Obama tarafini belli etmeye basladi

ABD'nin 1949-51'de hibe adi altinda borclandirmayi amaclayan Marshall Yardimi, Turkiye'yi emperyalist somuruye acmisti. Washington ayni oyunu simdi bir kez daha Ortadogu ve Afrika'da sahneye koyuyor

Avrupa'da sosyalizmin onunu kesmek amaciyla 1948-1951 yillari arasinda yururlugekonan ekonomik yardim paketi Marshall Plani'nin bir benzerini bolge ulkeleri icin hayata gecirmeye hazirlaniyor. Plan oncelikle siddete basvurmadan yurutulen gosterilerin ardindan iktidarin degistigi Tunus ve Misir'a ekonomik yardimi ongoruyor. Simdi sorgulanmasi gereken "Amerika'nin derdi, Ortadogu ve Afrika'ya demokrasi mi getirmek yoksa 'Arap Bahari'ni firsat bilerek emperyalist somurunun onundeki engelleri tamamen kaldirmak mi?" Bu sorunu cevabi da Turkiye'ye yapilan Marshall yardiminda gizli. 1949-51'de hibe adi altinda borclandirmayi amaclayan Marshall Yardimi, Turkiye"yi emperyalist tekellere acmaktan baska bir ise yaramadi. Marshall Plani II. Dunya Savasi sonrasinda 1947 yilinda onerilen ve 1948-1951 yillari arasinda yururluge konan ABD kaynakli bir ekonomik yardim paketidir. Aralarinda Turkiye'nin de bulundugu 16 ulke, bu plan uyarinca ABD'den ekonomik kalkinma yardimi almistir. Yalniz bu para yardimi degildir. ABD elindeki askeri esyalari cikarmak icin yapmis oldugu bir yardimdir. Eskiyi hatirlamadan once ABD'nin yeni Marshall Plani'nin detaylarini ABD Baskani Obama'dan dinleyelim. ABD SIZE TAM DESTEK VERECEK Yeni Marshall planini ABD Baskani Obama, disisleri bakanliginda duzenledigi basin toplantisi ile acikladi. Onumuzdeki aylarda ABD'nin bolgedeki reformlari desteklemek icin tum etkisini kullanacagini belirten Obama, her ulke farkli olmasina ragmen, tum dost ve dusman ulkelerle inandiklari prensipler hakkinda durustce konusacaklarini soyledi. Obama, ''Mesajimiz cok basit: Eger gerekli reformlari yapma riskini goze alirsaniz, ABD size tam destegini verecektir'' diye konustu. ISE MISIR VE TUNUS'TAN BASLANACAK Bolgede basarili ekonomik gecisin, genis tabanli refah ve buyumenin artirilmasina bagli olduguna dikkati ceken Obama, bu noktada sadece yardimlarin degil, yatirim ve ekonomik destegin de onemli oldugunu soyledi. Obama, ise Tunus ve Misir'dan baslayacaklarini belirterek, Dunya Bankasi ve IMF'den, Tunus ve Misir'da ekonominin istikrarlastirilmasi ve modernize edilmesi icin neler yapilmasi gerektigi noktasinda, gelecek G-8 zirvesine plan sunmalarini istediklerini bildirdi. MISIR'IN 1 MILYAR DOLARLIK BORCUNU SILECEGIZ Obama, ''sirtinda gecmisin borc yuku bulunan bir demokratik Misir istemediklerini'' belirterek, "Bu nedenle, Misir'in 1 milyar dolarlik borcunu silecegiz ve bu kaynaklarin, buyume ve girisimciligin tesvik edilmesi icin yatirim yapilmasi yonunde Misirli partnerlerimizle calisacagiz. Misir'in, altyapisi ve istihdam yatirimina finans saglamak icin ihtiyac duydugu 1 milyar dolarlik kredi yoluyla piyasaya yeniden girebilmesine yardim edecegiz'' degerlendirmesinde bulundu. OZEL SEKTORE 2 MILYON DOLAR ABD hukumetinin finans kurumlarindan Denizasiri Ozel Yatirim Kurumu'nun (OPIC) da yakinda bolgedeki ozel yatirimlari tesvik icin 2 milyon dolarlik destek aciklayacagini soyleyen Obama, Avrupa Imar ve Kalkinma Bankasinin, Avrupa'daki benzer bicimde Ortadogu ve Kuzey Afrika'daki demokratik gecisler ve ekonomik modernlesmeye de ayni destegi saglamasi icin muttefikleriyle birlikte calisacaklarini anlatti. HERSEY ISRAIL'IN GUVENLIGI ICIN ABD'nin Ortadogu'ya bu yardimi