Polis, gostericileri uyurken vurdu
Bahreyn, Libya ve Yemen'de hukumet karsiti muhaliflerin gosterileri suruyor. Bahreyn'de Sii blok meclisten cekildi, 5 kisi oldu
BAHREYN'DE GOSTERILER: POLISIN MUDAHALESINDE 3 KISI OLDU Halkin cogunlugunu Siilerin olusturdugu Bahreyn'de polisin gostericilere mudahalesinde 3 kisinin oldugu bildirildi. Gorgu taniklari, baskent Manama'nin merkezindeki Inci Meydani'nda, polisin gostericilere goz yasartici gaz ve plastik mermi ile mudahale ettigini, 3 kisinin oldugunu belirtti. Muhalefet hareketi El Vefak'in sozcusu de 10'u agir olmak uzere 50 kisinin yaralandigini soyledi. Bu olumlerle kucuk Korfez kralliginda pazartesi gunu baslayan hukumet karsiti gosterilerin bastirilmasi sirasinda olenlerin sayisi 5'e cikti. Gostericilerin Kahire'deki halk isyaninin merkez ussunden esinlenerek, "Tahrir Meydani" adini verdikleri Inci Meydani'nda binlerce kisi toplandi. Bahreynli polislerin gece meydanda kamp kuran gostericilere saldirdigi ve onlari dagittigi belirtildi. SII MILLETVEKILI: "60 KISI KAYIP" Reform talebiyle protesto gosterilerinin yapildigi Bahreyn'de, uc kisinin oldugu polis mudahalesinden sonra 60 kisinin kayip oldugu belirtildi. Sii muhalif milletvekili Ibrahim Mattar, Reuters ajansina verdigi demecte, polis baskininda 60 kisinin kayboldugunu soyledi. Mattar ayrica Sii Vifak partisi uyelerinin milletvekilliginden istifa edecegini belirterek, ''Butun uyeler istifa edecek. Karar alindi'' dedi. Ibrahim Mattar, 40 sandalyeli parlamentonun 17'sine sahip partinin milletvekillerinin istifa gerekcesinin gece yapilan polis baskini oldugunu soyledi. Ote yandan Icisleri Bakanligi sozcusu, televizyondan yaptigi aciklamada, Bahreyn ordusunun guvenligi saglamak icin gereken her turlu onlemi alacagini kaydetti. Bahreyn ordusu da devlet televizyonunda okunan aciklamasinda, baskent Manama'nin onemli noktalarinda kontrolu ele gecirdigini, protesto gosterilerinin yasaklandigini duyurdu. MUDAHALEYE ILISKIN AYRINTILAR ORTAYA CIKIYOR: POLIS GOSTERICILER UYURKEN MUDAHALE ETMIS Halkin cogunlugunu Siilerin olusturdugu Bahreyn'nin baskenti Manama'nin merkezindeki Inci Meydani'nda polisin hukumet karsiti gostericilere mudahalesiyle ilgili ayrintilar ortaya cikiyor. Gorgu taniklari, yaklasik 100 zirhli aracin kentin merkezine girdigini, polisin gece yarisi mudahalesi sirasinda bazi gostericilerin meydanda kurduklari cadirlarda uyumakta olduklarini belirtti. Kahire'deki halk isyaninin merkez ussunden esinlenerek, "Tahrir Meydani" adini verdikleri Inci Meydani'nda toplanan gostericilerin polisin actigi atesle uyanarak kacmaya basladigini belirten bir gorgu tanigi da, polisin uyarida bulunmadigini, mudahalenin Israil'in duzenledigi saldirilara benzedigini soyledi. Bazi evlere baskin duzenlendigini ve bazi kisileri gozaltina alindigini belirten gorgu tanigi, askerlerin sadece "ates et ve oldur" politikasiyla egitildigini ifade ederek, "Kral ve hukumetin eli kanli. Bunlarin yasanmasina yesil isik yakan ABD'nin ve uluslararasi toplumun elleri kanli" diye konustu. Bu arada, amator kamerada cekilen ve aralarinda kadinlarin da yer aldigi protestocularin acilan ates sonucu panik icinde kacistiklarini gosteren video kaydi paylasim sitelerinde yayina girdi. Goruntulerde gece Inci Meydani'nda