Komsuyla bir sorun cikti bile...
Turkiye?nin Batili muttefikleri, Suriye?ye yonelik bir isgal baslatmaya pek de yakin degil. Fakat diplomatik baskiyi giderek arttiriyorlar ve AKP?nin Esad?la siyasi ve ticari iliskileri kesmesini istiyorlar
Istanbul Fatih Camii?nin disindaki kucuk bir kahvede kirli sakalli bir adam, iki derin kursun yarasini gostermek icin gomlegini siyiriyor. Birkac hafta once ulkeyi terk edene kadar kusatma altindaki Suriye kenti Dera?da bir Sunni camiinde imam olarak gorev yapan Muti Albati, ?Bunu bana Esad?in askerleri yapti? diyor. Albati, Turkiye?ye siginan ve sayilari gun gectikce artan Suriyeli muhaliflerden biri; sinir yakinlarindaki multeci kamplarinda da pek cok Suriyeli kaliyor. Bazilari, Turk hukumetinin Suriye Devlet Baskani Bessar Esad?a daha sert davranmamasina kizgin. Suriye?deki Musluman Kardesler?in uyesi Yahya Bedir, daha cok multeciyi catismalardan korumak icin ?Turkiye?nin (Suriye icinde) bir guvenli bolge olusturmasi gerektiginde? israr ediyor. Masanin cevresindeki bircoklari gibi o da, sadece zorlayici adimlarin Suriye ordusunun kitleler halinde saf degistirmesini ve Esad?in acimasiz ve baskici rejiminin devrilmesini saglayacagina inaniyor. Suriyeliler, Twitter uzerinden isyanda Bu tur sozler, bilhassa internette yuksek sesle dile getirilmeye basliyor; Suriyeli Twitter kullanicilari, Turkiye?nin Esad?i kan dokmeyi durdurmaya ikna cabalarini yerden yere vuruyor. Kizginliklari, bu ay baslarinda Turkiye Disisleri Bakani Ahmet Davutoglu, Turk yetkililerin dolayli olarak nihai bir ultimatom olarak niteledigi mesaji iletmek uzere Sam?a gittiginde daha da artti. Davutoglu Sam?dayken, ?Sabrimizin sinirindayiz? diye gurluyordu Turkiye Basbakani Tayyip Erdogan. Esad?in buna cevabi, bilhassa Akdeniz kiyisindaki Lazkiye kentinde silahsiz sivillere karsi saldirilarini yogunlastirmak oldu. Bu, Davutoglu?nu bir baska uyarida bulunmaya sevk etti: Turkiye, suregiden katliamlara ?kayitsiz kalmayacakti?. Bununla birlikte guvenli bolge olusturmak icin mudahale etme ihtimalini de reddetti. Peki oyleyse Turkiye?nin bu eski Osmanli topragi uzerinde gercekten bir etkisi var mi? Davutoglu?nun cok takdir toplayan ?komsularla sifir sorun? politikasini elestirenler, hicbir etkisi olmadigini soyluyor. Bu, pek de adil bir yaklasim degil. Fakat siyasetbilimci Soli Ozel?in de dedigi gibi, Suriye krizi ?Turkiye?nin sanildigi kadar etkili olmadigini? aciga vurmus oldu. 1998?den sonra... Turkiye, guneyindeki komsusuna karsi en son 1998?de, Turkiye?de yasadisi olan PKK?nin lideri Abdullah Ocalan?i topraklarindan cikarmadigi takdirde Suriye?yi isgal etme tehdidi savurdugunda sertlesmisti. Suriyeliler, bu tehdit karsisinda pes etti ve o zamandan bu yana iki ulke arasindaki iliskiler iyiye dogru gelisiyor. AKP hukumetinin sekiz yilinda ticaret uc katina cikti, vizeler kaldirildi ve epey tantana esliginde bakanlik duzeyinde toplantilar yapildi. (Davutoglu, Suriye?ye 60?tan fazla ziyaret gerceklestirdigini soyluyor.) En onemlisi de Suriye, PKK?yi himaye etmekten vazgecmis durumda. Suriye?yle bu yakinlasma, ayni zamanda Turkiye?nin daha buyuk bir bolgesel rol oynamasina imk