Oylamada 'evet' cikarsa neler degisecek?

Anayasa Mahkemesi, anayasa paketi ile ilgili kararini verdi. Turkiye 12 Eylul 1980 darbesinin yildonumunde sandik basina gidecek

Yuksek Mahkeme, paketin, Anayasa Mahkemesi ve Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu'na (HSYK) uye secimini duzenleyen bazi hukumlerini anayasaya aykiri buldu. Mahkeme, Cumhurbaskani'nin HSYK'ya iktisat siyasal bilim dallariyla ust kademe yoneticileri arasindan uye secmesine iliskin ibarelerin iptaline karar verdi. HSYK'ya yalnizca hukukcu akademisyenler ve avukatlar arasindan secim yapilabilecek. Maddenin yeni haline gore, Cumhurbaskani HSYK'ya 4 uyeyi hukukcu akademisyenler ile avukatlar arasindan dogrudan secebilecek. Anayasa Mahkemesi ve HSYK'ya uye secilmesini duzenleyen maddede uye sececek Yargitay, Danistay, Askeri Yargitay, Askeri Yuksek Idare Mahkemesi, Sayistay, YOK ve Baro baskanlarinin gonderecekleri uyeler icin yapacaklari secimlerde 'her uyenin ancak bir aday icin oy kullanabilmesine iliskin ibare' de iptal edildi. Iptal edilen hukme gore, HSYK'ya uye sececek Danistay, Yargitay, Adalet Akademisi ile adli ve idari yargi hakim ve savcilari her aday icin ayri ayri oy verebilecek. Anayasa Mahkemesi ve HSYK'nin asil maddelerinde iptal edilen ibarelerin gecici maddelerdeki yollamalari da iptal edildi. CHP ise pakette esasla ilgili bolumde Anayasa Mahkemesi'nin yapisi ile HSYK'nin yapisini duzenleyen iki maddenin iptalini istemisti. PAKETLE DEGISECEK OLANLAR TBMM Genel Kurulu'nda 336 milletvekilinin oyuyla yasalasan 27 maddelik paket, pozitif esitlikten kisisel verilerin korunmasi, seyahat hurriyetinden memura toplu sozlesme hakkina ve grev yasaklarinin kaldirilmasindan Anayasa Mahkemesi ve HSYK'nin yapisina kadar pek cok onemli degisiklik getiriyor. Paketten dusen tek madde ise Siyasi Partilerin kapatilmasina iliskin 8'nci madde oldu. 8'nci madde nedeniyle teklifin 26'nci maddesine bagli Gecici 18'nci madde de yapilan gizli oylamada aldigi 203 kabul oyuyla paketten dustu. -Kadin-erkek esitligi konusunda alinacak tedbirler, Anayasanin esitlik ilkesine aykiri olarak yorumlanamayacak. Herkes kendisi ile ilgili kisisel verilerin korunmasini isteme hakkina sahip olacak. Yurt disina cikma hurriyeti, ancak suc sorusturmasi veya kovusturmasi nedeniyle ve hakim karariyla sinirlandirabilecek. -Her cocuk, korunma ve bakimdan yararlanma, yuksek yararina acikca aykiri olmadikca ana ve babasi ile kisisel ve dogrudan iliski kurma ve surdurme hakkina sahip olacak. -Devlet, her turlu istismara karsi cocuklari koruyucu tedbirleri alacak. Ayni is kolunda birden fazla sendikaya uye olunabilecek. MEMURA TOPLU SOZLESME -Memurlara ve diger kamu gorevlilerine toplu sozlesme yapma hakki taninacak. Toplu sozlesme yapilmasi sirasinda uyusmazlik cikmasi halinde, taraflar Kamu Gorevlileri Kuruluna basvurabilecek. -Kurul kararlari, kesin ve toplu sozlesme hukmunde olacak. Toplu sozlesme emeklilere de yansitilacak. Greve katilan iscilerin ve sendikanin kasitli veya kusurlu hareketleri sonucu grev uygulanan is yerinde neden olduklari maddi zarardan sendika sorumlu tutulamayacak. -Siyasi amacli grev ve lokavt, dayanisma grevi ve lokavti, genel grev ve lokavt, is yeri isgali, is yavaslatma, verim dusurme ve diger direnislere iliskin yasaklar kaldirilacak. -Kamu Denetciligi Kurumu (ombudsmanlik) olusturulacak. -Milletvekilliginin dusurulmesi