Gannusi: Devrim bekliyorduk, ancak bu hizda degil

Tunus'ta halk ayaklanmasiyla devrilen Zeynelabidin Bin Ali yonetiminin onde gelen muhaliflerinden Rasid Gannusi 22 yil aradan sonra dun ulkesine dondu.

Islamci Arap politikasinda en liberal ve ilerici tutumu temsil ettigi belirtilen Gannusi'nin donusunun, sadece kendi ulkesinde degil, tum Kuzey Afrika'da degisimin oncusu olabilecegi belirtiliyor. Bolgedeki diger degisim hareketleri de gozonune alindiginda, Gannusi'nin donusunun, Islamcilarin Kuzey Afrika ulkelerinde politikaya ve yonetime tedricen katilmalarina izin verilmesinin isareti olabilecegi kaydediliyor. Religion.info internet sitesi tarafindan ulkeye donusunden once yapilan roportajda Gannusi, Tunus'taki degisimin hizina sasirip sasirmadiginin sorulmasi uzerine "Tunus'ta bir devrim olmasini bekliyorduk, ancak sahit oldugumuz bu hizda degil" cevabini verdi. Son 2-3 yilda Tunus'un ozellikle guney bolgesinde kismi ayaklanmalar oldugunu ve bunun eninde sonunda baskente yayilacagini dusundugunu belirten Gannusi, "Uzun zamandir rejimin kendi icinde reform yapamayacagini, disaridan degistirilmesi gerektigini soyluyordum" dedi. Tunus'ta olanlarin "devrimci bir hareket" oldugunu vurgulayan Gannusi, ulkede kisa surede anlamli bir degisim bekleyip beklemediginin sorulmasi uzerine, Tunus sokaklarinin kucuk ve gonulsuz jestlerle yatistirilamayacagini, halkin ulke seckinlerini yogun baski altinda tuttugunu soyledi. Sokak gosterilerinde Islamcilarin neden oncu bir rol oynamadigiyla ilgili bir soruya karsilik da Gannusi, Tunuslu Islamcilarin Arap dunyasinin diger bolgelerindeki Islamcilardan farkli oldugunu, on yillarca baski altina alindiklarini ve bunun sonucunda kendilerini gostermekten kacindiklarini, Islam kimligini kiyafetlerine yansitmak yerine kalplerinde sakladiklarini soyledi. -ISLAM VE DEMOKRASI- Demokrasinin toplumdaki farkli gorusleri uzlastirmada onemli oldugunu, Islamin da guclu bir demokratik ruha sahip oldugunu belirten Gannusi, Islamin hicbir zaman yekpare bir devletten yana olmadigini, tarih boyunca Muslumanlarin, Islamin tek bir guclu yorumunun dayatilmasina karsi ciktiklarini anlatti. 1970 ve 1980'lerde kendisinin solcu bir soylem kullandiginin hatirlatilmasi uzerine Gannusi, Islamin adaletsizlige ve zenginligin tek elde toplanmasina karsi ciktigini belirterek, ekonomik alanda Islamin, ozel mulkiyet hakkini ihlal etmeden solcu bakis acisina daha yakin oldugunu kaydetti. Gannusi, Iskandinav sosyo ekonomik modelinin Islam vizyonuna daha yakin oldugunu ifade etti. Lideri oldugu Ennahda hareketinin Tunus'un gelecegi icin vizyonunun ne oldugunun sorulmasi uzerine de Tunus'un bir koalisyon hukumetiyle yonetilmesi gerektigini, tek bir grubun ulkeyi yonetemeyecegini, eski rejimin tum siyasi gruplarin orgutlenme kapasitesini zayiflattigini soyledi. Uzun donemde ulke icin vizyonun Bati tarzi liberal demokrasi mi yoksa daha yerli bir demokrasi mi oldugunun sorulmasi uzerine Gannusi, "Dusunebildigim en iyi model Turkiye'de AKP'nin benimsedigi model" dedi. Genis kuresel Islami deneyim icinde Ennahda'yi nereye koydugunun sorulmasi uzerine de Gannusi, Ennahda'nin Musluman dunyaya demokrasi getirmek icin dini, ideolojik, siyasi ve kurumsal engelleri asmaya calisan ana akim Islami hareketi temsil ettigini soyledi. Gannusi, Islami demokratik dusunceden yana olduklarini vurguladi. Ennahda'nin sosyal adalet gorusuyle ilgili bir soru uzerine de 1970 ve 1980'lerde guclu bir sol gorusun etkisi altinda olmalarina karsin sendikalarla calistiklarini ve boylece kendi sosyal adalet goruslerinin onlarinkine ne kadar yakin oldugunu gorduklerini anlatti. Islam dunyasinda, ozellikle de Arap dunyasinda AKP deneyiminin etkisinin ne oldugunun sorulmasi uzerine Gannusi sunlari soyledi: "Benim dusuncelerimin AKP'yi etkiledigine inaniyorum. Kitaplarim ve makalelerim Turkceye buyuk olcude cevrildi. Birkac ay once Istanbul'a gitmistim ve insanlar oyle yakin ilgi gosterdiler ki Tunus'a donmek yerine neden burada siyasi kampanya baslatmiyorum diye saka yaptim. Basarili AKP deneyimi her yerde Islamcilari etkiledi. Iktidardaki diger Islamci ornekler, mesela Iran, Afganistan ve Sudan, basariyla iliskilendirilmedi." -"ISLAMCILAR BASKALARIYLA CALISMALI"- Tunus orneginin diger Arap topraklarina yayilmasiyla ilgili bir soru uzerine de Gannusi, Arap rejimlerinin bir ic patlamayla karsi karsiya oldugunu, bunun Tunus devriminin sonucu degil, onlarca yildir suren baski ve yanlis yonetimin sonucunda husule gelen dogal bir olgu oldugunu belirtti. Tunus devriminden Islamcilarin cikaracagi ne gibi dersler oldugunu sorusunu Gannusi, "Ana ders, Islamcilarin digerleriyle calismalari gerektigi. Kendi baslarina yonetebilecekleri gorusunu tamamen birakmalilar. Ayrica Islami tekellerine alma ve Islamin yegane sesi olarak gorunme tutkusundan vazgecmeliler" seklinde cevapladi. Musluman Kardesler ile ilgili dusuncelerinin sorulmasi uzerine de Gannusi, Kardeslerin goruslerinde reform yaptigini, ancak son parti programinin kendisinin acikca elestirdigi bazi noktalar icerdigini soyledi. Gannusi karsi ciktigi noktalar arasinda, Kiptilerin ve kadinlarin devlet baskani adayi olmalarinin yasaklanmasi gerektigi ve bir ulema organinin meclisi denetlemesinin bulundugunu belirtti. Timeturk