Davutoglu: Ortadogu'da soguk savas bitiyor
Disisleri Bakani Ahmet Davutoglu, 'Dogu Avrupa'dan sonra Ortadogu'da da soguk savas bitiyor' dedi. Disisleri Bakani Ahmet Davutoglu, Ortadogu ve Kuzey Afrika'daki gelismelere iliskin, ''Butun bu donusumler bolgemizde 1990'larda olabilirdi
Disisleri Bakani Ahmet Davutoglu, Ortadogu ve Kuzey Afrika'daki gelismelere iliskin, ''Butun bu donusumler bolgemizde 1990'larda olabilirdi. Misir, Tunus, Libya ve Suriye'deki siyasi yapilar hep soguk savas yapilaridir. Dogu Avrupa'da soguk savas bitti, Ortadogu'da devam ediyordu. Simdi Ortadogu'da da soguk savas bitiyor'' dedi. Atlantic Council'in duzenledigi 3. Karadeniz Enerji ve Ekonomik Forumunda ''Turkiye'den Bakis'' baslikli bir konusma yapan Davutoglu, Ortadogu ve Kuzey Afrika'daki gelismelere iliskin degerlendirmesinde, Tunus'taki yasemin devriminin ilk haftasinda duzenledikleri Bakanlar Kurulu toplantisinda uzun tartismalar sonucunda ''Su an itibariyle degisim gereklidir'' ve ''Bu, Tunus'a ozel bir vaka degil, bolgedeki yepyeni bir ivmedir. Tarihin akisi da statukonun degil degisimin yanindadir'' ilkelerini belirlediklerini, bu ilkelerin bugun de gecerli oldugunu anlatti. Arap baharinin temel ozelligini ''spontanlik'' olarak niteleyen Davutoglu, ''Bazi insanlar 'Bu bir Amerikan komplosudur' diyorlar ama bu spontan bir olay olarak ortaya cikti ve bir dinamizm yaratti'' dedi. Arap halklarinin demokrasi, hukukun ustunlugu, insan haklari gibi taleplerinin hakli oldugunu vurgulayan Davutoglu, bu degerleri Turkiye'de de savunduklarini, istikrarin degisimden daha onemli oldugunu soyleyecek olsalar, bunun kendileriyle celismek anlamina gelecegini kaydetti. Davutoglu, her ulkedeki gelismelerin bir digerinden farkli olduguna isaret ederek, reform ve bariscil gecis ilkeleri isiginda bolgedeki her duruma uygun farkli politikalar uygulamaya calistiklarini kaydetti. Bakan Davutoglu, ''Butun bu donusumler bolgemizde 1990'larda olabilirdi. Misir, Tunus, Libya ve Suriye'deki siyasi yapilar hep soguk savas yapilaridir. Dogu Avrupa'da soguk savas bitti, Ortadogu'da devam ediyordu. Simdi Ortadogu'da da soguk savas bitiyor'' diye konustu. -''Tek tarafli hareket ediyor gorunmek istemeyiz''- ABD'nin bolgeye yonelik stratejisine iliskin degerlendirmesinde Davutoglu, 1990'larin basinda Tunus, Cezayir ve Urdun'de bir Arap baharinin belirtilerinin olustugunu, ancak o donemde muttefiklerinin Islami radikallik korkusu nedeniyle degisimden ziyade istikrara oncelik tanidiklarini anlatti. Davutoglu, sozlerini soyle surdurdu: ''Buradaki otokratik rejimlerin uc temel argumani vardi. Kendi halklarina donup dediler ki, 'Bizden ozgurluk veya demokrasi istemeyin cunku Israil'le savasiyoruz. O yuzden ordumuzun ve siyasetimizin kuvvetli olmasi lazim'. Birbirlerine donerek dediler ki, 'Biz gidersek kaos gelir'. Bati ulkelerine donduler ve 'Biz gidersek islami radikaller gelir' dediler. Turkiye'deki modele baktigimizda, son 7-8 yildaki gelismeler bunun yanlis oldugunu kanitladi. Demokrasi Turkiye'ye kaos getirmedi. Demokratik bir Turkiye otokratik bir Misir ya da Suriye'ye kiyasla Israil'e karsi sesini cok daha fazla yukseltebildi.'' 