Hamas ile Israil arasinda ''hurma agaci dali'' krizi
Israil ile Gazze'nin kontrolunu elinde tutan Hamas arasindaki son sorun, ne ambargo, ne fuze saldirilari, ne Filistinli mahkumlar, ne fosfor bombasi, ne de multeci kamplari yuzunden. Iki ''dusman'' bu kez hurma agaci yuzunden karsi karsiya geldi
Misir'in, Yahudilerin Cardak Bayrami kutlama torenlerinde kullanilan hurma agaci dallarinin ihracini durdurmasinin ardindan Hamas'a gozlerini ceviren Israil, ''hayir'' cevabi aldi. Ancak Hamas'in karari, kutlamalari tehlikeye sokarken, Gazzeli ciftci ve tuccarlari da sasirtti. Hamas ve Israil arasindaki anlasmazlik, hurma agaci dallari yuzunden farkli bir boyuta tasindi. Israil'in Misirli askerleri oldurmesinin ardindan baslayan iki ulke arasindaki gerginlik, bu carsamba kutlanacak olan Yahudi bayramini tehlikeye soktu. Misir'in saldirilara tepki olarak Cardak Bayrami torenlerinde kullanilan hurma agaci dallari ihracini durdurmasi, Israil'i alternatif aramaya itti. Ispanya, Urdun ve Hamas'in kontrolundeki Gazze'den bu dallari almak isteyen Israil hala, yeterli miktarda dali elde edebilmis degil. Savunma Bakani Ehud Barak'in ozel izni ile Gazze'den 100 bin hurma agaci dali ithalatina karar veren Israil, Hamas'tan istedigi cevabi alamadi. -''Zarar 1,2 milyon dolar''- Gerek Gazze'deki agaclardan elde edilen, gerek tunellerden getirilen dallari Israil'e satmak isteyen ciftci ve tuccarlar, Hamas'in karariyla saskinliga ugradi. Isminin verilmesini istemeyen bir tuccar, kendi zararinin 300 bin dolari buldugunu, Misir'dan aldigi dallarin tunelde curumeye basladigini soyledi. Hamas ile yaptigi gorusmelerden sonuc alamadigini, bu isten zararli cikanin Israil degil, Gazze oldugunu belirten tuccar, magduriyetini dile getirdi. Muhammed Gedan isimli ciftci, Hamas'in neden boyle bir karar aldigini anlayamadigini, senede bir kez gelen bu imkani degerlendirmek isterken hayal kirikligina ugradiklarini kaydetti. Dallarin kesilip satilmasinin agaca zarar vermedigini, boylece kendilerinin kullanmadigi kismindan da para kazandiklarini anlatan ciftci Gedan, Israil'in baska alternatifleri oldugunu, ancak Gazzelilerin zararinin 1,2 milyon dolar olabilecegini soyledi. Diger bir cifci olan Usame Baraka da ''Biz her sene bu gunu bekliyoruz para kazanmak icin. Bu kararin bize zarari cok fazla oldu. Ne diyecegimi bilemiyorum. Neden boyle bir karar aldilar?'' diye konustu. - Hamas: ''Karar siyasi degil''- Ancak Hamas, kararin siyasi olmadigini savunuyor. Hamas Tarim Bakani Ziyad Hamadah, kararin 'Misir'dan getirilen agaclarda gorulen zararlilar' yuzunden alindigini, zira kanunlarin hastalikli urunlerin ithalat ve ihracatini yasakladigini belirtti. Israil, Hamas'in 2007'de Gazze'de iktidara gelmesinden once her yil 500 bin hurma agaci dali ithal ediyordu. Gazze'ye ambargo uygulayan ve neredeyse hicbir sey ithal etmeyen Israil'in is hurma agaci dalina gelince bir defaya mahsus ambargoyu kaldirmasi, bazi kesimler tarafindan cifte standart olarak goruluyor. Israil'in hurma agaci dali ithali senede 700 bini geciyor. Bir agactan ise ortalama 3-4 tane torenlerde kullanilabilecek dal elde ediliyor. -Cardak Bayrami nedir ve hurma agaci dali nasil kullanilir- Yahudilerin en kutsal gunlerinden olan Yom Kipur'dan bes gun sonra, 7 gun boyunca Sukot Bayrami kutlaniyor. ''Cardak Bayrami'' olarak da bilinen Sukot, Yahudilerin Misir'dan ciktiktan sonra 40 yil boyunca colde gocebe hayati surdurmesini, bulabildikleri kuru cali, ot ve dallardan yaptiklari cardaklarda barinmasini simgeliyor. Bayramda cardakta oturuluyor, orada yemek yeniyor. Bayramin ozelliklerinden biri de dort ozel bitki turunu bir arada tutup, ilgili dualari okumak. Bunlar, agac kavunu, hurma agaci dallari, mersin agaci dallari ve sogut agaci dallarindan olusuyor. Sukot'un 7 gunu boyunca sabah dualarinda bu dort cesit bitki bir arada tutularak, dualar esliginde dort ana yone, yukari ve asagiya, toplam alti yone dogru sallaniyor. Bu sekilde Tanri'nin varliginin her yerde oldugu ve her yerde hissedildigi sembolize ediliyor. Bu dort bitki 300 dolara kadar alici bulabiliyor. Hurma agaci dalinin eksikliginin fiyati artirmasi bekleniyor. Zaman