'Esad, ya degisime onculuk et ya da cekil'

ABD cikarlarinin, bolge halkinin umutlarina 'dusman' olmadigini vurgulayan Obama, ABD olarak bolge halkinin talep ettigi evrensel haklari desteklediklerini soyledi.

ABD Baskani Barack Obama, Ortadogu ve Kuzey Afrika'da reformlar ve demokrasiye dogru gecisi desteklemenin ABD'nin birinci onceligi oldugunu belirterek, Suriye Devlet Baskani Besar Esad'in demokratik gecise onculuk etmesi ya da iktidardan ayrilmasi gerektigini soyledi. Obama, 1 haftadir merakla beklenen, Ortadogu'daki gelismelere yonelik "en kapsamli" konusmasina, ABD Disisleri Bakanliginda basladi. Ortadogu'da 6 aydir meydana gelen gelismelere tanik olduklarini ifade eden Obama, ABD'nin geleceginin, Ortadogu ve Kuzey Afrika'ya kader, ekonomi, guvenlik ve tarihsel anlamda bagli oldugunu kaydetti. Obama, bolgede insanlarin hakli talepleri sonucunda iki liderin iktidardan cekildigini ve baska liderlerin de bunlari takip edebilecegini soyledi. ABD cikarlarinin, bolge halkinin umutlarina "dusman" olmadigini vurgulayan Obama, ABD olarak bolge halkinin talep ettigi evrensel haklari desteklediklerini ve bolgede reformlari ve demokrasiye dogru gecisi desteklemenin ABD olarak birinci oncelikleri oldugunu belirtti. Obama, konusmasinda, Suriye Devlet Baskani Besar Esad'in demokratik gecise onculuk etmesi veya iktidardan ayrilmasi gerektigini ifade etti. Libya?ya konusunda ?Zaman Kaddafi?nin aleyhine isliyor.? diyen Obama, Kaddafi?nin, halkini ?fareler gibi oldurmeye? yemin ettigine dikkat cekti. Barack Obama, ABD ve ortaklarinin mudahale etmemesi durumunda bu ulkede binlerce kisinin oldurulmus olacagini soyledi. Yemen lideri Ali Abdullah Salih?i iktidari devretme sozunu yerine getirmeye cagiran Obama, Bahreyn?de hukumetin gostericilere siddet uygulamasini da elestirdiklerini hatirlatti. STATUKOCU YAKLASIMLAR SURDURELEBILIR DEGIL ABD Baskani Barack Obama, bolge ulkelerine gerekli reformlari yapma riskini goze almalari halinde ABD'nin tam destek verecegini bildirdi. Obama, 1 haftadir merakla beklenen Ortadogu'daki gelismelere yonelik ''en kapsamli'' konusmasina ABD Disisleri Bakanliginda yapti. Bolgede son 6 ayda meydana gelen gelismelerin baskilarin ve olaylari farkli gostermeye calismanin artik ise yaramayacagini gosterdigini belirten Obama, uydu baglantili televizyonlar, sosyal paylasim aglari ve cep telefonlari gibi teknolojik aletlerle hem dunyanin gelismeleri izleyebildigini hem de genclerin hic gorulmemis bicimde organize oldugunu anlatti. Obama, yeni bir neslin ortaya ciktigini ve bu neslin sesinin ''degisimin inkar edilemeyecegini'' herkese gosterdigini ifade etti. ABD'nin terorle mucadele, nukleer silahlarin yayilmasini onleme, serbest ticaret ve bolgenin guvenliginin teminati, Israil'in guvenliginin saglanmasi ve Arap-Israil barisinin takibi gibi bolgede bir dizi ana cikarlari takip ettigini dile getiren Obama, bunlari surdurmeye devam edeceklerini, ABD cikarlarinin insanlarin umutlarina ''dusman'' olmadigini, bu umutlarin kendileri icin onemli oldugunu kaydetti. Bolge insanlarina karsi baski ve siddet kullanimina karsi olduklarini ifade eden Obama, bolgede ''statukocu yaklasimin'' surdurulebilir olmadigini bildirdi. Obama, sunlari kaydetti: ''Tarihi bir firsatla karsi karsiyayiz. Amerika'nin Tunus'ta bir sokak saticisinin haysiyetine, diktatorun kaba iktidarindan daha fazla deger verdigini gosterme sansina sahibiz. Amerika'nin, halklarin kendi gelecegini belirleme ve firsatlar kullanmaya