Japonya'daki deprem bizi etkiler mi?

Prof. Dr

Ayni zamanda, Canakkale Onsekiz Mart Universitesi (COMU) Muhendislik Mimarlik Fakultesi Dekanligi gorevini yuruten Prof. Dr. Orhan Tatar, AA muhabirine yaptigi aciklamada, Japonya'daki depremin cok derin bir deprem olmadigini, sig denilebilecek bir derinlikte yasandigini, dolayisiyla etkisinin cok buyuk oldugunu soyledi. Bir yandan dev dalgalarin cok buyuk bir su kutlesini karaya dogru surukledigini, bunun bir sonraki asamasinda ise sularin karadan denize dogru hareketiyle buyuk bir felaketle karsi karsiya kalinacagina isaret eden Tatar, Japonya'nin bir deprem bolgesi oldugunu, bakildiginda bu depremin Japonya icin buyuk bir surpriz olmadigini bildirdi. Tatar, ''Takip ettigimiz kadariyla bu deprem beklenen bir deprem. Anladigimiz kadariyla siddetinin bu kadar olacagina ihtimal verilmiyordu. Ama tarihsel olarak baktigimizda ayni bolgede benzer depremlerin oldugunu goruyoruz'' dedi. Japonya'nin deprem konusunda en yetkin ulkelerden birisi oldugu vurgulayan Tatar, tum kiyi kenarlari boyunca ciddi sekilde deprem uyari sistemlerinin kurulduguNU ifade ederek, felaketin yakin bir sure sonra daha net aciga cikacagini kaydetti. Tatar, tsunami olayinin bu tur depremlerde en buyuk tehlikelerden birisi oldugunu belirterek, ''Cunku bir ada, cok genis, acik bir deniz var. Denizin uzunlugu kiyi boyunca sig bir sekilde devam ediyorsa, ki Japonya'da boyledir, bir dalma batma zonu vardir. Iki levhanin yaklastigi ve birinin digerinin altina daldigi bir yapi bulunuyor. Bu da tsunami felaketinin boyutlarini artiran bir etken'' diye konustu. -600 ATOM BOMBASI BUYUKLUGUNDE ENERJI ACIGA CIKTI- Prof. Dr. Orhan Tatar, Japonya'daki depremin ardindan hemen akla, ''Turkiye'de boyle bir deprem bekleniyor mu?'', ''Bu deprem Turkiye'yi tetikler mi?'' sorularini akillara getirdigini soyledi. Japonya'daki depremi buyuk bir deprem olarak nitelendiren Tatar, su bilgileri verdi: ''Basitce tarif etmek gerekirse, yaklasik 600 atom bombasi buyuklugunde bir enerji aciga cikartti. Dogal olarak yer kabugunda bir etki yaratti. Bu etki kisa mesafede ya da daha uzun mesafelerde bir sekilde kendisini gosterecektir. Depremin ardindan yasanan artci sarsintilarin Cin'de, Tayvan'da, Kore'de hissedildigini biliyoruz. 7 ve bunun uzerinde artci depremler oldugunu goruyorsunuz. Bu siddetteki artci bile basli basina cok buyuk bir etki yaratiyor. Artci sarsintilarin bolgede uzun bir sure devam edecegini soylemek mumkun.'' Tatar, daha genis olcekte bakildiginda, yer kabugunun surekli hareket halinde oldugunu, plakalarin surekli hareket ettigini, bu hareketle birlikte dogal olarak uzun mesafelerde, Turkiye'nin de bulundugu cografyada muhakkak bir etki yaratacagini soyledi. ''Ama dogrudan dogruya bu depremin bizdeki bir takim faylari tetiklemesi hemen bugun olacak bir sey degil'' diyen Tatar, soyle konustu: ''Zaten ulkemiz buyuk bir deprem tehlikesiyle karsi karsiya. Ozellikle 17 Agustos 1999 depreminden sonra Kuzey Anadolu fay zonu uzerindeki enerjinin birikimi, tamamen batiya dogru goc etti. Bu enerji tamamiyla Marmara Denizi'nin icinde bulunmakta. Cok fazla bir zamanimiz yok. Onumuzdeki 8-10 yillik surecte Marmara Denizi icinde, Kuzey Anadolu fay zonunun kirilmayan parcalari uzerinde buyuk bir deprem beklentimiz var. Bu tabi zaman zaman spekule edilebiliyor. Ama su bir gercek burada bir deprem bekliyoruz. Bu depremin buyuklugunu sormak yerine cok farkli bir sekilde olaya yaklasip, gercekten ciddi onlem almamiz gerekiyor.'' -TSUNAMI BIZI ETKILEYECEK- Orhan Tatar, Turkiye'de olasi bir depremde tsunami riski bulunan bolge olup olmadigi yonundeki soruya ise su yaniti verdi: ''Marmara'da tarihsel surec icinde meydana gelmis pek cok deprem var. Depremleri inceledigimizde, Istanbul kiyilarinda tsunaminin olduguna dair bir takim veriler bulunuyor. Tsunaminin etkisiyle 2-3 metreye yukselen dalgalarin oldugunu biliyoruz. Ama Marmara Denizi bir ic deniz oldugu icin, depremin ardindan yasanabilecek olasi bir tsunaminin dalgalarin buyuklugunu bugun Japonya'da olanla karsilastirmak cok farkli bir sey. Cunku orada acik bir deniz, muazzam bir su kutlesi var. Istanbul ornegi ile Japonya'yi karsilastirmak cok dogru degil, ama buradan daha farkli bir noktaya gitmekte fayda var. Aslinda Turkiye'nin guneybati kiyilarina baktigimizda tsunami icin cok acik bir bolge. Su anda Japonya'da ne oluyorsa, Turkiye'nin guneybatisinda da jeolojik anlamda o oluyor. Dolayisiyla bugun depremsellik acisindan bakildiginda Girit ve Rodos adalarinin aciklarinda, Ege Denizi'nin icinde muazzam bir sismik aktivite var. Bu bolgede meydana gelebilecek 7 ya da uzerinde siddetindeki bir sarsintida, kesinlikle bizim guneybati kiyilarimiz hem depremsellik hem da tsunami acisindan etkilenecektir. Olaya daha cok burada yogunlasmakta fayda oldugunu dusunuyorum.'' Habervakti