Istanbul Sishanedeki Neve Salom Sinagogunda dun tarihi bir anma toreni duzenlendi.
Yahudi Soykirimi Kurbanlari? Turkiye?de ilk kez kamu gorevlilerinin katildigi bir torenle anildi. Torene Turkiye Musevileri Hahambasi Isak Haleva, Turk Musevi Cemaati Baskani Sami Herman, Suryani Metropoliti Yusuf Cetin, Istanbul Valisi Huseyin Avni Mutlu, Istanbul Buyuksehir Belediyesi Baskani Kadir Topbas, DP Genel Baskani Namik Kemal Zeybek, Sisli Belediye Baskani Mustafa Sarigul, Beyoglu Belediye Baskani Ahmet Misbah Demircan, Adalar Belediye Baskani Mustafa Farsakoglu, Besiktas Belediye Baskani Ismail Unal, CHP Istanbul Il Baskani Nebil Ilseven, Disisleri Istihbarat Daire Baskani Tugrul Biltekin ve cemaat mensuplari ile cok sayida akademisyen ve rektor, buyukelciler ve dis ulkelerin Istanbul Baskonsoloslari katildi
?Insanliga karsi en akil almaz suc?
Turk Hahambasiligi ve Turk Musevi Cemaati?nin ortaklasa duzenledigi toren saat 18.30?da Primo Levi?nin ?Bunlar da mi insan?? baslikli sergisi ve Yahudilerin Nazi Almanya?si yonetimi altinda en cok soykirima ugradigi toplama ve imha kampi olan ?Auschwitz?e atfen ?Auschwitz Kurtarilisi 27 Ocak 1945? adli belgesel gosterimiyle basladi. Suzet M. Sidi?nin ?Holokost (Yahudilere yapilan soykirim) Ogretisinin Gerekliligi? baslikli acilis konusmasi sunuldu. Turkiye anma torenine ilk kez Disisleri Bakanligi seviyesinde bir katilim gosterdi ve Disisleri Bakanligi?ni Buyukelci Ertan Tezgor temsil etti. Buyukelci Tezgor konusmasinda Turkiye?nin Holokost magdurlarina kucak actigini ifade edip sunlari soyledi:
?Holokost gibi esi benzeri olmayan bir soykirimin magdurlarina Turkiye diplomatlarimizin buyuk ozverileriyle kucak acmisti. 1992 yilinda da Osmanli?ya siginan Seferad Yahudilerinin 500. Yilini kutladik. Turkiye irkcilik, anti semitizme karsi izledigi kararli stratejisini surdurecektir. Basbakanimiz Recep Tayyip Erdogan?in 2005 yilinda Kudus?te dile getirdigi gibi Holokost insanliga karsi islenmis en akil almaz suctur. Insanlik benzer bir durumla asla karsi karsiya kalmamalidir.?
?Iliskimiz insanlik icin ornek...?
Tezgor?un ardindan soz alan Istanbul Valisi Huseyin Avni Mutlu Turkiye?nin Musevilerle her zaman dostane yasayacagina vurgu yaparak sunlari soyledi: ?Burasi Allah?in kutsal mekanlarindan birisi. Bu ibadethaneden size seslenebilmek ve sevgiyi paylasabilmek isterdim ancak bugunku anma toreninde milyonlarca insanin acisini paylasmak uzere burdayiz. Irkcilik nefret dogurur ve kendisinden baska kimseyi sevmez. Biz Turkler, bu ulkenin yoneticileri musevi kardeslerimizle cok sicak ve dostane yasadik ve yasayacagiz. Bu dostluk insanlik icin onemli bir ornek teskil edecek. Kendimizle hamdolsun gurur duyuyoruz. Tevrat?ta da yer alan ?Oldurme? emri Kuran?da da vardir.?
Turk diplomatlari da anildi
Holokost kurbanlarinin anisina Turkiye Musevileri Hahambasisi Rav Isak Haleva ve Istanbul Valisi Huseyin Avni Mutlu mum yakma toreni gerceklestirdi. Torenin ardindan Turk Musevi Cemaati Baskani Sami Herman kapanis konusmasini yapti. Herman konusmasinda Turk Musevi Cemaati olarak kin ve nefret duygularinin bilincli veya bilincsizce yayilmasinin tehlikelerine dikkati cekmek ve bu konuda bir farkindaligin yaratilmasi nicin on saflarda yer alma sorumluluguna sahip olduklarini ifade etti. Herman, Holokost?un yasandigi donemde Yahudileri kurtaran Turk diplomatlarini da anarak ?Kimi hallerde meslegini, ailesini hatta canini dahi tehlikeye atan Dis Islerimizin kiymetli diplomatlarinin manevi huzurunda hurmetle egiliyoruz? dedi.
Hayat kurtaran 100 yillik keman
Tarihi torende Istanbul Universitesi Devlet Konservatuari Arastirma Gorevlilerinden Sevil Ulucan arkasinda Davut Yildizi bulunan 100 yillik bir Klezmer (Yahudi kulturunde yer alan ve agirlikla enstrumental bir muzik turu) kemani kullandi. Tarihi kemani calan bir ailenin toplama kampinda oldurulmekten kurtuldugu ogrenildi. Ulucan bu tarihi kemanla J. S. Bach?in ?Sol min. solo Sonat 1 numarali Adagio?su? ve J. Achron?un ?Hebrew Melody (Ibrani Melodisi) adli parcalarini caldi.
Neve Salom Sinagogu 3 kez teror hedefi oldu
Turk Yahudileri?nin en buyuk ve en yeni ibadet yeri olan Neve Salom Sinagogu, 1951?de acildi. Istanbul Beyoglu?ndaki sinagogda Sabat (Yahudi ayini), dugunler, cenazeler, Bar Mitsva, Bat Mitsva, sunnet ve dini bayram torenleri duzenlenir. Sinagog, 6 Eylul 1986, 1 Mart 1992 ve 15 Kasim 2003?de uc kez kanli teror saldirilarina hedef oldu. Saldirilarda 35 kisi hayatini kaybetti.
Sahin mesaj gonderdi
Torene Disisleri Bakanligi adina Buyukelci Ertan Tezgor, Istanbul Valisi Huseyin Avni Mutlu, Istanbul Buyuksehir Belediye Baskani Kadir Topbas, Turkiye Musevileri Hahambasi Isak Haleva, Turk Musevi Cemaati Baskani Sami Herman, DP Genel Baskani Namik Kemal Zeybek, Sisli Belediye Baskani Mustafa Sarigul, Beyoglu Belediye Baskani Ahmet Misbah Demircan, Adalar Belediye Baskani Mustafa Farsakoglu, Besiktas Belediye Baskani Ismail Unal, CHP Istanbul Il Baskani Nebil Ilseven, Disisleri Bakanligi Istihbarat Daire Baskani Tugrul Biltekin, gazeteci Hakki Devrim ve cemaat mensuplari katildi. Torende TBMM Baskani Mehmet Ali Sahin, Disisleri Bakani Ahmet Davutoglu, Devlet Bakani Cemil Cicek ile Diyanet Isleri Baskani Mehmet Gormez?in mesajlari okundu