Darbe anayasasi, Turkiye'nin yeni ruhuna yakismiyor
Turkiye-AB Karma Parlamento Komisyo-nu'nun yeni anayasa calismalarini ele aldigi toplantiya Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu Baskani Gianni Buquicchio'nun konusmasi damgasini vurdu.
1982 Anayasasi'nin darbe urunu oldugunu belirten Buquicchio, "Bu anayasanin ruhu, kabul edildigi donemi yansitiyor. Ama bugunun Turkiye'si bambaska bir ruha sahip." dedi. Mevcut Anayasa'nin bireysel haklardan cok, devletin yapisini korumaya calistigini vurgularken, sozu hakimlerin AIHM ictihatlarina aykiri verdigi kararlara getirdi. "Turkiye'nin AIHM'de cok yargilanmasi sasirtici degil. Mutlaka bu duruma care uretilmeli." onerisinde bulundu. Toplantida konusan Meclis Baskani Cemil Cicek de, yeni anayasa takvimini acikladi: "1 Mayis itibariyla ikinci asamaya gecilecek. Yeni anayasanin iskeleti ortaya konulacak." Turkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu, dun Divan Otel'de 'Yeni Anayasa Calismalari' konulu gundem maddesiyle toplandi. Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu Baskani Gianni Buquicchio, konusmasinda onemli tespitlerde bulundu. Turkiye'nin anayasa degisikligine ihtiyaci oldugunu soyleyen Buquicchio, 1982 Anayasasi'nin 'darbe urunu' oldugunu ifade etti. Anayasa'nin bugunun Turkiye'sinin ruhunu yansitmadigini vurguladi. Buquicchio, yeni anayasada erkler ayrimi, temel haklar ve laiklik ilkesinin korunmasi gerektigini de kaydetti. 1982 Anayasasi'nin 'vesayet altinda bir demokrasi' olusturdugunun soylendigini anlatarak, "Bu anayasayi yapanlarin esas kaygisi devleti ve laikligi, gerekirse halka karsi ve halkin secilmis temsilcilerine karsi koruma temeline dayaniyordu. Ornegin; devletin butunlugu, basin ozgurlugunden daha ustundur. Dolayisiyla hakimlerde devletin cikarlari ile ifade ozgurlugunu tartiya koyduklarinda AIHM ictihatlarina aykiri karar veriyor. Bu nedenle Turkiye'nin AIHM'de cok yargilanmasi sasirtici olmuyor. Mutlaka bu duruma bir care uretilmelidir." diye konustu. Anayasa'nin degistirilemez ilk 3 maddesine de temas eden Buquicchio, bu maddelerin cogu zaman asiri bir sekilde yorumlanabildigini soyledi. Buquicchio, mevcut Anayasa'nin genel yaklasiminin demokratik gelisimden ve bireysel haklardan cok, devletin yapisini korumaya yonelik bir zihniyeti yansittigini vurgulayarak, soyle devam etti: "Turkiye, goz kamastirici ilerlemeler kaydediyor. Iste artik bu geleneksel halka duyulan kuskudan vazgecme zamani da gelmistir. Normal, gercek ve liberal demokrasinin uluslararasi standartlarini benimsemenin zamani gelmistir. Bu yeni anayasa, tum Turkiye Cumhuriyeti vatandaslarinin anayasasi olmalidir ve toplum icinde en genis mutabakata sahip olmalidir. Yeni anayasa ulkeyi birlestirmelidir. Turkiye icin artik kendini kanitlamis ve Avrupa standardina uygun liberal demokrasiye gecmenin zamani gelmistir." Venedik Komisyonu Baskani, baskanlik ya da yari baskanlik sistemine gecilmemesini de istedi. 1 Mart'tan itibaren AIHM'de taraf olunan davalarin savunmasini Adalet Bakanligi yurutecek Adalet Bakani Sadullah Ergin de toplantida yaptigi konusmada AIHM'deki davalara temas etti. "1 Mart tarihi itibariyle AIHM'de taraf oldugumuz davalarin savunmasi Adalet Bakanligi tarafindan yurutulecektir." diyen Ergin, soyle devam etti: "Bu sekilde Turkiye'nin sozlesmeyi ihlal ettigi yolundaki kararlar icin daha etkin degerlendirmeler ve calismalar yurutulebilecektir. 2010 yilinda gerceklestirilen anayasa degisiklikleri ile temel hak ve ozgurluklerin korunmasini guclendirmek amaciyla Anayasa Mahkemesi'ne 'bireysel basvuru hakki' da 23 Eylul'de islevsel hale gelecektir." AIHM'deki savunmalar, Disisleri Bakanligi tarafindan yurutuluyor. Zaman