babasinin hayrina yapmadigini yine Obama'nin sozlerinden okuyalim. ABD'nin terorle mucadele, nukleer silahlarin yayilmasini onleme, serbest ticaret ve bolgenin guvenliginin teminati, Israil'in guvenliginin saglanmasi ve Arap-Israil barisinin takibi gibi bolgede bir dizi ana cikarlari takip ettigini dile getiren Obama, bunlari surdurmeye devam edeceklerini, ABD cikarlarinin insanlarin umutlarina ''dusman'' olmadigini, bu umutlarin kendileri icin onemli oldugunu kaydetti. Simdi Gazeteciler Ceyhun Bozkurt, Fatih Erboz ve Selda Ozturk Kay'in ortak arastirmasindan Marshall yardimi ile ulkemizin nasil soyulduguna bir goz atalim. MARSHALL YARDIMI ILE SOMURULDUK Hibe adi altinda borclandirmayi amaclayan Marshall Yardimi, Turkiye"yi emperyalist tekellere acmaktan baska bir ise yaramadi. Turkiye"yi her zaman yolunacak kaz gibi goren ABD icin ulkemiz ayni zamanda ileri bir karakoldu. Haziran 1947"de Harvard Universitesinde bir konusma yapan donemin ABD Disisleri Bakani George Marshall, Avrupa ekonomilerini tekrar kalkindirmak icin cok genis kapsamli bir program onerdi. Dunyadaki durumun son derece karisik oldugunu ifade eden Marshall, sunlari soylemisti: "Avrupa"nin onemli miktarda ek yardima ihtiyaci var. Amerika Birlesik Devletlerinin, dunyadaki ekonomik durumu eski normal haline getirmek icin elinden gelen yardimi yapmasi gerekiyor. Bu iyilesme surecine yardimci olmaya istekli ulkeler, eminim ki Amerika Birlesik Devletlerinden tam bir isbirligi ve destek gorecektir." BORC DEGIL, TUZAK Marshall Plani; buna katilmak isteyen her Avrupa ulkesine Amerikan mali yardimi, malzeme ve makinesini ongoruyordu. ABD, kamuoyunda "Marshall Yardimi" olarak bilinen bu anlasma cercevesinde, 1949-1951 yillari arasinda Turkiye"ye ekonomik yardimlar yapti. Turkiye, artik Bati yanlisi bir politika izlemeye basladi. 1948"de Marshall Plani"nin diyeti Turkiye"yi emperyalist tekellere daha fazla acmaktan baska bir ise yaramadi. Bu yardimla Turkiye, ABD"nin bolgedeki taseronu yapilmak istendi. Hedef, Amerikan sanayiine pazar acmakti. Bir borc tuzagi olan Marshall Yardimi ile Turkiye hibe adi altinda borclandirimis ve ekonomisi adeta cokertilmistir. TAVUK ITHAL ETTIK Ayrica Turkiye 11 Mart 1947"de IMF"ye, 14 Subat 1947"de de Dunya Bankasi"na uye oldu. Turkiye"nin yedigi diplomasi kaziginin bir benzeri de dunyayi somuren bu iki kurulusa uye olmasiyla basladi. Yikim halindeki Avrupa ekonomisine ve ucuncu dunya ulkelerine verilen kredilerin adi, Dunya Bankasi"nin dookumanlarinda, "Ihrac Kredileri" idi. 1950"li yillarda Turkiye, ABD"dentavuk bile satin aldi. SAVAS ATIKLARI TURKIYE'YE 1946 yilinda yapilan 10 milyon dolarlik anlasma, ABD"nin isine yaramayan malzemeleri satin almamizi ongoruyordu. ABD ile 1945 yilinda yapilan anlasmanin ardindan Turkiye tavizler vermeye basladi. 27 Subat 1946 tarihinde yapilan 10 milyon dolarlik anlasmaya gore Turkiye, ABD"nin isine yaramayan savas artigi malzemeleri satin alacakti. Ancak bunlarin ya fabrikalari kapanmis, ya da uretimleri durmustu. ABD, isine yaramayan bu malzemeler icin Turkiye"yi bir pazar olarak kullaniyordu. Bu artiklari kullanamadigimiz gibi, ithal ettigimiz yedek parcalar icin de 4-5 kat doviz odemistik. Bu durum, ABD"nin Turkiye uzerinde oynadigi kazik atma diplomasilerindenden biri olarak tarihe geciyordu. TRUMAN DOKTRINI 1946 yilinda dunyanin en tartismali kurumu olan CIA"yi kuran ABD Baskani Truman, 12 Mart 1947"de Kongre"de yaptigi bir konusmada, Sovyet tehdidine karsi