uyumakta olan gostericilerin polisin ates acmasiyla uyandigi ve meydandan kacmaya basladigi, ates nedeniyle meydandan toz bulutunun yukseldigi goruluyor. Ote yandan polisin yaralilara mudahale etmek isteyen doktorlari dovdugu, ayrica doktorlar ve saglik gorevlilerinin ambulanslarin kullanilmasina izin vermeyen Saglik Bakani'ini protesto ettigi gelen haberler arasinda. Yabanci gazetecilerin de ulkeye alinmadigi belirtiliyor. Polisin mudahalesinde 5 kisinin oldugu, 100 kadar kisinin yaralandigi bildiriliyor. AMERIKALI BIR GAZETECI SALDIRIYA UGRADI Bahreyn'deki gosterileri izleyen ABC televizyonu muhabirinin saldiriya ugrayarak darp edildigi bildirildi. Televizyonun haberinde, Miguel Marquez'in baskent Manama'nin merkezindeki Inci Meydani'ndaki gostericilerin polis tarafindan dagitilmasi sirasinda saldiriya ugradigi belirtildi. Marquez'in olay aninda televizyon kanaliyla telefon baglantisinda bulundugu ve daha sonra baglantinin kesildigi kaydedildi. Ardindan yeniden kurulan baglantida gazeteci, bir grubun saldirisina ugradigini, kamerasinin hasar gordugunu, daha sonra otelinin yakininda bulunan bir pazar yerine sigindigini ve ciddi bir yarasi olmadigini anlatti. MUHALEFETTEKI SII BLOK PARLAMENTODAN CEKILIYOR Bahreyn parlamentosunda Siilerin liderligindeki muhalefetin parlamentodan cekilme niyetinde oldugu bildirildi. Parlamentonun 40 sandalyeli alt kanadinda 18 sandalyesi bulunan anamuhalefet grubu El Vefak'tan bir milletvekili, liderleri Seyh Ali Salman'in "grubun parlamentodan cekilme kararini aciklayacagini" belirtti. Seyh Salman'in bugun konuyla ilgili basin toplantisi duzenlemesinin beklendigi kaydedildi. Bu arada, Bahreyn ordusu "kamu guvenligi ve duzeninin yeniden olusturulmasi icin onleyici ve kesin onlemlerin alindigini" duyurdu. YEMEN YEMEN'DEKI CATISMALARDA YARALI SAYISI 12'YE YUKSELDI Yemen'in baskenti Sana'da bugun iktidar yanlilariyla hukumet karsitlari arasindaki siddetli catismalarda yarali sayisinin 12'ye ciktigi bildirildi. El Kudus gazetesinin internet sitesinde yer alan haberde, catismalarin Sana Universitesinin onunde meydana geldigi belirtildi. Bolgedeki AFP muhabiri de ogrencilerin, "Halk rejimin dusmesini istiyor" seklinde slogan attiklarini ve bazilarinin kendilerine saldiranlara tas atarak karsilik verdigini kaydetti. Bes gundur suren catismalarda, cogu universite ogrencisi yaklasik 2000 kisinin kampus cikisinda iktidar yanlilarinin saldirisina ugradigi, guvenlik guclerinin taraflari ayirmak icin havaya uyari atesi actigi belirtilmisti. Bu arada Yemen'in guneyindeki Aden kentinde dun duzenlenen ve iki kisinin oldugu gosterilerin ardindan bugun durumun sakin oldugu, gun icerisinde en az 20 gostericinin gozaltina alindigi bildirildi. LIBYA LIBYALI AKTIVISTLER "OFKE GUNU"NE HAZIRLANIYOR Libya'da hukumet karsiti aktivistler, "ofke gunu" olarak adlandirdiklari protesto gosterisi planlarken, sosyal paylasim siteleri araciligiyla destek toplamaya calisiyorlar. Guardian gazetesi ve BBC'nin haberlerine gore, Tunus ve Misir'dan etkilenen kimlikleri bilinmeyen aktivistler, Facebook ve Twitter gibi siteler vasitasiyla gosteri planlarken, bazi insan haklari gruplari, guvenlik guclerinin muhtemelen eylemcileri bastiracagi uyarisinda bulunuyorlar. Aktivistlerin, gosteri duzenlemeyi basarip basaramayacaklari ise bilinmiyor. Protesto duzenlemek icin acilmis bir Facebook sayfasinda, halk "Libya'da ofke gunu" duzenlemeye davet ediliyor. Ulke disindan yayin yapan muhalefet sitesi Libya Evimiz'e mesaj yollayanlar da Husnu Mubarek'i deviren Misir'daki ayaklanmayla paralellikler kurarak Libyalilari sokaga cikmaya davet ediyor. 