Nahda ile Tunus'u neler bekliyor?

Islamci Nahda'nin birinciligi ile sonuclanan secimlerini degerlendiren counterfire. org sitesi yazarlarindan Josep Daher, En Nahda'nin bati karsiti oldugu yorumlarina 'Nahda acik bir sekilde bati emperyalizmine ve kapitalizme dusman degil' seklinde yanit veriyor

Tunus, Subat ayindaki Arap devrimlerinden bu yana bolgede secim yapan ilk ulke. Bu, Tunuslular icin 1956'dan bu yana sonuclari onceden belirli olmayan ilk secim. Kazanan parti yaklasik yuzde 40 ile Islamci Nahda. O'nu, yaklasik yuzde 30 alan merkez sol parti Halk Kongresi ve Ettakol izliyor. Buyuk sirketler, ekonomik yandaslari ve yatirimcilar, yatirimlar icin bir an once uygun ve saglikli kosullar isterken, En Nahda'nin Ettakol ve HKP ile koalisyon kurmasi bekleniyor. Nahda, buna ragmen, bati ve batinin cikarlarinin dusmani olan temel bir parti olarak degerlendirdikleri icin batili ulkelerin, ozellikle Fransa'nin elestirisini aldi. Batililara gore Nahda'nin asirilik tanimi gerceklikten cok fazla uzakken, Tunus halkinin kendi kaderini tayin hakki Bin Ali diktatorlugunu son ana kadar desteleyen bazi batili devletler tarafindan elestirildi. En Nahda acik bir sekilde bati emperyalizmine ve kapitalizme dusman degil. Tunuslular yuzde 90 civarinda katilimla 33 bolgeden 217 kurucu meclis uyesi secmek icin sandik basina gitti. 1400'den fazla liste belirlendi. Her bir liste gencligin daha ileri duzeyde temsili icin 30 yasin altinda adaylar gosterdi. Her bir liste ayrica kadin-erkek dengesini gozetti. Bu secimler yeni anayasanin hazirlanmasindan sorumlu bir govde olusturacak, bu surecte bir gecici baskan ve gecici hukumet atamakla yetkili olacak. Secimlerde 80'den fazla siyasi partiyi temsilen 11 bin'den fazla aday yarisiyordu. Birkac binden fazla aday da bagimsiz olarak yarisiyordu. Bu secimlere baglanan o kadar buyuk umutlara ragmen, Tunus'taki bir cok sol grup, ikinci gecici hukumeti deviren kitlesel eylemlerin bir sonucu olan bu Kurucu Meclis'in yeni anayasa ve ulkenin manzarasinda sadece kucuk degisikler yapmak icin, ana siyasi partiler tarafindan liberaller, Islamcilar ve merkezi sol partilerin elinden alindigina inaniyor. Fakat Tunuslular kucuk degisikliklerden daha fazlasi icin mucadele etti. ANA SIYASI EGILIMLER Bu secimlerde birkac farkli egilim mevcut. Kazanan parti En Nahda secim kampanyasinin basindan beri favori parti. Onlar (En Nahda, c.n.) surekli olarak Turkiye'deki iktidar partisi olan AKP ornegini takip edeceklerini soyluyorlar. Nahda, AKP gibi, Tunus krizi ve varolan ekonomik sisteme meydan okumuyor, kapitalist sistemi cesaretlendiriyor. Partinin lideri Rached Ghannouchi surekli olarak bu asamada yuksek ucret talebinin karsi devrimci oldugunu soylerken, uluslararasi finans ve Avrupa Birligi kurumlariyla yapilan bir dizi anlasmaya uyan planlarini acikladilar. Nahda gectigimiz bu birkac ay icerisinde batili guclere, ABD ve Ingiltere ile gelisen gorusmeler ve iliskilere soguk bakmiyor. ABD'de cok taninmis siyonistler ve Beyaz Saray (McCain, Liberman, Ackerman, v.s) ile toplantilar duzenlediler. Toplantilardan birinde En Nahda'nin bir