Obama'ya Cagri...

New York Times gazetesinin onde gelen yazarlarindan Thomas Friedman'dan Obama'ya 'Ucuruma yuvarlanmadan Erdogani cagirin ve Turkiye ile arayi duzeltin' cagrisi.

New York Times gazetesinin onde gelen yazarlarindan Thomas Friedman, Istanbul'dan kaleme aldigi yorum yazisinda Turkiye'nin son donemdeki uluslararasi alandaki durusunun analizini yapti ve Obama yonetimine Turkiye ile iliskilerini yeniden rayina orturtma cagrisindan bulundu. ERDOGAN ORTADOGU'NUN LIDERLIGINE SOYUNDU Turkiye'nin son donemde yuzunu Doguya dondugu hakkinda cikan yorumlarin o kadar basit olmadiginin altini cizen Friedman, "Ankara yillarca dogu ve bati arasinda denge politikasi guttu. Ancak Avrupa Birligi kalkip, "Size kimse soylemedi mi? Biz Hristiyan klubuyuz. Muslumanlari istemiyoruz" dedi. Zeki, Karizmatik ve pragmatik bir lider olan Erdogan, bakti Misir basibos, Suudiler uyuyor, Irak cok narin, Suriye lider olmak icin cok kucuk, Ortadogunun liderligine soyundu. Israil'e Hamas ve Filistinliler uzerinden catarak Arap dunyasinin en buyuk lideri oldu. Israil zaten insan haklari ihlalleri yuzunden elestiriliyordu. Bana bir Turk diplomat, "Artik biz dogu ve bati arasinda arabulucu degiliz, Dogu'nun sozcusuyuz" dedi. Obama yonetimi Turkiye ile iliskileri daha kotuye gitmeden, Erodogan'i Camp David'e davet ederek iki ulke arasidaki olumsuz havayi temizlemesi iyi olur. Iste Friedman'in makalesi: "Turkiye'yi, insanlarini, kulturunu, yemeklerini ve hepsinden ote modern yanini seviyorum. Avrupa ve Ortadogu'nun birlestigi noktadaki modern, laik, Musluman, demokratik olmaya calistigi gibi Arap dunyasi, Israil ve Bati'yla iyi iliskilerini bulunan bir Turkiye fikrini seviyorum. 11 Eylul'den sonra "Bin Ladincilige" karsi Turk modelini panzehir olarak destekleyenlerden biriydim. Dahasi, Turkiye'yi en son ziyaret ettigim 2005 yilinda, yetkililerle yaptigim tum gorusmeler Ankara'nin Avrupa Birligi'ne (AB) uyelik cabalari uzerineydi. O yuzden, o gunlerden bugune gelip de, Turkiye'nin Islamci hukumetini AB'ye degil de Israil'in karsisindaki Hamas-Hizbullah-Iran cephesine uye olmaya odaklanmis gibi gormek oldukca sasirtici. Peki nasil bu noktaya gelindi? Bir dakika bekle Friedman. Turk yetkililer bunun cok abartili bir yorum oldugunu soyluyorlar. Haklisiniz. Abartiyorum ancak cok da degil. Son birkac yilda Turkiye'nin icinde ve cevresinde ortaya cikan guc bosluklari, Turkiye'nin Islamci hukumetini Bati ile Dogu arasindaki denge noktasindan saptirdi. Bunun cok ciddi sonuclari olabilir. Turkiye'nin dengeleyici rolu, dunya politikasinda istikrar saglayici en onemli faktorlerden biri. Istanbul'a gelince tum bu bosluklar dogru bicimde doldurulmazsa Turkiye'yi kaybetme yolunda olabilecegimizi bana gosterdi. HRISTiYAN KULUBU Turkiye'yi mesgul eden ilk bosluk AB'den kaynaklaniyor. Bruksel, Turklere 10 yil boyunca AB'ye uye olmak istiyorlarsa hukuk, ekonomi, azinlik haklari ve sivil-askeri iliskilerinde reformlar yapmasi gerektigini anlatti. Basbakan Recep Tayyip Erdogan hukumetinin sistematik olarak yerine getirdigi reformlardan sonra ise Ankara'ya su mesaji gonderdi: "Yoksa size kimse soylemedi mi? Biz bir Hiristiyan kulubuyuz. Muslumanlar giremez" AB'nin Turkiye'yi reddetme hatasi, Ankara'nin