Dunya'ya 'Rus tehdidi'

Rusya'nin Mars'a gitmesi icin onceki gece firlattigi ancak Dunya yorungesine takilan uzay araci, sorun giderilemezse, Dunya'ya dusen en tehlikeli uzay atigi olabilir. Rusya'nin onceki aksam Mars'in en buyuk uydusu Phobos'a gonderdigi, ancak Dunya'nin yorungesinde takilip kalan ve sorun halledilemezse Dunya'ya dusme riski bulunan uzay araciyla ilgili endiseler zaman gectikce artiyor

  Rusya'nin onceki aksam Mars'in en buyuk uydusu Phobos'a gonderdigi, ancak Dunya'nin yorungesinde takilip kalan ve sorun halledilemezse Dunya'ya dusme riski bulunan uzay araciyla ilgili endiseler zaman gectikce artiyor. Rus yetkililerin aracin bataryalarinin tamamen tukenmeden yeni yazilim yuklenerek sorunun cozulmesi icin uc gun zaman bulundugu yonunde dun yaptigi aciklamadan sonra bazi uzmanlar, muhendislerin bunu basaramamasi durumunda 167 milyon dolar degerindeki uzay aracinin Dunya'ya dusen en tehlikeli uzay atigi olabilecegi uyarisinda bulundu. NASA'da danisman olarak gorev yapan James Oberg, atmosfere girerken donabilecek yaklasik 7 ton nitrojen ve hidrazin tasiyan uzay aracinin simdiye kadar dunyaya dusen en toksik uydu olabilecegini belirtti. Oberg, ancak araci yeniden kontrol etmek icin her seyin bitmediginin altini cizdi. 28,7 milyon avroya sigortalanan uzay aracinin firlatilmasindan once Rus yetkililerin, aracin komuta sistemindeki cihazlarla ilgili risk konusunda uyarildigi belirtiliyor. Rus uzay ajansi Roskosmos Baskani Vladimir Popovkin, sorunu cozmek icin uc gunleri bulundugunu belirterek, ''Motor calismadi. Uzay araci gunes sisteminin yildizlarina dogru yonlenemedi, ancak bataryalarin hala calismasi sayesinde bu sorunu cozebilmek icin uc gunumuz bulunuyor'' demisti. BATILILARA KARSI HAMLE! Rusya, Mars'in uydularindan Phobos'a numune alip uc yil icinde Dunya'ya getirecek uzay araciyla, Rusya'nin uzun bir suredir Batililara biraktigi Kizil Gezegen'in kesfine yeniden baslayarak gezegenlerarasi seyahatlerde basari kazanmak istedigi yorumu yapiliyordu. Mars'a 6 bin kilometre mesafede yorungede bulunan Phobos'un kokenini ve Mars'in atmosferini inceleyecek Phobos-Grunt bunun icin, numune toplamaya yarayacak bir bilimsel alet ve Dunya'ya donusu icin modulun bulundugu bir sondayi da beraberinde goturuyordu. Rus uzay araci bunun yani sira Mars'in yorungesine Cin'e ait ''Yinghuo-1'' uydusunu yerlestirecekti. 1996'DAKI BASARISIZLIK SONRASI ILKTI Rusya icin son derece onemli olan bu program, Kasim 1996'da firlatilan ''Mars 96'' uzay aracinin basarisiz olmasindan bu yana ilk gezegenlerarasi seyahat olacakti. Kizil Gezegen'e ilgisi son donemde artan ve gecen hafta Mars yolculugunun simulasyonu icin 6 gonullunun 520 gun sureyle kapatildigi uzay araci replikasindan ciktigi Rusya, son basarili gezegenlerarasi uzay programini, 1986'da Venus'u ve Halley kuyrukluyildizini kesif icin gonderdigi Vega uzay araclariyla yerine getirmisti. ABD 25 KASIM'I BEKLIYOR Bu arada NASA, Kizil Gezegen'de bir zamanlar yasam icin uygun ortam olup olmadigini belirlemek uzere tasarladigi 2,5 milyar dolar degerindeki yeni tekerlekli robotu Mars Science Laboratory Curiosity, rampada firlatilmayi bekliyor. 2,5 milyar dolar degerindeki Curiosity (Merakli) Mars'a, sekiz ay surecek yolculugun ardindan varacak kucuk bir otomobil buyuklugundeki tekerlekli robot Curiosity (Merakli) Cape Canaveral Hava Kuvvetleri ussunden bir insansiz ''Atlas 5'' roketiyle 25 Kasim'da TSI 17.25'te uzaya gonderilecek. DEV KRATERI INCELEYECEK Radyoaktif plutonyumun parcalanmasi sonucu aciga cikan sicaklikla calisan robotun, Kizil Gezegen'de bir Mars yili (687 Dunya gunu) gecirmesi ve icinde 5 kelometre yuksekliginde bir dag bulunan 150 kilometre genisligindeki dev Gale kraterine inmesi ve burayi incelemesi ongoruluyor. Bilimadamlari, 150 kilometre genisligindeki dev kraterde bulunan dagin, araliksiz esen Mars ruzgarinin zaman icinde burayi doldurarak, sekillendirmesiyle olustugunu dusunuyor. Tasidigi 10 bilimsel cihazla, kaya parcalarinin kimyasal tahlilini yapacak Curiosity, indigi Gale kraterinde yasam icin organik unsurlar bulunup bulunmadigini inceleyecek. Curiosity, Mars'ta 2004'ten beri kesiflerini surduren Opportunity ile yorungeden faaliyetlerini devam ettiren Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) ile Avrupa uzay ajansinin Mars Express uzay araclarina katilmis olacak. Ancak bilimadamlari, mali kisinti nedeniyle ABD'nin bunun ardindan baska uzay aracini Kizil Gezegen'e gondermeyecegi endisesini tasiyor. AA