Kirli Senaryo ve Gizli Kodlar

Iletisim araci olarak sinema ve televizyonlarin kitleleri etkilemede kullanildigi teziyle TV dizilerini degerlendiren Samil Tayyar'dan carpici analiz.

Kirli Senaryo ve Gizli Kodlar Son yazimda ?Muhtesem Yuzyil? dizisine iliskin elestirileri kritik ederken kimi sinema filmleri veya TV dizilerinde ?gizli kodlar? olduguna dikkat cekmistim. Ayrica, iddiadan veya savdan ote, hukum vermek yerine gercegi yakalamak adina tartismaya actigim soru vardi. Dedim ki: ?Batililarin sikca dillerine doladiklari Neo-Osmanli iddiasi, Porno-Osmanli efsanesiyle cokertilmek mi isteniyor?? Katilir veya katilmazsaniz, niyetim, tartismayi bir de bu perspektiften derinlestirmekti. Cunku: Turkiye?nin ?sabit ayagi Anadolu?da hareketli ayagi 360 derecelik aciyla hareket eden, tek kutuplu degil cok yonlu yeni dis politik anlayisinin? bati toplumlarinda yarattigi ?Neo-Osmanli? dalgasi ve ?eksen kaymasi? tartismalarinin alevlendigi bir ortamda, Osmanli imajinin sorguya cekildigi dizilere yonelisin gercek nedenleri ortaya konmalidir. Belki tesaduftur! Ama bunun icin ikna edici nedenlerin gosterilmesi gerekir. Tarihci Murat Bardakci?nin Haberturk?teki aciklamalarina bakarsaniz, Abdulhamid ve Fatih Sultan Mehmet?i anlatan iki dizi daha yolda. Anlatim bicimlerinden ciddi mi saka mi pek anlayamadik. Dun hem Murat Bardakci hem Erhan Afyoncu ile gorustum, ?Boyle projeler var mi saka mi yaptiniz?? diye sordum, aciklamayi bugun yapacaklarini belirtip sorumu boslukta biraktilar. Belki sakadir! Ancak olay dizinin senaristi Meral Okay, dun Aksam Gazetesi?ne su ciddi aciklamayi yapti: ?Muhtesem Yuzyil oncu, arkasi gelir. Biz bir yol aciyoruz. Ilk olmak en zoru. Arkamizdan gelenler rahat edecek.? Haklidir, surda bir gedik actilar. Alin size bir ornek Beni bir o kadar saskina ceviren, milliyetci ve muhafazakar kimligiyle taninmis tarihci Erhan Afyoncu?nun sohbetimiz sirasindaki su sozleri oldu: ?Allah askina dizilerin gizli kodlari mi olur?? Iletisim araci olarak sinema ve televizyonlarin kitleleri etkilemede nasil kullanildigi gercegini Afyoncu?nun bilmemesi dusunulebilir mi, takdir sizin. Cok gerilere gitmeden, daha gecen hafta Star Televizyonu?nda yayinlanan ve cekimleri Ankara?da yapilan Behzat C. isimli diziden bir ornek verecegim. Anlatacagim bolum, gecen hafta yayinlandi. Dizinin ucuk kahraman polisi Behzat, bir iftiraya maruz kaliyor! Hakkindaki bu iddiayi bir gazete haberiyle ogreniyor! Behzat da arkadaslari da gazeteyi okurken kufurler savuruyor! Sonra hizlarini alamayip gazetenin Ankara burosunu basiyorlar, haberi yazan gazeteciyi tehdit edip hakaret yagdiriyorlar! Yalan yazmak ve iftira atmakla sucladiklari gazeteyi yerden yere vuruyorlar! Biliyorsunuz, dizilerde gazete sahnesi oldugunda, genellikle ayni gruba bagli bir gazete goruntuye yerlestirilir. Misal; Show TV?deki dizilerde Aksam Gazetesi?nin gosterilmesi gibi... Ilginctir, Dogan Grubu?na bagli Star TV?deki bu dizide, lanetli gazete olarak Star gosteriliyor. 25 Aralik 2010 tarihli nushasina yer verilirken, gazetenin logosu buzlaniyor ama yildiz bolumu disarida, hareketli durumlarda isim de haberler de net sekilde gozukuyor. Dizide gosterilen gazetenin gercek manseti soyle: ?Aciktan Terfiye Aninda Tepki.? Haber, Askeri Yuksek Idare Mahkemesi?nin sivil iradeyi by-pass ederek uc generalle ilgili verdigi ?terfi edebilirler? kararina yonelik tepkilerle ilgili. Ustelik, dizide gecen bir konusmada, medyanin yalanciligina gonderme yapilirken, Ahmet Kaya?nin yurt disina kacisina neden olan haber anlatiliyor. Oysa haber, Hurriyet?in haberiydi. O halde neden Star Gazetesi ve Ankara Burosu, dizide asagilik bir komplonun parcasi haline getiriliyor? Tesaduf mu? Filmin Yapimcisi Adam Film Iletisim Sorumlusu Veldan Cantay, bu durumu ?asistan hatasi? olarak acikladi: ?Sanat grubumuzda stajyer arkadasimiz Star Gazetesi?ni Star TV?nin gazetesi sandigi icin oncelikle onu kullanmis.? Kufur ettikleri bir gazete icin boyle bir gerekce, inandirici mi? Dizinin senaristi Emrah Okur ise bakin ne diyor: ?10 sene once Ahmet Kaya icin bunlari kim soylediyse bizim muhatabimiz onlar.? Ahmet Kaya?yi kacirtan manset Hurriyet?te cikmadi mi? O halde, Star Gazetesi ve temsilciligini yaptigim Ankara Burosu?nun hedef tahtasina oturtulmasini, masum bir senaryo olarak gormek mumkun mu? Ya sevgili tarihci kardesim, kissadan hisse...