Terorle mucadele programi kapsaminda neden fuze donanimli Predator yerine sadece izleme yapan Heron'lar alindi?.
ABD sahip oldugu mevcut teknoloji ile binlerce km'lik mesafeden bir kumandayla IHA'yi istedigi noktaya gonderebiliyor. Hedefledigi noktayi da, IHA'nin uzerindeki fuzeyle tam isabetle vuruyor
Gectigimiz yillarda Basbakan Erdogan ABD'ye gittiginde elindeki dosyalardan biride Predator alimiydi. Ama ABD, Basbakan Erdogan'in bu istegini kabul etmedi. Turkiye ise, Israil'in sadece gozlem ve kesif yapan Heron'larini kullanmak zorunda kaldi.
Nevada'daki Usten Taliban'i Vuruyor
ABD?nin kumarhaneler sehri Las Vegas?a bir saat mesafedeki Nevada Nellis Hava Kuvvetleri Ussu?nun deneyimli pilotlari rahat koltuklara oturup, bilgisayar oyunu oynar gibi binlerce kilometreden Taliban militanlarini avliyor.
Amerikan insansiz hava araclari (IHA), Avrupa?da verilen teror alarmi uzerine Pakistan ve Afganistan?da Taliban?a karsi duzenlenen son saldirilarla yeniden gundeme geldi. ?Predator? (Yirtici) ve ?Reaper? (Bicici) tipi bu ucaklar ?insansiz? olsa da, ?pilotsuz? degil. Onlarin pilotlari, savas bolgesinden yaklasik 14 bin km. uzakta, rahat koltuklarinda bir dugmeye basarak, bilgisayar oyunu oynar gibi dusmanlari vuruyor. IHA?lar son iki haftada Pakistan?da 110 Taliban militanini oldurdu. Iste sorularla Amerikan IHA?lari:
?Muharip? askerler
- Amerikan ordusuna ait IHA?lar, ABD?nin Nevada eyaletindeki Las Vegas?a bir saat mesafede bulunan Nellis Hava Kuvvetleri Ussu?nden komuta ediliyor. Afganistan ve Pakistan?da bulunan uslerden kalkan ucaklari kontrol etmek icin ayri, Irak?takileri kontrol etmek icin ayri bir bolum var. Ayrica CIA?in de ordudan ayri bir IHA programi bulunuyor.
- Her ucak icin iki askeri personel gerekiyor. IHA?lari savas pilotlari komuta ediyor. Ucagin kesif ve istihbarat kamerasini yoneten ?algilayici operatorleri? ise yaslari 19-20?ye kadar dusen bilgisayar kurdu genc askerler. Las Vegas?ta yasayan bu ?muharip? askerler, her gun bir saatlik bir otomobil yolculugunun ardindan ?savas bolgesine? geliyorlar. Brifinglerle beraber bir calisma gunu 10-11 saat suruyor. 20 aylik muharebe gorevlerinin ardindan ?cepheden? cekiliyorlar.
43 IHA hep havada
- ABD ordusu IHA programina yilda 3.5 milyar dolar harciyor. Ellerinde bugun 7 bini askin IHA var. Herhangi bir anda dunyanin herhangi bir yerinde havada 43 IHA bulunuyor. 2005?te bu sayi 10?du. Gelecek yil 50?yi asacak. ABD IHA?lari ilk kez 1990?larda Balkanlar?da kullandi. IHA kullanilarak duzenlenen ilk hava saldirisi 11 Eylul 2001?den sadece 4 gun sonra gerceklesti. IHA?larin en unlu kurbani ise Irak?taki El Kaide?nin lideri Ebu Musab el Zarkavi
1.2 saniyede ates
- IHA?lar, hava sartlari nasil olursa olsun 50 km uzaktaki hareketli hedefleri bile goruntuleyebilen SAR/GMTI radar sistemine sahip. Algilayici, 4.5 km. uzaktan bir trafik levhasini okuyabilecek kadar hassas . Tum goruntuler uydu uzerinden surekli merkez usse aktariliyor. Pilot binlerce km. oteden oyun cubugundaki (joystick) dugmeye bastiginda, ucak 1.2 saniye icinde ates edebiliyor.
- IHA?larin cogu MQ-1 Predator ve MQ-9 Reaper tipi. Her ikisi de hedefin ustunde 24 saat kesintisiz ucabiliyor. 15 metre kanat acikligi bulunan Predator, 7 bin 600 metre azami irtifali, saatte 217 km. hizla ucan bir hava araci. 20 metre kanat acikligi bulunan Reaper ise 15 bin metreye cikabiliyor ve Predator?dan neredeyse iki kat hizli. Ustelik Predator gibi tek bir video cekimi yapmiyor, ayni anda 12 hedefi goruntuleyebiliyor.
1 sortide 14 fuze
- Obama Yonetimi?nin terorle mucadele stratejisinin temel unsuru olan IHA?lar, oncelikle pilotu kaybetme riskini sifirliyor. Ayrica bir Predator?in maliyeti sadece 4.5, Reaper?in maliyeti ise 10.5 milyon dolar. Bir F-22 savas ucagi parasina 40 tane Predator uretilebiliyor. Reaper?in bir sortide 14 adet gudumlu Hellfire fuzesi tasiyabildigi dusunuldugunde, savas ucaklariyla modern IHA?lar arasinda ates gucu acisinda fazla fark kalmadigi goruluyor.
B-52?den bombalarken de gormuyorduk
IHA?larin yarattigi etik sorunlardan bahsedenler, pilotlarin hissizlestigini, ekranda olan biteni bir bilgisayar oyunu gibi algiladigini ve katliamlarin mekanize hale geldigini one suruyor. Fakat bu goruse karsi cikanlar da var. Ornegin eski bir B-52 pilotu olan ve simdi Nevada?dan IHA?lara komuta eden Yuzbasi Mark Ferstl, ?B-52 kokpitinde 30-40 bin fitten bombalari birakirken o bombalari gormezsiniz bile. Fakat ekran basinda IHA kullanirken kendinizi gercek savasa daha yakin hissediyorsunuz? diyor. Yuzbasi Mark Ferstl, ussu ziyaret eden emekli pilotlara da, yeni hava araclarinin nasil kullanildigini anlatiyor. Bircok genc askerin IHA kullanirken bunalima girdigi de belirtiliyor
Habervakti