yonelik hakkinin ilerletilmesi yonundeki degisimleri memnuniyetle karsiladigindan kimsenin suphesi olmamali.'' ''YA GECISE ONCULUK ET YA YOLDAN CEKIL'' Obama, bolgedeki rejimlere seslenerek, bazi uyarilarda bulundu. Halkinin taleplerine yonelik en siddet iceren karsiligi Libya lideri Muammer Kaddafi'nin verdigini, ama buna karsi uluslararasi koalisyonun harekete gecerek, hizla cevap verdigini hatirlatan Obama, Kaddafi'nin artik ulkesini kontrol edemedigini ve kacinilmaz bicimde iktidardan kendisi ayrildiginda veya birakmak zorunda kaldiginda, 10 yillardir suren provokasyonun son bulmus olacagini ve Libya'nin demokrasiye gecis surecinin ilerleyebilecegini belirtti. Ancak kendilerinin halkina karsi adaletsizlik uygulayan her rejimi onleyemeyeceklerini anlatan Obama, Irak savasinin de kendilerine ne kadar iyi niyetle yapilmis olursa olsun bir rejimi zor kullanarak degistirmeye calismanin nasil zor ve pahaliya mal oldugunu gosterdigini animsatti. Obama, Suriye rejiminin de vatandaslarina genis capli tutuklama ve oldurmelerle gosterilere yanit verme yolunu sectigini soyledi. ABD'nin bu durumu kinadigini ve uluslararasi toplumla Suriye'ye yaptirimlarin artirilmasi konusunda calistiklarini kaydeden Obama, Suriye halkinin da demokrasiye gecis taleplerinde bulunarak cesaretlerini gosterdiklerini soyledi. Obama, ''Artik Devlet Baskani Esad secim yapmali. Bu gecise onculuk edebilir veya yoldan cekilebilir'' dedi. Suriye hukumetinin gostericelere karsi siddetten vazgecmesi ve bariscil gosterilere izin vermesi gerektigini dile getiren Obama, hukumetin Dera kenti gibi sehirlere insan haklari gozlemcilerinin girebilmesine imkan vermesi ve demokratik gecis icin onemli diyaloglara baslamasinin zorunlulugunun altini cizdi ve aksi halde Esad'in kendini izole halde bulacagini vurguladi. Suriye'nin, muttefiki Iran'in yolundan gittigini ve baski taktiginde Tahran'dan yardim aradigini ifade eden Obama, Iran'in iceride kendi halkina baski uygularken disarida protestocularin haklarinin yaninda durdugunu soylemek gibi bir ''ikiyuzluluk'' gosterdigini ileri surdu. Obama, Iran halkinin da evrensel haklari hak ettigini ve rejimin halkin isteklerini ''zapt edemeyecegini'' soyledi. Yemen'de de Devlet Baskani Ali Abdullah Salih'in iktidari devretmesine yonelik sozunu tutmasi gerektigini belirten Obama, Bahreyn'de de ilerlemenin tek yolunun hukumet ile muhalefet arasinda diyalogdan gectigini bildirdi. Bolge ulkelerine seslenen Obama, ''Mesajimiz cok basit: Eger gerekli reformlari yapma riskini goze alirsaniz, ABD size tam destegini verecektir'' dedi. DUNYA BANKASI ILE IMF, TUNUS VE MISIR EKONOMISININ DUZELTILMESINE YARDIMCI OLMALI ABD Baskani Barack Obama, Dunya Bankasi ve IMF'den, Tunus ve Misir ekonomisinin istikrarli hale getirilmesi ve modernize edilmesi noktasinda yapilabileceklere dair gelecek G-8 zirvesine plan sunmalarini istedi. Obama, ''Sirtinda gecmisin borc yuku bulunan bir demokratik Misir istemiyoruz, Misir'in 1 milyar dolarlik borcunu silecegiz'' dedi. ABD Baskani Obama, ABD Disisleri Bakanligindaki Ortadogu'daki gelismelere yonelik ''en kapsamli'' konusmasinda, ekonomik yardimlara degindi. Onumuzdeki aylarda ABD'nin bolgedeki reformlari desteklemek icin tum etkisini kullanacagini belirten Obama, her ulke farkli olmasina ragmen, tum dost ve dusman ulkelerle inandiklari prensipler hakkinda durustce konusacaklarini soyledi. Obama, ''Mesajimiz cok basit: Eger gerekli reformlari yapma riskini goze alirsaniz, ABD