Rus uzmana gore Esed?in devrilmesinin gecikmesinin bes nedeni
...onetmeni Fyudor Lukyanov, ?Arap Bahari? dalgasinin Suriye?de rejim degisikligini neden hizli bir sekilde saglamadigi ile ilgili Ria Novosti icin ilginc bir...
Russia in Global Affairs dergisi genel yayin yonetmeni Fyudor Lukyanov, ?Arap Bahari? dalgasinin Suriye?de rejim degisikligini neden hizli bir sekilde saglamadigi ile ilgili Ria Novosti icin ilginc bir makale kaleme aldi. Rus uzmana gore bir yili askin suredir kan akmasina ve on bine yakin insanin yasamini yitirmesine ragmen Suriye lideri Bessar Esed, bes ayri gerekce ile ayakta durmaya devam ediyor. Birincisi, Suriye?de devrim gerceklestiginde kaybetme riski olan cok sayida grup var. Rus uzmanlara gore Esed?e destek sadece yuzde 15-20 civarinda. Ancak nufusun yaklasik ucte birini olusturan Ermeniler dahil Hiristiyan topluluk, Kurtler, Durzi ve Ismaililer Alevi yonetim yerine Sunni bir yonetimin gelmesinden endise duyuyor. Bu Suriye halkinin Esed?in gidisi ile ilgili tam ortadan ikiye bolunmesine ve uzun surebilecek bir ic savasin sartlarini olusturmasina neden oluyor. Boylece yonetim de arkasinda halk destegi oldugunu iddia edebiliyor. Muhalefet azinlik gruplarin zamanla dusuncelerini degistireceklerini soylese de henuz bunun isaretleri yok. Ikinci olarak, askeri denge muhalif gruplardan yana degil. Humus?un dusmesi Esed yonetiminin kesin bir zaferi olarak gorulebilir. Boylece uluslar arasi toplumun da Esed?in hizli gelecek yenilgisi ile ilgili bakisi degisti. Ucuncu olarak, bolgesel denklem Esed lehine. Libya?da degisimin NATO?nun askeri basarisi olarak alkislanmasi, Suriye?de askeri mudahaleyi zayiflatti. Bir de Avrupali ulkeler Libya?da askeri potansiyellerinin onemli bir kismini kullandi. Arap Bahari sonrasi Islami partilerin bolgede canlanmaya baslamasi Avrupali baskentlerde endiselere neden oldu. Suriye?nin Dostlari zirvesinde Batili ve Arap ulkeleri muhalefete destek aciklamasi yapsa da, silah sevkiyati konusunda istekli degil. Dorduncu olarak Muammer Kaddafi?nin Libya?sinin dostu neredeyse yoktu. Cunku cok uzaklardaki ulkeler ya da komsulari Kaddafi?den zarar gordu. Esed?in Suriye?si ise en azindan Iran, Rusya ve Cin?den tam destek aliyor. Irak ve Urdun de hemen sinirlarinda herhangi bir savas istemedikleri icin sessiz kalarak bir anlamda Esed rejimine destek veriyor. Son olarak, BM Guvenlik Konseyi?nde Libya ile ilgili kararin askeri mudahale icin kullanilmasinin ardindan Rusya ve Cin, Suriye?ye yonelik ucu acik herhangi bir tasariya karsi cikti. Rusya?nin Suriye konusunda sert bir sekilde elestirilmesi ve kitlelerin yasamlarindan sorumlu tutulmasinin dogru olmadigini savunan Lukyanov?a gore Moskova henuz son raundu kaybetmedi. Bununla birlikte Rusya?nin yapabilecekleri sinirli. BM Ozel Temslcisi Kofi Annan?in plani bir yil ya da en azindan alti ay once uygulamaya konmali idi. Cok fazla kan dokuldu ve taraflar uzlasi icin geri donulmez bir noktada? Rusya?da siddetin yeniden tirmanmasi durumunda bir karar vermek zorunda kalacak. Rusya, Suriye?de siddetin yeniden alevlenmesi durumunda ne yapmasi gerektigine karar vermeli. Suriye hukumetini desteklemek belki mantikli olabilir, ama bunun bir siniri olmali. Suriye muhalefeti ve onlarin muttefikleri Suriye konusunda seslerini kistiklarinda, Rusya BM Guvenlik Konseyindeki cok kritik ve degerli olan oy gucunu daha yuksek bir pazarlik gucu olarak kullanmayi dusunmeli.
Tahmini okuma suresi: 3 dakika.