Dunya silahlanmaya 1,7 trilyon dolar harcadi; Rusya ve Turkiye hiz kesmedi
Stockholm Uluslararasi Baris Arastirmalari Enstitusu (SIPRI) 2011 dunya askeri harcamalari raporunu acikladi. 2011?de bir onceki yila gore yuzde 0,3 artis yasanan toplam askeri harcamalar 1,7 trilyon dolara ulasti
Stockholm Uluslararasi Baris Arastirmalari Enstitusu (SIPRI) 2011 dunya askeri harcamalari raporunu acikladi. 2011?de bir onceki yila gore yuzde 0,3 artis yasanan toplam askeri harcamalar 1,7 trilyon dolara ulasti. Dunyanin en cok askeri harcamalarini yapan ABD, Fransa, Almanya, Hindistan, Ingiltere ve Brezilya frene basarken, Rusya, Cin ve Turkiye askeri harcamalarini artirdi. Ozellikle sicak catisma ve sorunlarin yasandigi Ortadogu ulkeleri, Afrika, Kafkaslar, Dogu Avrupa ve Afrika?da askeri harcamalarda artis yasanmasi dikkat cekiyor. ABD 711 MILYAR DOLARLA LISTE BASI, RUSYA UCUNCU Dunyanin en fazla askeri harcamasini 711 milyar dolarla ABD yapti. Washington?in harcamalarinin 2010?a gore yuzde 1,2 azalmasi dikkat cekerken, Cin askeri harcamalarini yuzde 6,7 artirarak 143 milyar dolarla dunya ikincisi oldu. SIPRI raporuna gore gecen yil 6. sirada yer alan Rusya askeri harcamalarini yuzde 9,3 artirarak, 71,9 milyar dolarla ucuncu siraya yerlesti. 2020-2030?a kadar modernizasyon calismalari planlayan Rusya harcamalarini artirmaya devam edecek. 2008?den bu yana askeri harcamalarinda yuzde 4 kuculen Fransa 62,5 milyar dolarla, yuzde 0,6 kuculen Ingiltere de 62,7 milyar dolarla Rusya?nin gerisinde kaldi. Yuzde 1,4 askeri harcamalarini azaltan Almanya ise 46,7 milyar dolar savunma harcamasi yapti. Musluman Cumhuriyetler arasinda en fazla askeri harcama ise 48,5 milyar dolarla Suudi Arabistan?a ait. Ulkelerin askeri harcamalarinin gayri safi milli hasilalarina oranlari acisindan ise Suudi Arabistan yuzde 8,7 ile ilk siralarda. ABD gayri safi milli hasilanin yuzde 4,7?sini, Cin yuzde 2?sini ve Rusya yuzde 3,9?unu silahlanmaya ayirdi. TURKIYE?DEN SAVUNMAYA 18,6 MILYAR DOLAR Turkiye?nin askeri harcamalari 2008?de 16 milyar 767 milyon dolarken bu rakam 2011?de 18 milyar 687 milyon dolara yukseldi. Turkiye?nin askeri harcamalari 2002?de 21 milyar 202 milyon dolarla rekor kirmisti. 2005?te 16 milyar dolar 537 milyon dolara kadar dusen askeri harcamalar yeniden yukselise gecti. SIPRI raporuna gore 1988?de gayri safi milli hasilasinin yuzde 2,9?u askeri harcamalara giderken, bu oran 1997?de yuzde 4,1?e kadar yukseldi. 2002?de yuzde 3,9?a dusen askeri harcamalarin payi, 2010?da yuzde 2,4?e geriledi. Turk Lirasi cinsinden ise harcamalarin surekli artmasi dikkat cekiyor. 2002?de 13 milyon 641 bin TL olan savunma harcamalari 2011?de 29 milyon 934 bin TL?ye ulasmis durumda. Yogun ic catismalarin yasandigi Suriye?de 2001?de 1,9 milyar dolar askeri harcama rakami, 2011?de 2,5 milyar dolara yukselmis durumda. 2006?da 13 milyar dolar silahlanmaya ayiran Iran?in askeri harcamalari ile ilgili 2009?dan bu yana veri alinamiyor. AVRUPA SAVUNMA GIDERLERINI KISIYOR Kuresel ekonomik kriz ve butce aciklarinin ABD ve Avrupa ulkelerinde askeri harcamalarda onumuzdeki yillarda da kismen daralmalara neden olmasi bekleniyor. ABD?nin ozellikle Irak ve Afganistan?dan cekilme sureci ile birlikte, askeri us harcamalarinin kisilmasi ve butcenin kuculmesi ongoruluyor. Avrupa?da borc sarmalinda bulunan ulkelerden Yunanistan 2008?den bu yana askeri harcamalarini yuzde 26, Ispanya yuzde 18, Italya yuzde 16 ve Belcika ise yuzde 12 azaltti. 2008?de 10 milyar dolar askeri harcama yapan Atina, 2011?de silahlanmaya 8 milyar dolar ayirdi. AZERBAYCAN ASKERI HARCAMALARINI 10 KAT ARTIRDI Ermenistan?la Yukari Karabag isgali nedeni ile sorunlari bulunan ve petrol zengini olan Azerbaycan ise askeri harcamalarini 2008?den bu yana yuzde 89 artirdi. 2001?de sadece 300 milyon dolar askeri harcama yapan Baku, 2011?de 3 milyar dolar silahlanmaya harcama yapti. Ermenistan ise ayni donemde askeri harcamalarini 147 milyon dolardan 414 milyon dolara cikardi. SIPRI?ya gore onumuzdeki yillarda Ortadogu ve Kuzey Afrika ulkelerinde askeri harcamalar yukselmeye devam edecek. Rapora gore herhangi bir muhtemel savas ise mevcut durumda dramatik degisikliklere neden olabilir.