Robert Fisk: Kaddafi'yi bir sevdik bir nefret ettik
Ortadogu uzmani ve Independent yazari Robert Fisk, Libya diktatoru Kaddafi'nin olumu uzerine bir yazi kaleme aldi. Iste Fisk'in o yazisi: The Independent gazetesinin Orta Dogu muhabiri Robert Fisk, Muammer Kaddafi?nin olumunun ardindan kosesinde ?Kaddafi?yi iyi cocuklardan biri oldugunu dusunmesinden dolayi suclayamazsiniz? baslikli bir yazi kaleme aldi
The Independent gazetesinin Orta Dogu muhabiri Robert Fisk, Muammer Kaddafi?nin olumunun ardindan kosesinde ?Kaddafi?yi iyi cocuklardan biri oldugunu dusunmesinden dolayi suclayamazsiniz? baslikli bir yazi kaleme aldi. Yazisinda ?Bati kutlama yapiyor olabilir, ancak olumu zamanlama hatasindan ibaret? diyen Fisk, Kaddafi ile somurgeci gucler arasindaki inisli cikisli iliskiye dikkat cekiyor: Onu sevdik. Ondan nefret ettik. Ve sonra yeniden sevdik. Sonra Blair, onun uzerine salyalarini akitti. Tekrar sevdik. Daha sonra Hillary Clinton, Blackberry?sinin uzerine salyalarini akitti (Clinton?in, Kaddafi?ye dair haberi Kabil?deyken, asistaninin uzattigi telefon ekranindan okumasina atifta bulunuyor; cn.) ve biz yine nefret ettik. Hadi, hepimiz oldurulmus olmamasi icin dua edelim. ?Ele gecirilmesi sirasinda aldigi yaralar nedeniyle oldu.? Bu ne anlama geliyordu? O, Don Corleone ile Donald Duck?in -Tom Friedman?in Saddam Huseyin?e dair tek hakli oldugu an- cilgin bir kombinasyonuydu ve onun gulunc gecit torenlerini ve konusmalarini izlemek zorunda kalan biz dudaklarimizi isirdik ve cidden sacma bulmamiz gereken Libya tanklari, deniz kuvvetleri, fuzeleri hakkinda yazdik. Dalgiclari, paletlerini sapirdatarak sicaktan kizgin Yesil Meydan?dan gecis yaptilar ve biz bu sacmaligi dis gorunus olarak almak ve Israil?e yonelik gercek bir tehdit oldugunu varsaymak zorunda kaldik; Blair?in bizi, Kaddafi?nin ?kitle imha silahlari? uretmeye dair acinasi girisiminin sislendigine ikna etmeye (basarili bicimde) calistigi gibi. Su, umumi tuvaletini onaramayan ulkede. Sonucta o, Disisleri Bakanligi?nin bir zamanlar sevgilisi olan (Kral Idris?e yonelik darbe sonrasinda), daha sonra ?guvenilir bir cift el? olarak korunan, sonrasinda IRA?ya silah gondermesi nedeniyle nefret edilen, sonra sevilen albay oldu. Birilerini, kendinin iyi bir adam oldugunu dusunmesinden dolayi ayiplayabilir misiniz? Ve bu nedenle mi oldu? Direnmeye calisirken mi vurulup oldu? Cavusesku?nun (ve esinin) olumuyle birlikte yasadik, Kaddafi?ninkiyle neden yasamayalim? Ve Kaddafi?nin esi guvende. Neden diktator o sekilde olmemeli? Ilginc bir soru. Olum emrini, Ulusal Gecis Konseyi?ndeki dostlarimiz mi verdi? Ya da kotu bir adam icin dusmanlarinin elinde olmek ?dogal?, onurlu bir son mudur? Merak ediyorum. Hicbir yargilama, ?Buyuk Lider?in bitmez tukenmez nutuklari, yonetimine dair savunmasi olmayacagina dair Bati?nin ici nasil ferahlamaliydi? Hicbir yargilama olmamasi, caldiklarinin ve iskencelerin aciklamasinin yapilmamasi ve cinsellikle ilgili kisimlarin budanmamasi anlamina geliyor. Bu nedenle, bize Kaddafi?nin adiliklerini hatirlatmayin. 30 yildan fazla zaman once Trablus?a gitmis ve Irlanda?ya plastik patlayici gonderen ve Libya?daki Irlanda vatandaslarini koruyan bir adamla gorusmustum; Libyalilar onlarla gorusmem gerekmesinden epey mutluydu. Neden olmasin? Kaddafi?nin, Ucuncu Dunya?nin lideri oldugu bir donemdi. Soz konusu rejimin yontemlerine alistik. Kaddafi?nin zulmune alistik. ?Normal?e doner donmez ona goz yumduk. Bu nedenle, kendi adimiza onun ahlaksizliklarina dair belgelendirmeleri bitirmemiz onemliydi. Aslinda, (tabii ki) Kaddafi yonetimi eliyle ve Ingiltere hukumeti adina yapilmis iskenceye dair bir hukuksal surecin sonu guzel bir sey olabilirdi, sizce de olmaz miydi? Bu iskenceye dair her seyi bilen Ingiliz kadin ?ismini bildigim, ancak bir daha yaramazlik yapmayacagindan emin olmak icin aciklamadigim- kovusturmadan korunacak mi (olmamasi gereken seyden)? Hepimiz olumu sonrasinda Kaddafi?nin esleriyle keyif mi catacagiz? Belki. Ancak gecmisi unutmayalim. Kaddafi, Libya?daki Italyan somurgeci yonetimini, Libyali kahramanlar halkin onunde asilirken, Libya?nin bagimsizligi ?terorizm? olarak addedilirken, Libyalilarin bir Italyan ile karsilastiklarinda yol kenarindaki oluktan yurumek zorunda olduklari igrenc Italyan yonetimi donemini hatirlatti. Petrol adamlarina, IMF?deki erkekler ve kadinlara ayni esaret altinda daha iyi gozle bakilmayacak. Libyalilar zeki insanlardir. Kaddafi bunu biliyordu; buna ragmen, olumcul bicimde kendinin daha zeki oldugunu dusunuyordu. Bu kabile insanlarinin birden bire ?kuresellesecegine? ve farklilasacagina dair dusunce gulunc. Kaddafi, bir cesit akli basindalik ile konusmasina ragmen ?cilgin? lakabinin layik goruldugu Arap hukumdarlarindan biriydi. ?Filistin?e inanmiyordu, cunku Israil?in halihazirda cok fazla Arap topragi caldigini dusunuyordu (bu dogru) ve kendi kabile inanislarindan dolayi Arap dunyasina gercekten guvenmiyordu. Gercekten de cok siradisi bir insandi. Kaddafi?nin nasil oldugunun ortaya cikmasini beklemeliyiz. Olduruldu mu? Direncli miydi (kabile mensuplari icin yapilmasi iyi olan bir sey)? Endiselenmeyin, Hillary Clinton ?oldurulmesinden? mutlu olacak. timeturk