temsilcisi, Israil'deki dinci partileri, dini ve demokratik partilerin iyi bir ornegi olarak niteledi. Wikileaks'in Tunus ile ilgili ABD buyukelciligine dayandirdigi belgelerine gore, Nahda'nin bazi onemli temsilci ve yetkilileri America ile parti adina birkac yil once Bin Ali'nin alasagi edilmesi icin "diyalog" kurma faliyetlerinde bulundu. Partinin secim kampanyasi boyunca onu finanse eden Suudi Arabistan ve Katar gibi karsi devrimci Korfez ulkeleri ile gelismis iliskileri var. Bu Nahda'ya bazi destekcileri ile Ramazan etlerinin ve dugun masraflarinin odenmesi ve oylari toplamak icin musteri iliskisi kurmasina izin verdi. Nahda'nin kadin haklarindan dogru pozisyonu da ayrica belirsiz. Basi acik aday Souad Abdel-Rahim'i ileri atarken ve kadinlarin kazanilmis haklarini korumasini pekistirirken, onlar (En Nahda, c.n) Selefi yazarlarin kadin ve erkegin kamusal alanda ayrilmasini destekleyen kitaplari ovduler. Ikinci egilim; Ettakatol, Halkin Demokratik Kongresi ve Ilerici Demokrat Parti gibi degisik gucleri birlestiren merkezi sol. Bu siyasi partiler yabanci yatirimlari artirmak icin uygun yasalari cikarmaya hevesli olmakla birlikte, genel olarak asgari ucretlerde artisi destekliyorlar. Ayrica onlar uluslararasi finans ve Avrupa kurumlari ile antlasmalari bozmak istemiyorlar ve Tunus'un borc yasasi ile ugrasma niyetleri de yok. Tunus Iscileri Komunist Partisi ve 14 Ocak Cephesi'nin geri kalan radikal gruplarinin onculuk ettigi antikapitalist sol, bu secimlerde iyi bir pratik sergilemedi. Bu egilim antikapitalist solun farkli yapilarini biraraya getirmedeki yanlislariyla sekillendi. Onlar ayrica sosyo ekonomi ve politik konular etrafinda donen ana tartismalari ifade edemediler. Tunus halkindaki asil karsitlik toplumdaki temel degisimleri basarmis ve devrime devam etmek isteyenler ve statuko yerinde dururken kucuk degisikliklerle yetinmek isteyenler arasindayken, tartisma laiklik ve din arasinda oldu. Eski rejimin baskici aygitlarinin tasfiyesi tartisilirken, Tunus Iscileri Komunist Partisi'nin onculuk ettigi anti kapitalist solun temel talebi, AB ile yapilan ortaklik anlasmasinin ve borclarin iptal edilmesini iceriyor. Ayrica onlar bolgeler arasi esit gelisim ve dogrudan demokrasi, toplu tasimanin ucretsiz yapilmasi, parasiz saglik ve iletisim ve sozde kulturel ayricaliklar denilen insan haklari ve kadin-erkek esitligi gibi imzalanan uluslararasi teamullerin uygulamasinin kaldirilmasina dair bir plan da hazirlamislar. Son egilim ise genis bir oy destegi bulamayan liberaller. Yeni politik suretlerin yaninda Bin Ali'nin eski partisi Anayasal Demokrasi icin Mucadele'nin eski uyeleri bulunmakta. Ozgur Yurtsever Birlik (FPU) yeni liberallerden birisi. Oncesinde politik bir aktiviteleri olmayan, yillarca yurtdisinda yasamis Tunuslu patronlar tarafindan kuruldu. Her turlu yayinini yurtdisinda cikariyor. Birlik, asil olarak buyuk yatirimlari iceren buyuk projeler ve piyasa ekonomisi uzerine kurulu bolgesel gelisim modelini destekleyen bir platform tarafindan yonetiliyor. Birlik kurucularindan Imed Belkacem, bir kac defa Ozgur Yurtsever Birlik'in eski