Libya'da sok gelisme !

BM Guvenlik Konseyi, Libya'da Muammer Kaddafi rejimine yonelik yaptirimlar getiren karar tasarisini ''oybirligiyle'' kabul etti.

15 uyesi bulunan BM Guvenlik Konseyi'nin, karar tasarisini tum uyelerinin oybirligiyle kabul etmesi buyuk onem tasiyor. Kararda Libya rejimine yonelik silah ambargosu getiriliyor, Libya lideri Muammer Kaddafi, akrabalari ve rejimin onemli mensuplarinin mal varliklari donduruluyor, bu kisilere karsi uluslararasi seyahat yasagi getiriliyor, ayrica ulkedeki protestoculara karsi hukumetin siddet uygulamasinin Uluslararasi Ceza Mahkemesi'ne havale edilmesi isteniyor. Konsey'in bugun oybirligiyle kabul ettigi 1970 sayili kararda, Libya'daki olaylardan ciddi endise duyuldugu belirtilerek, sivillere yonelik siddet ve guc kullanilmasi ''kinaniyor.'' Libya'da ''sivil halka karsi kullanilan yaygin ve sistematik saldirilarin, insanliga karsi suc teskil edebilecegi'' kaydedilen kararda, bu saldirilari duzenleyenlerin yaptiklarindan sorumlu tutulmasi geregi de vurgulaniyor. Bu kapsamda Konsey kararinda, BM Ana Sozlesmesinin (Sarti) 7. Bolumunun 41. maddesi cercecevesinde, asagidaki hususlarda cagrida bulunuyor: ''-Siddetin derhal sona ermesi ve nufusun mesru taleplerinin yerine getirilmesi, -Libya'dan ayrilmak isteyen tum yabancilarin tahliyesinde BM'ye uye tum ulkelerin isbirliginde bulunmasi, -15 Subat'tan beri Libya'da meydana gelen siddet olaylarinin Uluslararasi Ceza Mahkemesi?ne (UCM) havale edilmesi ve UCM'nin savcisinin 2 ay icerisinde Konsey'e bu konuda bilgi vermesi, ardindan her 6 ayda bir gelismelerden Konsey'i haberdar etmesi, -Tum uye ulkelerin Libya'ya dogrudan ya da dolayli silah, muhimmat, askeri arac ya da yedek parcasi tedarigini, satisini veya transferini durduracak onlemler almasi, -Libya'nin tum silah ve ilgili malzemelerin ihracatini durdurmasi, -BM'ye uye ulkelerin, vatandaslarinin, Libya yetkililerinin insan haklari ihlallerine katkida bulunacak faaliyetlere katilmak uzere Libya'ya seyahat etmelerinin onune gecmeleri.'' Kararin eklerinde uluslararasi seyahat yasagi getirilen toplam 16 kisi arasinda Muammer Kaddafi basta olmak uzere Kaddafi'nin ailesi ve yakin cevresinden kisiler bulunuyor, malvarliklari dondurulan 6 kisi de Kaddafi, kizi Ayse ve 4 oglundan olusuyor. Kararin diger onemli bir ozelligi de Konsey'in, Sudan'in Darfur bolgesindeki catismalari Uluslararasi Ceza Mahkemesi?ne (UCM) havale etmesinin ardindan tarihinde ikinci kez Libya'daki siddet olaylarini UCM'ye tasima karari almasi ve bu karari ilk kez bu defa ''oybirligiyle'' almasi oldu. LIBYA'LI DIPLOMATTAN KONSEY'E TESEKKUR Konsey yaptirim kararini almasinin ardindan Libya'nin BM Daimi Temsilci Yardimcisi Ibrahim Dabbasi Konsey'e hitaben bir tesekkur konusmasi yapti. Dabbasi konusmasinda, yaptirim kararinin Kaddafi'ye direnen halka ''manevi destek verdigini'' ifade etti. Kaddafi'ye ilk isyan bayragini ceken ve onu liderlikten cekilmeye davet eden ilk Libyali diplomat olan Dabbasi konusmasinda, Kaddafi rejiminin coktan guvenirligini ve mesruiyetini kaybettigini belirterek ''Bu kararin, Trablus'ta hala varligini surduren bu fasist rejimin sona ermesine yardimci olmasini umuyoruz'' dedi. Dabbasi, Libya ordusu mensuplarina da cagrida bulunarak onlardan halka destek vermelerini ve Kaddafi rejimini kinamalarini istedi. ''En onemli sey bu rejimin sona ermesidir'' diye konusan Libyali diplomat, halkin rejime direnmeye devam etmesini istediklerini ve yakinda rejimin devrilecegine inandigini soyledi. Dabbasi daha sonra gazetecilerin sorulari