NASA, Jupiter yolculuguna hazir

Amerikan Ulusal Havacilik ve Uzay Dairesi'nin (NASA), ilk kez yapilacak Jupiter'in kalbine yolculuk icin hazirladigi uzay araci Juno, gelecek hafta firlatilmasindan once Cape Canaveral'daki Hava Kuvvetleri terminalinde insansiz Atlas 5 roketine cekildi. Yorungesine girecegi gezegene daha oce hic olmadigi kadar yaklasacak olan Juno'nun, Jupiter'in olumcul radyasyon kusagindaki donusu bir yil surecek

Amerikan Ulusal Havacilik ve Uzay Dairesi'nin (NASA), ilk kez yapilacak Jupiter'in kalbine yolculuk icin hazirladigi uzay araci Juno, gelecek hafta firlatilmasindan once Cape Canaveral'daki Hava Kuvvetleri terminalinde insansiz Atlas 5 roketine cekildi. Yorungesine girecegi gezegene daha oce hic olmadigi kadar yaklasacak olan Juno'nun, Jupiter'in olumcul radyasyon kusagindaki donusu bir yil surecek. Uzay aracinin yorungedeki bir yillik donusuyle bu dev gezegenin ne kadar su tutugu, cok buyuk olan manyetik alanlarini neyin tetikledigi, yogunlugunun ve sicak atmosferinin altinda sert bir cekirdegin olup olmadigi sorularina yanit aranacak. Teksas'taki Guneybati Arastirma Enstitusu bilim adamlarindan Scott Bolton, "Jupiter, nasil olustuguna iliskin bircok bilinmeyeni barindiriyor" dedi. Bilim adamlarinin Gunes Sistemi'nde, Gunes'in dogumundan sonra olusan ilk gezegen oldugunu dusundugu, ancak bunun nasil oldugunun bilinmedigi Jupiter'e iliskin ortaya cikarilamayan anahtar verilerden birini de Dunya'dan 5 kat uzakta Gunes'in etrafindan donen bu dev gezegenin icinde ne kadar su bulundugu sorusunun yaniti olusturuyor. Gunes gibi ana olarak hidrojen ve helyumdan olusan, az miktarda da oksijen gibi diger elementleri icen Jupiter'de, oksijenin hidrojenle suyu olusturdugu dusunuluyor, bunun da uzay araci Juno'nun sekiz bilimsel malzemesinden biri olan mikrodalga alicilarla hesaplanmasi amaclaniyor. Jupiter'in su iceriginin gezegenin, nerede ve nasil olustuguyla dogrudan baglantili oldugu belirtilirken, bazi verilerin, gezegenin Gunes Sistemi'nin daha soguk ve alttaki bolgelerinde olustuguna, daha sonra ice dogru gectigine isaret ettigi kaydediliyor. Bazi bilgisayar modellemelerinde ise Jupiter'in olusumunun da su andaki yerinde oldugu gosteriliyor. Buyudukten sonra butun kardes gezegenlerinin iki katindan fazla hale gelen kutlesi Jupiter'e, hemen hemen butun ilk olusum maddelerini tutacak cekim gucu sagliyor. Bolton, Jupiter'in bu durumunun, zamanda geriye gitmek ve nereden geldigimizi ve gezegenlerin nasil olustugunun anlasilmasi icin cok onemli oldugunu belirtti. Jupiter'e yolculugu 5 yil surecek olan Juno, 2016'da varisinda da gezegen ile radyasyon kusaginin ic kenari arasindaki dar bolgeden gececek. Gunesin enerjisini kullanacak olan arac, Jupiter'in kutuplarinin uzerinde, bulut tepelerine 5 bin kilometre yakinda, yorungede bir yil gecirecek. Sadece NASA'nin son uzay araci Galileo'nun atmosfer arastirmasinda gezegene daha fazla yaklasilmis, ancak Galileo, gezegenin parcalayici basincina ve yogun sicagina yenik dusmeden once sadece 58 saniye veri gonderebilmisti. Juno'nun elektronik kalbi, titanyum bir kasa ile korunmasina ragmen, yine de bir yil sonra Jupiter'in agir radyasyon ortamina dusecek. Uzay aracinin son hareketi de gezegenin atmosferine dalmak olacak. Maliyeti 1,1 milyar dolari bulacak olan kesif icin uzay araci Juno'nun, 5 Agustos'ta firlatilmasi planlaniyor.   Zaman