Darbe tahmini fiyasko cikmis
Ingiltere Buyukelciligi'nin 22 Agustos 1980 tarihli bir mesajinda, "Yakin gelecekte Turkiye'de darbe beklenmiyor" dedigi ortaya cikti.
12 Eylul 1980 darbesinden 20 gun once yazilan Ingiliz kriptolarinda, "Turkiye'de yakin gelecekte darbe beklenmedigi" tahmininde bulunuluyor. 22 Agustos 1980 tarihli Ingiltere Disisleri Bakanligina ait bir yazismada, "1960 ve 1971'de Turkiye'de iki kez darbe yapildigi" kaydedilerek, "Politikacilarin siyasi siddeti cozme konusundaki basarisizligi nedeniyle sik sik yeniden darbe olacagina dair spekulasyonlar cikiyor, ancak bunun yakin bir gelecekte olacagina dair henuz bir isaret yok" deniliyor. Ingiliz yetkililer, Ankara'da Eylul 1980'de Avrupa Konseyi tarafindan duzenlenecek "Hapishanedeki Tehlikeli Suclular" baslikli konferansa katilmadan once, Ingiltere Disisleri Bakanligindan Turkiye'deki hapishanelerin durumuyla ilgili bilgi istiyor Bunun uzerine, konuya iliskin cok detayli bilgi bulunmadigi belirtilerek, "Bildiginiz uzere, siyasi siddet Turkiye'deki en ciddi sorun. 1960'larin sonlarindan bu yana artarak devam ediyor ve su anda en yuksek seviyesinde" ifadesi kullaniliyor. Eski basbakanlardan Nihat Erim'in 1980 yilinin temmuz ayinda olduruldugu animsatilan belgede, 1980'in ilk 7 ayinda 1550 kisinin siyasi siddet sonucu hayatini kaybettigi bildiriliyor. Bu siddetin, ideolojik, sosyolojik, etnik ve dini sebepleri oldugu aktarilarak, "Ayrica, Kurtler ile Turkler, Sunniler ile Aleviler ve zenginler ile fakirler arasinda uzun zamandir devam eden bir husumet var" deniliyor. Belgede, "1978 yilinda Turkiye'nin guneydogusunda 100 kisinin olmesinin ardindan 67 ilin 16'sinda sikiyonetim ilan edildigi" belirtilerek, "Simdi bu sikiyonetim Ankara, Istanbul ve Izmir'i de kapsayarak, 20 sehre yayildi" ifadesi kullaniliyor ve sunlar kaydediliyor: "Turk Silahli Kuvvetleri, siddeti frenlemekte zorlanmiyor ve anayasanin geleneksel koruyucusu olarak goruluyor. 1960 ve 1971'de iki kez darbe yaptilar. Politikacilarin siyasi siddeti cozme konusundaki basarisizligi nedeniyle sik sik yeniden darbe olacagina dair spekulasyonlar cikiyor, ancak bunun yakin bir gelecekte olacagina dair henuz bir isaret yok." 1980 yilinda hapishanelerden kacan hukumlulerin sayisinin fazlaligina da dikkat cekilen belgede, Uluslararasi Af Orgutunun Turkiye ile ilgili Haziran 1980 tarihli raporuna da deginiliyor. Bu raporda, Turkiye'de iskencenin yaygin ve sistematik bir sekilde yapildigina dikkat cekildigi belirtiliyor. Turkiye'deki hapishanelerin durumuyla ilgili guvenilir bir bilgiye sahip olunmadigi kaydedilerek soyle deniliyor: "Turk yetkililerin oldukca hassas oldugu 'Geceyarisi Ekspresi' filmindeki gibi, mahkumlara kotu davranildigina ve hapishanelerin cok kalabalik olduguna dair cesitli bildirimler oluyor." Ingiltere'deki Ulusal Arsiv Kurumu, her yil Basbakanlik ve Disisleri Bakanligi basta olmak uzere, ulkenin cesitli bakanliklarinin 30 yil onceki yazismalarini yayimliyor. Habervakti