2005-2006'da ana parametrelerin yine demokrasi ve benzeri unsurlarin oldugu Buyuk Ortadogu Proje girisimi oldugunu animsatan Davutoglu, bunun sonrasinda Misir ve Irak'ta gercek secimler yapilamazken, Filistin'de ozgur secimler yapildigini ve Hamas'in secimleri kazandigini, Irak ve Misir'daki secimler kabul edilirken, Filistin'dekinin reddedilmesinin Ortadogu'nun zihninde bir soru isareti yarattigini soyledi. Davutoglu, ''ABD ile Arap uyanisi konusunda ortaklik yapabilir misiniz?'' seklindeki soru uzerine, Turkiye olarak tek tarafli hareket ediyor gorunmek istemediklerini belirterek, ''Sinirimizin hemen otesinde bir insani kriz soz konusuysa bireysel bir ulke olarak yanit veririz. Yapilacak en iyi sey cok tarafli olarak soruna yaklasmaktir. Suriye'de cok tarafli isbirligine dayali bir surec izlenmeli. Arap Ligi'nden de bu surecin baskanligini ustlenmelerini istemeliyiz. Turkiye olarak komsu oldugumuzdan ozel bir durumumuz var. Yaptigimiz herhangi bir sey guvenligi, hatta ic guvenligi etkileyecektir'' degerlendirmesini yapti. -''Turkiye suyu hicbir zaman kesmeyecek''- Davutoglu, Arap Baharinin her ulkede farkli gerceklestigini belirterek, Suriye'de cok etnik ve mezhepli bir yapi oldugunu hatirlatti. Davutoglu,''Her sey raydan cikabilir, dikkatli adim atmamiz gerekiyor'' degerlendirmesini yapti. Halkin secimlerine saygili olmak gerektigini, disaridan empoze edilme havasi verilmemesinin onemli oldugunu anlatan Davutoglu, disaridan geliyormus gibi gorunen baskilarin ters tepecegini, Arap Liginin liderligi almasinin cok onemli oldugunu, Turkiye'nin de komsu olarak bir sey soyleyecegini, ancak konuya iliskin karari veremeyecegini anlatti. Suriye'de mezhep ve etnik ayrismayi kabul etmemek gerektiginin altini cizen Davutoglu, ''Butun Suriye vatandaslari esittir, Turkiye'nin yaklasimi budur. Bizim icin hepsi esittir. Suriye Milli Konseyinin daha kapsayici olmasi gerektigine inaniyoruz'' diye konustu. Suriye ile ilgili konuda akilli davranmak gerektigini, reaksiyonlarda dikkatli olunmasinin onemli oldugunu vurgulayan Davutoglu, yaptirim veya onlemlerin titizlikle ele alinmasi gerektiginin altini cizdi. Iktidara guclu sinyaller verilecegini, ancak halkin sikintiya sokulmayacagini belirten Davutoglu, Turkiye'nin onlemlerine devam edecegini, ancak ornegin hicbir zaman suyun kesilmeyecegini, Suriye vatandaslarini olumsuz etkileyecek hicbir yaptirima gidilmeyecegini bildirdi. Iran konusunda da goruslerini paylasan Davutoglu, sunlari soyledi: ''Iran tabii ki cok onemlidir. Bizim bolgemizin en onemli guclerinden biridir. Arap Bahari, Iran'in dinamikleri farklidir. Umariz ki burada bu degerler Iran halkina da ulasir. Ancak tabii ki onlarin secimidir. Nukleer konuya gelince; biz nukleer silaha bolgemizde karsiyiz. Nukleer silahtan arindirilmis bir Ortadogu istiyoruz. Zaten yeterince gerilim var bolgede. Iran'in sorumlu davranacagina inaniyoruz.'' AA