Fisk: Turkiye'nin ofkesi ciddiye alinmali
Bugunku Ingiliz gazetelerinde Suriye?ye dair gelismelerin Turkiye?yle ilgili boyutlarinin anlatildigi haber ve yorumlar genis yer bulmus. Ortadogu uzmani Robert Fisk'in de Independent'te konuyla ilgili bir yorumuna yer verilmis
"Suriyeli muhaliflerin gozu Turkiye'nin mudahalesinde". Financial Times'in bu baslikla verdigi haberinin iki alt basligi ise "Suriyeli muhalifler Turkiye'nin harekete gecmesini istiyor" ve "Ankara askeri eyleme karsi". Haberde Suriye'de yasakli olan Musluman Kardesler Partisi'nden Muhammed Riyad Sakfa'nin dun Istanbul'daki basin aciklamasinda sarf ettigi "Turkiye'nin Sam yonetimi tarafindan siddete maruz birakilan eylemcileri korumak amaciyla askeri mudahalede bulunmasinin gerekebilecegi" sozleri aktarilmis. Ayni gelismenin, "Turkiye'ye askeri operasyon baskisi" basligiyla duyuruldugu Daily Telegraph?in haberinde ise Sakfa'nin batili ulkelerin olaylara mudahale etme surecini yavastan almalari durumunda Ankara?nin daha aktif bir rol almasi gerektigi yonundeki aciklamasi, batili ulkelerin degil ama Turkiye'nin askeri mudahalesinin Suriye hakli tarafindan olumlu karsilanacagi demeciyle birlikte verilmis. Times gazetesi ise Ulusal Gecis Konseyi'nden yetkililerin Times muhabirine, Ankara'ya askeri mudahale konusunda resmi talep ilettiklerini soylediklerini belirtmis. Ote yandan FT, gazeteye konusan bir disisleri yetkilisinin ucusa yasakli bolge ilan edilmesi ya da sinirda guvenlik bolgesi olusturulmasi gibi askeri nitelikli ihtimallerin Ankara'nin gundeminde olmadigini soyledigini aktarmis. Guardian ise Suriye muhalefetinden Ankara'ya Halep'e kadar uzanan ucusa yasakli bolge ilan edilmesi cagrisi yapildigi yonundeki bir haberin, disisleri yetkililerince yalanlandigini belirtmis. Ancak FT, gazeteyle konusan disisleri bakani Ahmet Davutoglu'nun, Turkiye'nin tercihi olmasa da, ucusa yasakli bolge de dahil olmak uzere tum olasiliklara acik kapi biraktigini yazmis. Hemen hemen tum Ingiliz gazeteleri, Fransa disisleri bakani Juppe?nin dunku Turkiye ziyaretinin onemine dikkat cekmis. Ic savas ihtimali artiyor Guardian'in yorum sayfalarin yer alan Jonathan Steele imzali yazida, Suriye'de buyumekte olan ?kanli ic savas? ihtimaline dikkat cekilmis. Muhaliflerden olusan Ulusal Gecis Konseyi'nin uluslararasi askeri mudahale cagrisinin tehlikeyi daha da artirdigini belirten yazar hic zaman kaybetmeden uluslararasi arabuluculuk mekanizmalarinin devreye girmesi gerektigini soylemis. Makalede, bu surecte rol alabilecek adaylarindan birinin de Turkiye oldugunu ancak yaz aylarinda bu yonde caba gosteren Ankara'nin sonuc alamadigini belirtilmis. Turkiye'nin bolgede Iran ve Arap Sunni rejimlerle arasini iyi tutma acmazinda kaldigini soyleyen yazar, surec icinde Ankara'nin Esad karsiti kanatta kaldigini yazmis. Steele, Ankara'nin bu tavir degisikliginde Washington'un baskisinin ve Kuzey Irak'taki PKK kamplarina duzenlenen sinir otesi operasyonlara goz yummasinin payi olabilecegini iddia etmis. Arabuluculuk konusunda en onemli aktorun Arap Birligi olabilecegini