size tam destegini verecektir'' diye konustu. Bolgede halkin sokaklara dokulmesinde sadece siyasetcilerin etkili olmadigini, ciddi ekonomik sorunlar yasandiginin altini cizen Obama, ''Ortadogu ve Kuzey Afrika'da kullanilmayan en buyuk kaynak, insanlarin yetenegidir'' dedi. Bolgede basarili ekonomik gecisin, genis tabanli refah ve buyumenin artirilmasina bagli olduguna dikkati ceken Obama, bu noktada sadece yardimlarin degil, yatirim ve ekonomik destegin de onemli oldugunu soyledi. Obama, ise Tunus ve Misir'dan baslayacaklarini belirterek, Dunya Bankasi ve IMF'den, Tunus ve Misir'da ekonominin istikrarlastirilmasi ve modernize edilmesi icin neler yapilmasi gerektigi noktasinda, gelecek G-8 zirvesine plan sunmalarini istediklerini bildirdi. Obama, diger ulkeleri de Misir ve Tunus'un kisa vadeli finansal ihtiyaclarina yonelik yardim etmeye cagirdi. "MISIR'IN 1 MILYAR DOLARLIK BORCUNU SILECEGIZ"- Obama, ''sirtinda gecmisin borc yuku bulunan bir demokratik Misir istemediklerini'' belirterek, "Bu nedenle, Misir'in 1 milyar dolarlik borcunu silecegiz ve bu kaynaklarin, buyume ve girisimciligin tesvik edilmesi icin yatirim yapilmasi yonunde Misirli partnerlerimizle calisacagiz. Misir'in, altyapisi ve istihdam yatirimina finans saglamak icin ihtiyac duydugu 1 milyar dolarlik kredi yoluyla piyasaya yeniden girebilmesine yardim edecegiz'' degerlendirmesinde bulundu. Bunun yani sira Tunus ve Misir'da yatirimlar yapilmasi icin girisimcilik fonlari yaratma amaciyla ABD Kongresi'yle goruseceklerini belirten Obama, bunun icin Berlin duvarinin yikilmasinin ardindan Dogu Avrupa ulkelerindeki degisimi destekleme yonunde saglanan fonlarin model alinacagini kaydetti. ABD hukumetinin finans kurumlarindan Denizasiri Ozel Yatirim Kurumu'nun (OPIC) da yakinda bolgedeki ozel yatirimlari tesvik icin 2 milyon dolarlik destek aciklayacagini soyleyen Obama, Avrupa Imar ve Kalkinma Bankasinin, Avrupa'daki benzer bicimde Ortadogu ve Kuzey Afrika'daki demokratik gecisler ve ekonomik modernlesmeye de ayni destegi saglamasi icin muttefikleriyle birlikte calisacaklarini anlatti. Obama, ABD olarak, Ortadogu ve Kuzey Afrika'da kapsamli bir ''Ticaret ve Yatirim Ortakligi Girisimi'' baslatacaklarini da duyurdu. ''Petrol ihracatini disarida birakirsaniz, 400 milyonun uzerindeki insanin bulundugu tum bolge kabaca Isvicre kadar ihracat yapiyor'' diyen Obama, bolgedeki ticareti artirmak icin Avrupa Birligi ile calisacaklarini soyledi. ''KAHIRE KONUSMASINDA TAAHHUTLERIME BAGLIYIM''- Ote yandan Obama, ABD olarak, bolgede diyaloglarini, elitlerin otesinde gecerek genisletmek icin cabalarda bulunacaklarini ifade ederek, 2009 yilinda Kahire konusmasinda yaptigi, teknoloji, bilim ve hastaliklarla mucadelede isbirliginin artirilmasi, egitimde degisim programlarinin genisletilmesi ve girisimcilik aglarinin insa edilmesi noktasindaki taahhutlerine bagliligini surdurdugunu vurguladi. Obama, evrensel degerlere verdikleri onemden bahsederek, internete yonelik kisitlamalar istemediklerini, kendileri katilmasa bile yasalara saygili tum seslerin kendilerini ifade etme hakkina saygi gosterilmesi, her dinin ve dini azinliklarin kendi inancini yasama ozgurlugu bulunmasi gerektigini soyledi. Tarihin kadinlarinin guclu oldugu toplumlarin daha refah ve baris icinde oldugunu gosterdigini hatirlatan Obama, kadin haklari ve kadinlarin is yasamina kazandirilmasinin oneminde israr etmeye devam edeceklerini dile getirerek, ''Bolge, nufusunun yarisindan