Iran ve Arap dunyasina yakinlasmasinda buyuk rol oynayan temel faktorlerden biri. ERDOGAN'IN POPULERLIGI Ancak Turkiye Guney'e bakmaya basladikca, baska bir boslukla karsilasti: Arap-Musluman dunyasinda liderlik yoklugu. Misir basibos durumda, Suudi Arabistan uyuyor. Suriye cok kucuk, Irak ise cok hassas. Erdogan, Gazze ablukasi konusunda Israil'e karsi cok sert bir tavir alarak ve ablukayi asmak isteyen Turk filosuna sessizce destek vererek, Turkiye'nin Arap dunyasinda nufuzunu ciddi derecede artirabilecegini fark etti. Maalesef, Erdogan'in Arap ulkelerindeki populerligi demokrasi, modernizm ve Islam'in bir sentezini sunmasindan degil, ancak Israil'i isgali yuzunden yuksek sesle elestirmesinden ve Filistin Devleti'nin kurulmasi icin gercekten caba gosteren Filistin Yonetimi yerine Hamas'i ovmesinden kaynaklaniyor. ISRAIL'IN CIKMAZI Tel Aviv'in Filistin sorununu cozmede yapiciligini ortaya koyamamasi, bir baska tehlikeli boslugu olusturuyor. Ancak Erdogan'in Israillileri katiller olarak kinarken, Uluslararasi Ceza Mahkemesi tarafindan savas suclari islemekle hedef gosterilen Sudan Devlet Baskani Omer El Besir'i ve hukumeti oylarinin yeniden sayilmasini isteyen binlerce Iranliyi oldurup hapislere atan Iran Devlet Baskani Mahmud Ahmedincad'i konuk etmesi cok rahatsiz edici. Son olarak, Turkiye'nin icinde bir bosluk var. Laik muhalefet partileri son 10 yilin buyuk bir kisminda karisiklik icindeyken, ordu kayit edilen telefon gorusmeleriyle yildirilmis, hukumetin baskilarindan yilan basin ise otosansure baslamis durumda. Eylul ayinda, Erdogan hukumeti ulkenin en buyuk, en nufuzlu ve en elestirel basin grubu, Dogan Yayin Holding'i dize getirmek icin 2.5 milyar dolar (3.918 milyar TL) vergi cezasi kesti. Ayni zamanda, Erdogan yakin zamanda yaptigi konusmalarda halk destegi saglamak icin Israillileri katiller olarak lanse etti. Bunlar uzucu gelismeler. Erdogan akilli, karizmatik ve cok faydaci olabilen bir lider. Bir diktator degil. Erdogan'in Araplarin en cok destek verdigi lider oldugunu gormek isterdim, ancak Arap radikallerden daha radikal davranan ve Hamas'a destek veren degil demokratik olmayan Arap liderlerim kiyasla demokrasiyi savunan ve Filistinlilerle Israil arasinda arabuluculuk yapan biri olarak. Rahatsiz edici olan, Erdogan'in bu konumda bulunmamasi. Belki ABD Baskani Barack Obama Erdogan'i bir hafta sonu icin yazlik konutu Camp David'e cagirarak iliskiler ucurumdan asagi yuvarlanmadan once durumu duzeltmeli." CAMP DAVID'IN ONEMI NEDIR? ABD Baskanlari'nin Maryland eyaletindeki daglik arazide bulunan yazlik konutu olan Camp David, politik gecmiste onemli olaylara sahne olmus bir yer. 1978'de, Israil ile Misir arasindaki baris antlasmasi burada imzalandi. Iki ulke arasinda, Alti Gun Savasi'ndan sonra baslayan gorusmeler ilk olarak Israil Basbakani Menahim Begin ve Misir Devlet Baskani Enver Sedar arasinda yapilmis, ardindan Arap dunyasinin temsilciligini Filistin Yonetimi'nin eski Baskani Yaser Arafat devam ettirmisti. Sekizinci Cumhurbaskani Turgut Ozal, Korfez Savasi ardindan Camp David'e konuk olmustu. Ozal, donemin ABD Baskani George Herbet Walker Bush ile Turkiye ve ABD arasindaki stratejik isbirligi kapsaminda ozel gorusmelere yapmisti. Habervakti