hazirlanmis, kendi adiyla anilacak Truman Doktrini"ni acikladi. Truman, ABD"nin "komunizm tehdidi" altindaki devletlere mali ve askeri yardim yapacagini soyledi. Truman"a gore Amerika, komunizm ile silahli mucadele veren ve dis ulkelerin baskisi altinda bulunan devletlere mali ve askeri yardim yapmaliydi (Burada kastedilen ulkeler Yunanistan ve Turkiye"dir). BIZE 1, YUNANISTAN'A 3 Bu amacla Kongre"den 400 milyon dolar kullanma izni istedi. Kongre"nin 22 Mayis"ta bu istegini kabul etmesi uzerine Turkiye"ye 100 milyon, Yunanistan"a ise 300 milyon dolar yardim yapildi. Doktrin, Amerika Birlesik Devletleri"nin uluslararasi politikasinin degistigini ve Sovyet dusmanliginin bu yeni politikada temel esas oldugunu dunyaya ilan etti. Askeri yardim amacli doktrin, ABD"nin destegini arayan Turkiye"de baslangicta memnuniyet yaratsa da daha sonraki yillarda ikili anlasma ile getirilen sinirlamalar bir takim sikintilar dogurmustu. Truman Doktrini, dunyanin iki bloga ayrildigini ve Sovyet-ABD mucadelesinin, yani soguk savas doneminin basladigini ilan etmisti. Turkiye, ABD"nin bolgedeki taseronu yapilmak istendi. Yardimin hedefi Amerikan sanayiine pazar acmakti Uretimleri durmus askeri malzemeleri kullanamadigimiz gibi, yedek parcalari icin de 4-5 kat doviz odemistik YARDIMIN ISIM BABASI MARSHALL Marshall, sozde komunizmi onlemek gayesiyle yapilan ve aralarinda Turkiye"nin de bulundugu bazi ulkelere yapilan Marshall Yardimi"nin isim babasiydi. Marshall, II. Dunya Savasi"ndan sonra Avrupa"nin iktisadi kalkinmasina ve dunya barisina yaptigi katkilardan dolayi 1953"te Nobel Baris Odulu almisti. Ayni zamanda general de olan Marshall, altta donemin ABD Baskani Harry Truman"la birlikte goruluyor. Truman"in kim oldugunu hatirlatmakta fayda var. Hirosima ve Nagazaki"ye atom bombasi atilmasi kararini veren, 1948 yilinda Israil"in kurulmasini destekleyen, Soguk Savas donemini baslatan ve CIA"yi kuran isim Truman"di. DOGU BLOKU ULKELERI ISTEMEDI Turkiye dahil 16 Avrupa ulkesi, Amerika"ya sunulmak uzere bir Avrupa ekonomik kalkinma programi hazirlamisti. Bu program uzerine Amerika 3 Nisan 1948"de Dis Yardim Kanunu"nu cikardi. Amerika bu kanuna dayanarak yururluge koydu-gu Marshall Plani ile daha ilk yilinda Ingiltere, Fransa, Belcika, Italya, Portekiz, Irlanda, Yunanistan, Turkiye, Hollanda, Luksemburg, Isvicre, Izlanda, Avusturya, Norvec, Danimarka ve Isvec"e 6 milyar dolarlik bir ekonomik yardim yapti. Marshsall Plani, Sovyetler Birligi"ni kapsamasina ragmen, Dogu Bloku uyeleri buna katilmak istemedi. ROCFELLER: HICBIR MASRAFTAN KACINMA Marshall Yardimi'nin ne oldugunu unlu Amerikan tekeli Rockefeller"in patronu olan Nelson A. Rockefeller, donemin ABD Baskani Eisenhower"e 1956 yilinda yazdigi mektubunda soyle anlatiyor: "Iktisadi yardimlarda, ABD"nin karsilik beklemeden yardim ettigi ve isbirligi yapmak isteginde samimi oldugu intibasi olusturulmali. Elimizdeki butun propaganda imkanlariyla durmaksizin, az gelismis ulkelere yapilan Amerikan yardiminin karsiliksiz bir yardim oldugunu, ard niyet tasimadigini butun kafalara sokmali, bu konuda hicbir masraftan cekinmemeliyiz. Bu arada ideolojik savasa ara vermemeliyiz. Bu ulkelere yatirim yapan kapitalistlerimiz, teknik eksperlerimiz ve diger uzmanlarimiz az gelismis ulkelerin milli ekonomilerinin butun dallarina girmeli, onlari bizim cikarlarimiza gore gelistirmelidir. Bu ulkelerdeki politik bakimdan guvenilir yerli isadamlarinin ulusal cabalari da tesvik edilmelidir." habervakti