fazla olan bir kesimin, potansiyellerinin tamamini kullanmasinda basarili olmasi engellediginde asla kendi potansiyelinin tamamina ulasamayacaktir" dedi. FILISTIN VE ISRAIL ICIN 1967 SINIRLARINI TEMEL ALMALI' ABD Baskani Barack Obama, Ortadogu ve Kuzey Afrika halklarinin gecmisin yuklerinden kurtulmakta olduklari bir donemde, Israil-Filistin sorununu sona erdiren ve tum iddialari cozume kavusturan kalici baris icin caba gostermenin, hic olmadigi kadar buyuk aciliyet tasidigini belirterek, Israil ve Filistin sinirlarinin, karsilikli mutabakata varilan takaslarla 1967 sinirlarini temel almasi gerektigini soyledi. Obama, Disisleri Bakanliginda yaptigi ''Ortadogu konusmasinda'', Israil ile Filistin arasindaki soruna da bir bolum ayirdi. Israil ile Araplar arasindaki sorunun yillardir bolgeye golge dusurdugunu, siradan vatandaslara daha fazla guvenlik, refah ve guc saglayabilecek ortakliklari engelledigini ifade eden Obama, bu sorunu sona erdirmek icin daha onceki Amerikan yonetimlerinin bu dogrultuda gosterdigi cabalarin devami olarak, kendi yonetimi sirasinda da taraflarla ve uluslararasi toplumla birlikte calistiklarini soyledi. Obama, ancak beklentilerin yine de karsilanmadigini kaydederek, ''Israillilerin yerlesim yerleri insasi suruyor. Filistinliler, gorusmelerden ayrildi. Dunya, surekli devam eden bu soruna bakiyor ve cikmazdan baska bir sey gormuyor'' diye konustu. Bolgedeki degisim ve belirsizliklerin oldugu bir donemde, Israil-Filistin barisinda ilerleme saglamanin mumkun olmadigi yonundeki goruslere katilmadigini ifade eden Obama, ''Ortadogu ve Kuzey Afrika halklarinin gecmisin yuklerinden kurtulmakta olduklari bir donemde, sorunu sona erdiren ve tum iddialari cozume kavusturan bir kalici baris icin caba gostermek, hic olmadigi kadar buyuk aciliyet tasiyor. Bu iki taraf icin de gecerli'' dedi. ''FILISTINLILER, ISRAIL'IN VAR OLMA HAKKINI TANIMADIKCA BAGIMSIZLIKLARINA ERISEMEZ''- Obama, ''Filistinliler acisindan, Israil'in mesruiyetini bozma girisimlerinin basarisizlikla sonuclanacagini, BM'de eylul ayinda Israil'i izole etmeye donuk sembolik adimlarin bagimsiz bir devlet yaratmayacagini'' belirtti. ''Filistinli liderlerin, Hamas'in teror ve inkar yolunu izlemede israr etmesi halinde, baris ve refaha ulasamayacaklarini'' bildiren Obama, ''Filistinlilerin, Israil'in var olma hakkini tanimadikca bagimsizliklarina erisemeyeceklerini'' kaydetti. Obama, ''Israil acisindan da bu ulkeyle olan dostluklarinin ortak tarih ve degerlere dayandigini, Israil'in guvenligine olan bagliliklarinin sarsilmaz oldugunu ve uluslararasi forumlarda Israil'in hedef secilmesi yonundeki girisimlerin karsisinda duracaklarini'' dile getirdi. Obama, ''aralarindaki dostluk nedeniyle dogrulari soylemenin de onemli oldugunu'' ifade ederek, ''Statuko surdurulemez ve Israil de kalici bir barisin ilerletilmesi icin cesurca hareket etmelidir'' dedi. Obama, ''gittikce sayilari artan miktarda Filistinlinin Urdun Nehri'nin batisinda yasadigini'' kaydederek, ''teknolojinin Israil'in kendisini savunmasini zorlastiracagini'' soyledi. ''YAHUDI VE DEMOKRATIK DEVLET RUYASI, KALICI ISGAL OLDUGU SURECE HAYATA GECIRILEMEZ''- ''Derin degisimlerden gecen bir bolgenin, sadece bir iki lider degil, milyonlarca insanin barisin mumkun olduguna inanmasi gereken bir populizme neden olacagini'' anlatan Obama, ''Uluslararasi toplum, hicbir zaman sonuc uretmeyen sonu gelmez bir surecten artik bikmis durumda. Yahudi ve demokratik devlet ruyasi, kalici