uygulamasi kaldirilacak. TBMM Baskanlik Divani 2. donem sonuna kadar gorev yapacak. YAS VE HSYK KARARLARINA YARGI YOLU -Yuksek Askeri Sura'nin (YAS) terfi islemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayirma haric, her turlu ilisik kesme kararlarina karsi yargi yolu acilacak. -Adalet hizmetleri ile savcilarin idari gorevleri yonunden Adalet Bakanliginca denetimi, adalet mufettisleri ile hakim ve savci mesleginden olan ic denetciler; arastirma, inceleme ve sorusturma islemleri ise adalet mufettislerince yapilacak. -Askeri mahkemeler, asker kisiler tarafindan islenen askeri suclar ile bunlarin asker kisiler aleyhine veya askerlik hizmet ve gorevleriyle ilgili olarak isledikleri suclara ait davalara bakmakla gorevli olacak. -Devletin guvenligine, anayasal duzene ve duzenin isleyisine karsi suclara ait davalar, her durumda adliye mahkemelerinde gorulecek. Siviller, savas hali disinda askeri mahkemelerde yargilanamayacak. ANAYASA MAHKEMESI VE HSYK YENIDEN YAPILANDIRILACAK -Anayasa Mahkemesi yeniden yapilandirilacak. Halen 11 asil 4 yedek uyeli Anayasa Mahkemesi, 17 asil uyeden olusacak. -TBMM, 2 uyeyi, Sayistay Genel Kurulunun gosterdigi 3'er aday arasindan; 1 uyeyi ise baro baskanlarinin avukatlar arasindan gosterecegi 3 aday arasindan gizli oyla sececek. -Siyasi partilere iliskin dava ve basvurulara, iptal ve itiraz davalari ile Yuce Divan sifatiyla yurutulecek yargilamalara, Genel Kurul bakacak. -Askeri Yargitay ve Askeri Yuksek Idare Mahkemesi uyeleri icin "hakimlik teminati" gecerli olacak. Hakimler ve Savcilar Yuksek Kurulu (HSYK) yeniden yapilandirilacak. -HSYK'nin halen 7 olan uye sayisi 22'e, 5 olan yedek uye sayisi ise 12'ye cikarilacak. HSYK, 3 daire halinde calisacak. HSYK'nin Baskani, Adalet Bakani olmaya devam edecek. -Adalet Bakanligi Mustesari'nin kurulda yer almasi uygulamasi da surecek. Ekonomik ve Sosyal Konsey anayasa kapsamina alinacak. 12 EYLUL DARBECILERINE YARGI YOLU -Meclis Baskani, Genelkurmay Baskani, kuvvet komutanlari ile Jandarma Genel Komutani da gorevleriyle ilgili suclardan dolayi Yuce Divan'da yargilanacak. -Yuce Divan kararlarina karsi yeniden inceleme basvurusu yapilabilecek. Genel Kurul'un yeniden inceleme sonucu verdigi kararlar kesin olacak. -12 Eylul donemindeki Milli Guvenlik Konseyi uyeleri ile bu donemde kurulan hukumetler ve Danisma Meclisi'nde gorev alanlarin yargilanmasini onleyen gecici 15. maddesi yururlukten kaldirilacak. SUREC NASIL ISLEDI? AK Parti tarafindan getirilen anayasa degisikligi paketi, TBMM'de tartismali oturumlara neden oldu. AK Parti, paketteki ilk fireyi 8. maddede yasadi. TBMM Genel Kurulu'nda, anayasa degisikligine iliskin 2. turda, siyasi partilerin kapatilmasiyla ilgili 8. madde 327 oy aldi. Ongorulen beste uc cogunlukla (330) kabul oyu alamayan 8. madde paketten dustu. Paket, muhalefetin tum itirazlarina ragmen TBMM'den gecti. Cumhurbaskani Abdullah Gul de anayasa degisikligine iliskin paketi onayladi. Bunun uzerine CHP, DSP ve bagimsiz milletvekillerinin de imzalarini alarak, Anayasa degisikliginin iptali ve yururlugunun durdurulmasi talebini iceren basvuruyu Anayasa Mahkemesi Baskanligi'na sundu. CHP'nin basvuru dilekcesi esas ve yontem olmak uzere iki bolumden olustu. CHP, anayasa degisikliginin yontem bakimindan tumunun yururlugunun durdurulmasi ve esas bakimindan da bazi maddelerini iptalini istedi. Timeturk