Kusturica'nin kovulmasi, bosnalilari memnun etti

47. Uluslararasi Antalya Altin Portakal Film Festivalinin juri uyeliginden olayli sekilde ayrilan Yonetmen Emir Kusturica'nin verdigi karar Srebrenitsa'daki kadin dernekleri tarafindan memnuniyetle ka

Yonetmen Emir (Nemenja) Kusturica'nin Antalya Buyuksehir Belediyesinindestegiyle Antalya Kultur Sanat Vakfinca duzenlenen 47. Uluslararasi Antalya Altin Portakal Film Festivalinin juri uyeliginden cekilerek Sirbistan'a donmesi, Bosna-Hersek'te cok sayida unlu sinema sanatcisi ve yonetmenle soykirimin yapildigi Srebrenitsa'daki kadin dernekleri tarafindan memnuniyetle karsilandi. Bosna-Hersek'te 1992-1995 yillari arasinda 300 bine yakin insanin katledildigi, sistematik tecavuz ve soykirimin yapildigi, tarihi eserler, kutuphaneler, kopruler ve camilerin yikilip yakildigi bir donemde Cetnikleri destekleyen aciklamalari hafizalarda yerini koruyan Kusturica'nin Altin Portakal Film Festivaline juri uyesi olarak davet edilmesi, Bosna-Hersek'teki sanat camiasinin ve soykirim magduru kadinlarin tepkisini cekmisti. Srebrenitsa soykiriminda kocasini, oglunu, kiz kardesini ve akrabalarindan 22 kisiyi kaybeden Srebrenitsa ve Zepa Anneleri Dernegi Baskani Munira Subasic, Kusturica'nin aslinda festivale juri uyesi olarak davet edilmesinin yanlis oldugunu belirtti. Turkiye'de Kusturica'ya gosterilen tepkileri cok iyi anladigini ifade eden Subasic, ''Tepki gosterilmemesi Srebrenitsa annelerinin, kurbanlarimizin kucuk dusurulmesi anlamina gelirdi. Bunu da zaten Turk halkindan beklemezdik. Muslumanlari asagilayan bir kisinin, Muslumanlarin kalbi olan ulkeye gitmesini, orada ne soyleyebilecegini zaten anlamamistim'' dedi. -SINEMA SANATCILARININ GORUSLERI- Bosnali sinema yonetmeni Mirza Pasic, Kultur ve Turizm Bakani Ertugrul Gunay ile ''Bal'' filminin yonetmeni Semih Kaplanoglu'nun ekibiyle birlikte festivale katilmama kararini ve Kusturica'nin da juri uyeliginden ayrilmasini cok olumlu buldugunu belirtti. ''Simdi, Kusturica'yi festivale davet edenler kendi hikayelerini anlatmalari gerekir'' diyen Pasic, ''Cunku bu insanin sadece sinema dunyasinda degil de siyasi goruslerini de goz onunde bulundurmalari gerekiyordu. Bu topraklardan eger bir film yonetmeni isteseydiler, Oscar odullu Danis Tanovic'i cagirabilirlerdi'' dedi. Pasic, tecavuz magduru kadinlarin hikayesini anlattigi ''Grbavica'' filmiyle Berlin Film Festivalinde ''Altin Ayi'' odulunu alan Jasmila Jbanic ile, savas yillarinda kaybolan eslerini bekleyen kadinlarin hikayesini anlattigi, Amerikali oyuncu Angelina Jolie'nin Bosna'daki savasla ilgili cekimlerine basladigi filme ilham kaynagi olan ''Kar'' filmiyle Cannes Film Festivalinde odul alan Aida Begic'in de juri icin cok isabetli adaylar oldugunu belirterek, ''Ancak nedense bunlar gorulmuyor, soykirim destekcisi cagriliyor. Bu sanatla bagdastirilamaz. Karacic'i destekleyen Kusturica hareketleriyle, konusmalariyla Bosnaklari, savas magdurlarini ve insanligi bircok kere asagiladi'' seklinde konustu. Bosna-Hersekli tiyatro ve sinema oyuncusu Ermin Siyamiya da Kusturica'nin 47. Uluslararasi Antalya Film Festivaline davet edilmesine en basindan bu yana anlam veremedigini soyledi. Siyamiya, ''savas sirasinda katliami yapanlarin yaninda duran'' Kusturica'nin festivalin juri uyeliginden ayrilmasindan mutlu oldugunu soyledi. -ESKI BOSNA MILLI MARSININ VE SREBRENITSA INFERNOSU'NUN YAZARI LATIC- Her yil duzenlenen Srebrenitsa Soykirimini Anma torenlerinde calinan ve bircok Avrupa ulkesinin parlamentosunda dinletilen ''Srebrenitsa Infernosu''nun ve Bosna savasi sirasinda ulkenin milli marsi olan ''Ja sin Sam Tvoj''un (Bosna ben senin oglunum) yazari Cemalettin Latic de AA muhabirine yaptigi aciklamada, Turk kamuoyunun Kusturica'nin calismalarindan tam olarak haberdar olmadigini belirterek, bu nedenle ilk anda Turkiye'den tepki gelmedigini soyledi. ''Kusturica, (eski Yugoslavya ve Sirbistan Devlet Baskani Slobodan) Milosevic'in rejiminin ve Kosova isgalinin yanlisi olan bir kisidir'' diyen Latic, sunlari kaydetti: ''Srebrenitsa soykirimina bakis acisi da hem Srebrenitsa kurbanlarinin yakinlari, hem de insanliga terstir. Bu gibi dusunceler