40 yildir Muammer Kaddafi'nin yonetimiyle siki sikiya kontrol altina tutulan Libya halkinin bir bolumu issizlik, esitsizlik ve siyasi ozgurluklere getirilen kisitlamalardan sikayet ediyor. Ancak bazi uzmanlar, hukumet toplumsal hosnutsuzlugu gidermede petrol gelirlerini kullanabilecegi icin Libya'da Misir turu bir isyani pek ihtimal dahilinde gormuyorlar. 1969'da darbeyle iktidara gelen Kaddafi, ulkesinin Bati tarzi demokrasiye ihtiyaci olmadigini, cunku vatandaslarin "siyasi komiteler" olarak adlandirilan taban orgutlenmesi vasitasiyla kendi kendilerini yonettikleri, "Ucuncu Evrensel Teori" olarak adlandirdigi kendi sisteminin mevcudiyetini hatirlatiyor. Bazi yabanci gozlemciler ise Libya sisteminin Kaddafi'nin siki kontrolu altindaki bir polis devleti oldugunu iddia ediyor. Bingazi kentinde onceki gece yuzlerce kisiyle polis ve hukumet yanlilari arasinda catismalar cikmisti. Bingazi kenti ahalisinin, Muammer Kaddafi'ye karsi tarihi husumeti bulunuyor. LIBYA, MUAMMER KADDAFI'NIN UNLU "YESIL KITAP"TA ILKELERINI ORTAYA KOYDUGU SOSYALIZM VE ISLAM KARISIMI BIR SIYASI REJIMLE YONETILIYOR Resmi adi Libya Arap Halk Sosyalist Cemahiriyesi olan Libya, teorik olarak, 1969'da darbeyle iktidara gelen Albay Muammer Kaddafi'nin, sosyalist ve Islami teorileri birlestirerek olusturdugu ve Yesil Kitap'ta ortaya koydugu ogreti cercevesinde yonetiliyor. Kaddafi'nin "Ucuncu Evrensel Teori" olarak adlandirdigi ve "Yesil Kitap"ta ortaya koydugu siyasi sistem, komunizme ve kapitalizme bir alternatif olusturmayi amaclarken Islam'a, kendi baskis acisi cercevesinde bagli kaliyor. Kaddafi'nin devrimi buyuk olcude, ulkesini dunyanin geri kalanindan ayri tutma temeline oturuyor. Kaddafi kurdugu sistemi, "kitlelerin devleti" olarak tercume edilebilecek "cemahiriye" sistemine dayandiriyor. Sistemde iktidar cesitli halk komitelerinin elinde tutuluyor ancak pratikte, Kaddafi'nin karsi cikilamaz bir guce sahip oldugu belirtiliyor. Yesil Kitap modern liberal demokrasiyi reddediyor ve "halk komiteleri" temeline dayali "dogrudan demokrasi" bicimini savunuyor. Ancak Kaddafi'nin bu kurumlari pratikte, otokratik siyasi baskinin bir araci olarak kullandigi ileri suruluyor. Kaddafi'nin demokrasi konusundaki goruslerini ve siyasi felsefesini ortaya koydugu "Yesil Kitap" 1975'te yayimlandi. Kitaptaki gorusler, "Demokrasi Sorununun Cozumu: Halkin Hakimiyeti", "Ekonomik Sorunun Cozumu: Sosyalizm" ve "Ucuncu Evrensel Teorinin Toplumsal Temelleri" olmak uzere uc ana baslik altinda sunuluyor. -KADDAFI VE ARAPLAR- 1951'de Italya'dan bagimsizligina kazanan Libya, 1959'da buyuk petrol rezevlerinin kesfedilmesiyle zengin bir monarsiye donustu. Ancak 10 yil sonra 27 yasindaki Muammer Kaddafi darbeyle yonetime el koydu ve ulke tarihinde radikal yeni bir sayfa acildi. Islamin temel ilkeleri ve yerli sosyalizm temeline dayali yeni bir toplumun insasina baslamadan once yeni rejim, kapitalizm ve komunizm