iktidar partisinin, Anayasal Demokrasi icin Mucadele'nin, bos biraktigi merkezi sag boslugu doldurdugunu ifade etti. SUREGIDEN SOSYAL ORGUTLENME Gecici hukumetlerin ulkedeki sosyal ve ekonomik problemlerin yukselisini sikica tuttugunu soylemesine ragmen, bununla birlikte Bin Ali'nin devrilmesinden bu yana sosyal durum bozuluyor. Karaborsa ve kayitdisi ekonomi artarken issizlik yukseliyor. Issizlere sadece birkac haftaligina yardim yapiliyor, isten atmalar artiyor. Fiyatlar arttigi icin tahil, meyve ve sebze uretimi azaldi. Sosyal orgutlenme devam ediyor. Diplomali Issizler Sendikasi ve diger devrimci sol partiler bu orgutlenmelerin merkezinde. Ocak ayinin basinda Diplomali Issizler Sendikasi Sousse yaklasik 500 mezun olmus ogrenci ve issizin katildigi bir toplanti duzenledi. Onlarin temel talepleri sosyal ve politik ozgurluk. Agustos ortalarinda, solcular onculugundeki orgutlenmeler, sendika uyeleri ve avukatlar Tunus'ta 10 binden fazla kisinin katildigi bir eylem yaparak doruga ulastilar. Eski rejimin bazi temsilcilerinin saliverilmesini ve onlari saliveren suc ortagini, simdiki Basbakan'i protesto ediyorlardi. Bu eyleme polis saldirdi ve bir kisi silahla vurularak olduruldu. Sendikal burokrasi, hukumet ile isbirligi icinde olan, sehrin disinda bir yerde liberal partiler ve Islamci En Nahda'nin destegiyle insanlarin ofkesini absorbe etmek icin baska bir gosteri duzenledi. 1000 kisiden daha az bir katilim vardi. Baska yerlerde, Genel Tunus Iscileri Sendikasi genel merkezi disinda, Sfax, Sousse, Monastir gibi yerlerde eylemler devam etti. Secimlerden bir gun once, polis Kasbah'da, hukumet ofislerinin yakinlarinda, gencler tarafindan temel saglik ihtiyaclarinin devlet tarafindan karsilanmasini talep eden oturma eylemine izin vermedi. Bu oturma eyleminin yaninda 7 genc secimlerden onceki hafta saglik hizmetlerini talep eden bir aclik grevi yapmisti. Onlara katilmak icin Kasserine ve Thala'dan Tunus'a hareket eden diger on kisi yaralandi, fakat hukumet bu yarali genclere saglik yardimi vermeyi dahi reddediyor. Onlarin tamami Bin Ali devrilmeden onceki eylemlerde polisin yaraladigi gencler. Bircok ana parti soylemleri ayni tumturakli sozlerle demokrasiye, ozgurluge, adalete, iyi yonetime ve hukukun ustunlugune bagli oldugunu gosteriyor, fakat gectigimiz yilin sonundan bu yana devrimi baslatan Tunuslularin taleplerini karsilayacak somut herhangi bir oneri sunmuyorlar. Bu temel partiler eski rejimin kalintilari ve suanki hukumet ile mucadele etmiyorlar. Baski suruyor, halen bazi siyasi partiler yasak (Isciler Ligi gibi). Emperyalist batinin ekonomik ve siyasi destegini talep ederken, simdiki hukumet eski diktator Bin Ali'nin borclarini uluslararasi kredicilere odeyerek yasadisi bir is yapiyor. Bu hukumet ayrica 3. Arap Blogculari bulusmasina davetli 12 kisiden 11'inin vize talebini reddetti. Kurucu Meclis'teki bircok parti, devrimin sosyal ve demokratik taraflarini gozardi ediyor. Tunus halkinin kendi demokratik ve sosyal haklarini kazanmalari ve antiemperyalist bir Tunus icin suregelen devrimlerini devam ettirmeye ihtiyaclari var.   Timeturk