uzerine ise kendilerinin Libya halki icin calistiklarini, bir suredir Trablus'taki rejimle ilgilerini kestiklerini soyledi. Dabbasi sorular uzerine kendisinin sadece gorevini yaptigini ve asil cesareti Libya halkinin gosterdigini de soyledi. Genel Sekreter Ban Ki-mun da Konsey'de yaptigi konusmada, Konsey'i kabul ettigi karar dolayisiyla tebrik ettigini belirterek ''Bu karar, temel insan haklarinin ihlallerinin hosgorulemeyecegi, ve bu tur ciddi suc isleyenlerin sorumlu tutulacaklari yonunde tum dunyaya guclu bir mesaj vermektedir. Umarim bu mesaj, Libya'daki liderlik tarafindan dinlenir'' dedi. Ban onumuzdeki gunlerde daha da sert onlemlerin alinabilecegini de belirtti. BATILI TEMSILCILER Ingiltere'nin BM Daimi Temsilcisi Buyukelci Mark Lyall Grant yaptigi aciklamada, ''Yaptirimlar, uluslararasi toplumun Libya'daki siddete karsi duydugu derin endise ve aslinda kizginligin guclu bir ifadesi oldu'' dedi. Grant gazetecilerin sorulari uzerine de, UCM Savcisindan Libya'daki olaylarla ilgili derhal sorusturma baslatmasini ve kendilerine 2 ay icinde bilgi vermesini istediklerini belirtirken kararin Kaddafi rejimine yonelik son derece ''sert ve baglayici yaptirimlar'' getirmesinden son derece memnun olduklarini soyledi. Grant, 24 saat once Konsey'e sunduklari karar tasarisinin hizla ve oybirligiyle kabulunden ayrica memnun olduklarini da dile getirdi. ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Buyukelci Susan Rice da konusmasinda, yaptirim kararinin son derece hizli alinmis, guclu, baglayici ve etkin bir karar oldugunu dusundulerini vurgulayarak ''Sivillere kiyim uygulayanlar kisisel olarak yaptiklarindan sorumlu tutulacaklardir'' dedi. Rice bu kapsamda Konsey'in ''tek ses olmasindan ve sert ve baglayici yaptirim karari almasindan'' dolayi son derece memnun olduklarini ifade etti. Fransa'nin BM Daimi Temsilcisi Buyukelci Gerard Araud da, Ortadogu'da ve Kuzey Afrika'da ''ozgurluk ve degisim ruzgarlarinin estigini'' belirterek, BM Guvenlik Konseyi'nin de uluslararasi iliskilerdeki bu yeni doneme yanit verebilmeyi basardigini soyledi. Almanya'nin BM Daimi Temsilcisi Buyukelci Peter Wittig ise Konsey'in dunyaya bu derece guclu bir mesaj vermesinden cok memnun olduklarini belirterek, Konsey acisindan ''tarihi bir gun'' yasandigini soyledi. KARAR KADDAFI AILESINI HEDEF ALDI Konsey kararinin ekinde, ''Uluslararasi seyahat yasagi'' getirilen Kaddafi ve 16 kisinin isimleri su sekilde belirtildi: ''Muammer Kaddafi, Dr. Abdulkadir Muhammed El Bagdadi, Abdulkadir Yusuf Dibri, Ebu Zeyd Umar Dorda, Tumgeneral Ebu Bekir Yunus Cebir, Matuk Muhammed Matuk, Seyyid Muhammed Kadaf El-dam (Kaddafi'nin kuzeni), Ayse Muammer Kaddafi (kizi), Hannibal Muammer Kaddafi (oglu), Hamis Muammer Kaddafi (oglu), Muhammed Muammer Kaddafi (oglu), Mutaasim Kaddafi (oglu), Seydi Kaddafi (oglu), Seyif El-Arab Kaddafi (oglu), Seyif El-Islam Kaddafi (oglu), Albay Abdullah El-Senusi.'' Karar ekinde malvarligi dondurulan 6 kisinin isimleri de su sekilde siralandi: ''Muammer Kaddafi, Ayse Muammer Kaddafi, Hannibal Muammer Kaddafi, Hamis Muammer Kaddafi, Mutaasim Kaddafi, Seyif El-Islam Kaddafi.'' Bu arada 15 uyeli BM Guvenlik Konseyi'nin, Kaddafi rejimine yonelik yaptirim kararini ''oy birligiyle'' almasi, kararin etkinligini daha da artirdi. Konsey'in veto gucune sahip 5 daimi uyesi (ABD, Rusya, Ingiltere, Fransa, Cin) ve 10 gecici uyesinin (Bosna-Hersek, Brezilya, Kolombiya, Gabon, Almanya, Hindistan, Lubnan, Nijerya, Portekiz ve Guney Afrika) tamami, yaptirim kararina ''evet'' oyu verdi