soyleyen Steele yazisini soyle sonlandirmis: "Birlik bagimsiz Araplardan olusan bir komisyon kurarak, Suriye'deki gerilimin taraflariyla konusabilir ve Lubnan'daki ic savasi sonlandiran 1989 Taif gorusmeleri benzeri bir cozume on ayak olabilir. Ancak her seyden once Arap Birligi'nin Amerika, Israil ve Suudilerin korukledigi Iran karsiti histeriyi reddetmesi gerekiyor. Hem de acilen, cunku bir ic savasin vahsetine taniklik etmeye cok cok yakiniz. " Fisk: Turkiye'nin ofkesi ciddiye alinmali Independent gazetesinde, orta dogu muhabiri Robert Fisk tarafindan kaleme alinmis makalede Suriye'de yasananlarin Turkiye'de buldugu yanki ele alinmis. Sam'daki elciliklere yapilan saldiri ardindan Ankara'nin ofkesinin iyice arttigini soyleyen Fisk, bu konuda Cumhurbaskani Gul'un "bir daha boyle bir sey yasanirsa tepkimiz cok farkli olur" demecinin ciddiye alinmasi gerektigini belirtmis. Fisk, Mavi Marmara olayi ardindan Israil'le diplomatik iliskilerin kopma noktasina gelmesini hatirlatmis ve "kendine guvenini kazanmis Turkiye, Arap uyanisinin liderligini yapiyor ve Turk bayragi bir kez daha Arap dunyasinda saygiyla dalgalaniyor" demis. Yazar, Ankara'nin Suriye disisleri bakani tarafindan yapilan ozurle yetinmeyerek, Mavi Marmara olayi ardindan Israil'den talep edildigi gibi resmi bir ozur bekledigini soylemis. Turkiye?de Suriye'ye petrol ve elektrik akisinin durdurulmasinin bile konusuldugunu aktaran Fisk, "peki Suriye hukumetinin jenaratorleri yok mu?" diye sormus. Ankara'nin Suriye'den altmis kadar diplomat ve ailelerini geri cagirdigina ancak buna ragmen konsolosluklarin halen hizmet verdigine dikkat cekmis. Turkiye'deki muhalefetin Erdogan'i mezhep farki sebebiyle Esad'a karsi olmakla sucladigini, hukumetin bu konudaki yanitinin "peki Sam?la aramiz iyiyken mezhep farki yok muydu" sorusuyla cevapladigini bildiren Fisk, bu cevapta haklilik pay olsa da tatmin edici olmadigini savunmus, Turkiye'nin nufusunun buyuk kesiminin Sunni oldugunu vurgulamis. Fisk yazisinda Frans disisleri bakani Juppe ile Davutoglu'nun esas gundem maddelerinin Suriyeli muhalifleri butunlestirmek olacagini iddia etmis. Robert Fisk yazisinda, Arap Birligi'nin Suriye'ye yollamayi planladigi bagimsiz gozlemcilerin Sam tarafindan kabul edilmesi ihtimalinin guclu oldugunu soylemis. Ancak yazisini su sorularla bitirmis: Sam gercekten bes yuz gozlemciye musaade edecek mi? Bu gozlemciler ne derece serbest birakilacaklar? Ve en onemlisi Suriyeli muhaliflerle gorusup, silahli ve gizemli militanlarin kim olduklarini ogrenebilecekler mi? "Esad'in gidisi zaman alacak" Robert Fisk gibi Esad rejiminin devrilmesinin uzun zaman alacagi gorusunde olan bir diger isim ise Times gazetesinin siyaset editoru Roger Boyes. Batili ulkelerin Suriye'de yasanabilecek dagilmanin orta dogu dengelerini alt ust edebilecegi endisesiyle Libya'dakinin aksine mudahaleden kacindiklarini yazan Boyes ayrica Suriye'de yasananlardan dogrunda etkilenecek tek NATO uyesinin Turkiye oldugunu soylemis. Boyes yazisini soyle bitirmis: Tum bu faktorlerin etkisiyle Batili liderlerine h