundeme getirdigi demokratik reform isteminin, tum dunyada oldugu gibi, Rusya ve Cin?de de karsilik bulabilme ihtimaline sahip olmasi, her iki ulkenin yonetim kademelerinde bulunan aktorleri oldukca rahatsiz etti. Nitekim Rusya?da gerceklestirilen Putin karsiti gosteriler, bu durumun onemli bir belirtisi. Turkiye?den cekiniyorlar Rusya ve Cin?in Arap Bahari?yla ilgili bir baska cekincesi de ortaya koydugu dis politika stratejisiyle Ortadogu halklari nezdindeki mesruiyetini arttiran ve Suriye ozelinde de Esad?a karsi mucadele veren muhalefetin en onemli muttefiki olarak gorulen Turkiye?nin bolgesel liderlik rolunun gucleniyor olusu. Nitekim her iki kuresel guc de farkindadir ki, Arap Bahari baglaminda gerceklesen ve gerceklesecek olan siyasal degisimler sonucunda, Turkiye?yle yakin iliskilere sahip siyasal aktorler iktidara gelecek ve bu ulkenin Ortadogu nezdinde artacak olan etkinligi, Rusya ve Cin?in bolge odakli stratejilerinin aleyhine bir gorunum yaratacaktir. Acikladigimiz sebeplerden oturu Arap Bahari?nin beraberinde getirdigi degisim dalgasina karsi cikan Rusya, Esad Suriye?sini, degisimin onundeki en onemli engellerden biri olarak gormekte ve bu nedenle rejime destek vermekte. Rusya, Suriye-Iran-Hizbullah ekseninde sekillenen ve kendisiyle iyi iliskilere sahip Amerikan karsiti blokun cokmesini istememekte. Yine Rusya?nin Suriye?yle imzaladigi k