isgal oldugu surece hayata gecirilemez'' diye konustu. Obama, simdi harekete gecmenin Israil ve Filistinlilere bagli oldugunu, hicbir barisin onlara, ABD veya bir baskasi tarafindan empoze edilemeyecegini belirterek, sunlari soyledi: ''Ancak bunu sonu gelmez bicimde ertelemek, sorunu ortadan kaldirmaz. Amerika ve uluslararasi toplumun yapabilecegi sey; herkesin bildigini samimi bicimde dile getirmek, kalici bir baris, iki halk icin iki devleti icerecek, Yahudi devleti ve Yahudi halkinin yurdu olarak Israil ve Filistin halkinin yurdu olarak da Filistin, her iki devlet de kendi gelecegini belirleme hakki, karsilikli taninma ve barisa sahip olacak. Dolayisiyla, sorunun ana meseleleri uzerinde muzakere yapilmasi gerekirken, bu muzakerelerin temeli net. Yasayabilir bir Filistin ve guvenli bir Israil.'' ''1967 SINIRLARI TEMEL ALINMALI''- ABD'nin, muzakerelerin, Filistin'in Israil, Urdun ve Misir'la, Israil'in de Filistin'le kalici sinirlara sahip oldugu iki devletle sonuclanmasi gerektigine inandigini kaydeden Obama, Israil ve Filistin sinirlarinin, karsilikli mutabakata varilan takaslarla 1967 sinirlarini temel almasi gerektigini, boylece iki devlet icin de guvenli ve taninmis sinirlarin olusturulabilecegini bildirdi. Filistin halkinin kendi kendilerini yonetme ve egemen, komsu bir devlette, tam potansiyellerine erisme hakkina sahip olmasi gerektigini ifade eden Obama, her ulkenin kendini savunma hakkina sahip oldugunu ve Israil'in de herhangi bir tehdide karsi kendisini savunabilmesi gerektigini soyledi. Obama, kosullarin terorizmin yeniden canlanmasi ve silahlarin sizdirilmasinin onlenmesi ve etkili bir sinir guvenliginin saglanmasina yetecek kadar saglam olmasinin onem tasidigini belirtti. Filistinlilerin, kendi devletlerinin sinirlarinin ne oldugunu, Israillilerin de temel guvenlik kaygilarinin karsilandigini bilmesi gerektigini ifade eden Obama, toprak ve guvenlik konularinda ilerleme saglamanin Kudus'un gelecegi ve Filistinli multecilerin gelecegi gibi iki zorlu konunun da adil ve esit, hem Israillilerin hem de Filistinlilerin haklari ve arzularina saygi gosteren bir sekilde cozulmesi icin zemin yaratacagini kaydetti. Obama, konusmasinda El Fetih ile Hamas arasindaki uzlasmaya da deginerek, bunun Israil icin derin ve mesru sorular uyandirdigini soyledi. ''Sizin var olma hakkinizi tanimada isteksiz oldugunu gosteren bir tarafla nasil muzakere edeceksiniz?'' diyen Obama, onumuzdeki haftalar ve aylarda Filistinli liderlerin bu soruya guvenilir bir yanit vermesi gerektigini bildirdi. Obama, ABD, Ortadogu Dortlusu ve Arap ulkelerinin su anki cikmazi asabilmek icin her turlu cabayi gostermeleri gerektigini vurguladi. Bunun ne kadar zor oldugunu farkinda oldugunu dile getiren Obama, ''supheler ve dusmanlik, nesiller boyunca devam etti, Ama Israilli ve Filistinlilerin cogunlugunun, gecmise takilip kalmaktan ziyade gelecege bakacaklarina ikna olmus durumdayiz'' dedi. ''BIN LADIN SEHIT DEGIL, KITLELERIN KATILI''- ABD Baskani Barack Obama, teror orgutu El Kaide Lideri Usame Bin Ladin'in oldurulmesine de deginerek, ''Bin Ladin'in sehit degil, kitlelerin katili oldugunu ve fikirlerinin, o oldurulmeden once bile reddedildigini'' belirtti. Obama, ''El Kaide'ye, liderini oldurerek dev bir darbe vurduk, Bin Ladin, bir sehit degildi, kitlelerin katiliydi. Bin Ladin ve onun kanli vizyonu, bazi yandaslar buldu, ama olumunden once bile, El Kaide ilgi gorme mucadelesini kaybediyordu'' diye konustu. Timeturk