ABD'nin 'Irak'tan cekilme' yalani!

ABD?nin Irak?tan cekilmesiyle ilgili retorik ve gercek arasinda buyuk bir ucurum var. ABD?nin Irak?taki askeri nufuzunu surdurmesinin bir dizi yolu bulunuyor

  ABD Baskani Obama secim vaatlerinden birisini yerine getirecegini iddia ediyor: ?Aradan gecen dokuz yil sonra Irak?taki ABD savasi sona erecek.? Iraklilarin egemenlik iddialarinin anlami suydu: ABD askerlerine yasal dokunulmazlik taninmamasi. Bunun kabuluyle anlasma saglandi ve bu yilin sonunda 39,000 ABD askeri Irak?i terk edecek. Jonathan Steele Irak savasinin bittigini ve ABD?nin bundan soyle ders cikardigini soyluyor: ?Yabanci bir ulkeyi Batinin botlariyla cignemek bir deliliktir. Ozellikle de Musluman bir ulkeyi.? Ancak bu delilik farkli kisveler altinda devam edebilir. ABD?nin Irak?tan cekilmesiyle ilgili retorik ve gercek arasinda buyuk bir ucurum var. ABD?nin Irak?taki askeri nufuzunu surdurmesinin bir dizi yolu bulunuyor. Bunlar iki kategoriye ayrilabilir: Dunya?daki en buyuk ve en pahali ABD Buyukelciligi Bagdat?ta, guvenligi kendi silahli gucleriyle saglanan, elektrigini kendisinin urettigi ve kanalizasyon ihtiyaclari kendi denetiminde olan bir yesil bolge icerisinde yer aliyor. 104 donumluk bir alanda yer alan Buyuk elcilik neredeyse Vatikan sehri kadar. ABD, askeri odakli diplomasisini burada tek bir cati altinda topluyor. ABD Disisleri Bakanliginin rakamlari, 17.000 kisilik personelin Buyukelcilik yetkisi altinda bulunacagini gosteriyor. Buna ek olarak, Basra Musul ve Kerkuk?te de ABD konsolosluklari var ve bunlarin her birinde 1.000?er kisi calisiyor. Butun ABD personeliyle askeri ve guvenlik muteahhitleri diplomatik dokunulmazliga sahip olacak. Obama yonetimi ABD?nin Irak?tan cekilecek olmasini risksiz bir hale getirerek siyasi sermayeye donusturuyor. Bunun hasadini da dunyanin hicbir yerinde gorulmemis bir diplomatik misyon ustlenen ozel guvenlik firmalarinin sayisini artirarak topluyor. Bu artis, su anda Xe ismiyle calisan Blackwater firmasinin ulkeye tekrar donme ihtimalini bile gundeme getirdi. 2008 yilinda ABD ve Irak arasinda yapilan Kuvvetler Anlasmasiyla (Sofa) ozel guvenlik firmalari dokunulmazliklarini yitireceklerdi. Ancak kongrenin yayinladigi bir arastirma raporuna gore, anlasmada yer alan, ?ABD guvenlik firmalari ve onlarin calisanlari? kavrami sadece ABD gucleri altinda calisan sozlesmeli/taseron firmalar icin gecerlidir deniliyor. Bu yuzden Irak?ta, ABD Disisleri ve acentalari ile calisan firmalar bundan muaf tutuluyor. ?Kucuk bir uckagitcilik mi yapiyoruz?? Kongre uyesi Jason Chaffetz askeri guclerin yerine bu firmalarin ikame edilmesini sorgulayarak, ?Yoksa biz burada kucuk bir uckagitcilik mi yapiyoruz?? diye sordu. Irak hukumetinin ABD askerlerinin dokunulmazligina karsi cikmasinin, bu nefret edilen ve hicbir sekilde hesap verebilirligi olmayan guvenlik firmalarinin sayisinda artisa yol acacak olmasi gercekten de ironik bir durum. Washington ve Bagdat arasinda 10 milyar dolar tutarinda yaklasik 400 tane silah anlasmasi bulunuyor. Bunlara ek olarak 900 milyon tutarinda 100 tane silah anlasmasinin da bekledigi bildiriliyor. Bunlarin bircogu anlasma geregi, Buyukelcilik icindeki Guvenlik Isbirligi Dairesi altinda calisan Amerikali egitmenler istihdam edecek. Bloomberg?in yayinladigi bir habere gore, bu yeni kurulan daire asker ve sivillerden olusan 160 kisilik bir cekirdek kadroya sahip olacak. Bunun yaninda Pentagon?un denizasiri programi cercevesinde calisacak olan 750 kisilik sivil bir kadro da calisacak. Bunlarin gorevleri arasinda askeri egitim vermek de yer aliyor. Bunlara 3.500 kisilik bir sozlesmeli personel eslik edecek. Ulke capinda kurulan on kadar ofiste calisiyor olacaklar. Irak, 18 adet F-16 savas ucagi satin alimini ongoren 1.9 milyar dolarlik anlasma cercevesinde ilk odemeyi yapti. Bu su anlama geliyor: Ekim ayinda Irak?in kendi hava sahasinda mutlak egemenligi eline alacagi yonundeki iddiaya ragmen, onumuzdeki yillarda bu hakimiyet Amerikalilarin ellerinde olacak. Bunu ulkenin hava sahasindaki devriye faaliyetleri ve kontrole yaptigi yardim ve verdigi askeri egitim sayesinde saglayacak. Ust duzey bir Irakli politikacinin bana gecen hafta acikladigi gibi: ?Biz su anda kesinlikle sinirlarimizi koruyabilecek guce sahip degiliz. Hava sahamizi korumak icin bir tane bile savas jetimiz yok.? ABD, NATO semsiyesi altina giriyor NATO?nun Irak?ta 2013?e kadar surecek olan bir egitim gorevi var. Ittifak gucleri lojistik ve polisliye alaninda uzmanlasmalari icin yardimda bulunuyor. Ve simdi Irakl milletvekilleri, NATO?nun misyonunu genisletmeyi tartisiyor. Bu durumda ABD?li askeri egitmenler2004 yilinda imzalanan anlasmanin kapsamina dahil olabilirler. ABD?nin Irak?in hava sahasindaki fiili kontrolu hesaba katildiginda muhtemeledir ki Obama, El Kaide hedeflerine vurmak icin hava saldirilarina ve nokta suikastlerine agirlik verebilir. Hala El-Kaide ile savasta olduguna gore, kendini savundugu bahanesiyle BM tuzugunun 51. Maddesinde bunlara ?mesruiyet? kaynagi bulacaktir. Iran?la olan ihtilafla ilgili endiseler artarken, ABD?nin Irak?taki olaylari etkileme kapasitesini azaltmakta gonulsuz davranmasi muhtemelen sasirtici olmayacaktir. Hillary Clinton Pazar gunu basina yaptigi aciklamada soyle dedi: ?Hic kimse, ozellikle de Iran, Iraklilarla olan anlasmalarimiza olan bagliliklarimiz uzerinden yanli hesaplar yapmasin.? Cuma gunu yaptigi konusmada Obama ABD?nin ?egemen uluslarla normal iliskiler kurmak pesinde oldugunu ve bunu esit ortaklik temelinde karsilikli cikarlar ve saygi cercevesinde yapmak istedigini? soyledi. Uzun vadede ABD ve Irak arasindaki iliski nasil bir hal alirsa alsin, kisa vadede ABD?nin Irak?ta kalmaya devam edecegi kesin.   milat gazetesi