ve bu gibi insanlar butun Bosnaklari incitmektedir. Ve Turkiye gibi kardes ulkemiz, bunun gibi insanlara bu kadar genis sekilde kalbini actigi zaman bizi cok sert bir sekilde incitmektedir. Sanata olan tum saygimla beraber Kusturica'nin davet edilmesini pek uygun goremiyorum. Radovan Karadcic, Bosna'daki savasin gerekcesini 'butun Turk izlerine karsi savasiyorum' seklinde aciklamisti. Kusturica da bu dusuncenin takipcisi bir kisidir. Kusturica'nin Turkiye'de herhangi bir festivale veya herhangi bir etkinlige katilmasi beni sasirtti. Turklerin bazilari bizi gercekten sasirtiyor. Fakat Bakan Gunay ve onun dusuncelerinde olan insanlar en zor zamanlarda oldugu gibi simdi de dogrularin ve gerceklerin yanlisi olduklarini bir kez daha ispatladi.'' -''ERTUGRUL GUNAY'IN BOSNAK HALKININ KALBINDEKI YERI BIR KAT DAHA ARTTI''- ''Kusturica, iyi bir sinemaci olmakla birlikte, Balkan savasi sirasinda, sadece kendi halkina karsi degil, savas karsiti olan herkese karsi incitici tavirlar gelistirdi. Bunun bir bedelinin olmasi gerekir herhalde'' diyerek Antalya Portakal Film Festivaline katilmayacagini aciklayan Kultur ve Turizm Bakani Ertugrul Gunay'in bu tavri bir kez daha Bosnalilari mutlu etti. 1995 yilinda ''Bosna Icin Insanlik Girisimi'' hareketinin organizatorlerinden o donemde Bosna-Sancak Kultur ve Yardimlasma Dernegi Genel Sekreterligi yapan Selim Yusufoglu da Gunay'in festivale katilmama gerekcesini cok iyi anladigini vurguladi. Halen Saraybosna'da yasayan Yusufoglu, Bosna'daki savasin en agir kosullarda yasandigi bir donemde, Gunay'in 1995 yilinda yaklasik 100 aydina onderlik ederek kusatma altindaki Saraybosna'ya geldigini belirterek, soyle konustu: ''Kursunlarin saganak gibi kente yagdigi bir donemde Bakan Gunay ve beraberindekiler, kusatmayi yarmayi basardi. Olumu goze alarak kente girdiler, katliamlara tanik oldular. Bakan Gunay, savasi ve yasanilan katliamlari en iyi bilen bir siyasetcidir. Onun tavrini cok anlamli buluyoruz. Bosnak halkinin kalbindeki yeri bir kat daha artmistir.'' Yusufoglu, Kusturica'nin Gunay'a yonelik sozlerinden de buyuk rahatsizlik duydugunu belirterek, tepkisini soyle dile getirdi: ''Her seyden once bir insan olarak katliami yapanlara taraf olan ve halihazirda ayni dusuncelerde bulunan ve sozum ona kendisine 'sanatci', 'sinemaci' diyen birinin Turkiye'de en ust duzeyde odullerin dagitildigi bir festivale katilmasi, bizim ulkemizin kabul edebilecegi bir sey degildir. Bakan Gunay'in milletimizin dusunceleriyle tamamen uyusan bir paralellikte tavir sergilemistir. Bakanimizin ve Turk milletin dusunceleriyle Balkanlar'daki Cetnik taraftarlari haric Kusturica hakkinda herkesin dusuncesi ortusuyor. Kusturica'yi savasta yakinini kaybetmis, tecavuze ugramis insanlar kadar kimse daha iyi anlayamaz. Bakanimiza yonelik soyledigi sozleri ise bu tarz dusuncelere sahip olan bir sanatcinin kendi sahsi dusuncelerinden oteye gidemez, bir kiymeti harbiyesi yoktur.'' -KUSTRICA'NIN ''SOYLEMEDIM'' DEDIGI SOZLERI- Savas doneminde sistematik tecavuze ugrayan kadinlara yonelik, "Meseleyi luzumundan fazla abartiyorsunuz", "500 yil once zaten hepimiz Sirptik, yeniden Sirp ve Hristiyan olalim, mesele bitsin" seklindeki aciklamalari Bosna-Hersek'teki basin tarafindan savas yillarinda sikca elestirilen Kusturica, Mayis 2005'te Belgrad'da vaftiz edilerek Ortodoks oldu ve "Nemenja" adini almisti. Kusturica, 4 Mart 2005 tarihinde Ingiliz The Guardian gazetesine verdigi demecte su ifadeleri kullandi: ''Babam dinsizdi ve kendisini her zaman Sirp olarak tanitmisti. Evet, belki biz 250 yil icerisinde Musluman'dik, ama ondan once biz Ortodoks idik. Biz kendi icimizde hep Sirp'tik. Din bunu degistiremez. Biz Islam'i sadece Turklerin zulmunden kurtulmak icin kabul ettik.'' Bosna'daki savasta Sirp askerlerinin Bosnali kadinlara tecavuzunu anlatan ''Grbavica'' adli filmiyle 2006 yilindaki Berlin Film Festivalinde ''Altin Ayi'' odulu kazanan Jasmila Zbanic'e yonelik ise agza alinmayacak hakaretler ederek, ''Ne Jasmila'nin aldigi odul, ne de tecavuze ugrayan kadinlar umurumda degil'' diyen Kusturica, daha sonra bu sozlerinden dolayi pismanlik duymadigini aciklamisti. Habervakti