gibi "ithal ideolojilerin" ve yabanci etkisinin tum izlerini silmeye calisti. Bu surecin bir parcasi olarak yolsuzluga bulasmis yetkililer cezalandirildi ve zararli gorulen kitaplar yakildi. "Halk komiteleri" olusturulmaya baslandikca Devrimci Komuta Konseyi islevsiz kilindi. Ancak bu degisiklilere karsin, devrimci degisiklikleri yerine getirmede esas iktidar Albay Kaddafi'nin elinde kaldi. "Sosyalizm, birlik ve ozgurluk" sloganiyla yonetime el koyan Kaddafi, Bati'nin Arap dunyasi uzerindeki "tehlikeli etkisine" siddetle karsi cikarken, Israil'in yikilmasi gerektigini dusunuyor. Filistinliler ve dunyanin degisik yerlerindeki diger silahli gruplara destek veren Kaddafi, Arap dunyasinin birliginin geregini savunuyor. Misir cumhurbaskani Abdulcemal Nasir'in 1970'teki olumunden sonra Araplarin liderligi rolune soyunan Kaddafi, Araplarin bu konuda kendisine pek destek vermemesinden hayalkirikligina ugradi ve 2001'deki bir aciklamasinda, Afrika'nin kendisine "Irak ve Suriye'den daha yakin oldugunu" soyledi. Arap liderler acisindansa Kaddafi, her zaman ciddiye alinamayacak kadar hayalperest olarak goruldu. Libya'nin devasa bir petrol zenginligi bulunmasina karsin, Kaddafi basit bir hayat surmeyi tercih ediyor. Zamaninin cogunu colde geciren Kaddafi Bedevi cadirini her yere tasiyor ve hatta yabanci konuklarini bile burada agirliyor. LIBYA'DAKI GOSTERILERDE 14 KISININ OLDUGU BELIRTILIYOR Libya'da Muammer Kaddafi yonetiminin uzun iktidarina karsi cikan protestocularin dort kentte sokaga dokuldugu, catismalarda en az 14 kisinin oldugu belirtiliyor. Isvicre'de oturan Libya Hakikat ve Adalet Komisyonu baskani Fethi El Verfali, dun gece Beyide'de 11 protestocunun oldugunu, cok sayida protestocunun da yaralandigini soyledi. Verfali, bugun Zentana kentinde iki, Ricban'da ise bir protestocunun oldugunu bildirdi. Verfali'nin yayimnladigi bir video kasette, Zentana'da gostericilerin "Kahrolsun Kaddafi. Kahrolsun rejim" yazili pankart tasidiklari goruluyor. Muhalif internet sitesi El Yum da dogudaki Beyide kentinde Ic Guvenlik Gucleri'nden keskin nisancilarin dort protestoyu oldurdugunu duyurdu. Site bugun Bingazi kentinde gosterilerin devam ettigini de yazdi. Surgundeki bir muhalefet lideri Faiz Cibril, "Libyalilar bugun korku bariyerini asti, safak gorundu" dedi. Gorgu taniklarinin verdigi bilgiye gore, baskent Trablus'ta ise hukumet yanlilari gosteri yapti, yer yer trafigi engelledi. Resmi haber ajansi JANA da bugun Kaddafi'yi kastederek, "devrimin kardes lideriyle ebedi birligi" gostermek icin Trablus ve diger kentlerde binlerce kisinin gosteri yapacagini duyurdu. Gorgu taniklari, baskentte gostericilerin otomobillerinden Libya bayraklari sallayarak Kaddafi lehine slogan attiklarini, bunun disinda kentte hayatin her zamanki gibi devam ettigini soylediler. Merkezi New York'ta buluna Insan Haklarini Izleme orgutu de, guvenlik guclerinin ez az 14 kisiyi gozaltina aldiklarini bildirdi. Dunden itibaren gosterilerin baslamasi uzerine Kaddafi halki durdurmak icin hemen harekete gecerek memurlarin maaslarini iki katina cikarma sozu verdi ve dun 100 kadar muhalif Islamci militani serbest birakti. Libya hukumeti basin uzerinde siki kontrol uyguladigi icin haberler bagimsiz kaynaklarca dogrulanamiyor. Timeturk