Turkiye-ABD iliskilerinde 'bahar donemi'

Turkiye'nin Washington Buyukelcisi Namik Tan, Turkiye-ABD iliskilerinin ''bahar donemini'' yasadigini ve tarihinde ilk defa bir ABD Baskani ve Baskan Yardimcisi ayni donem icinde Turkiye'yi ziyaret ettigini belirterek, ''ABD Baskani Yardimcisi (Joe) Biden, geleneksel olarak, Turkiye ile ilgili konularda her zaman destekcimiz olmamistir ama bu kez her konuda oldukca pozitif ve guclu destekciydi'' dedi. Tan, Rumi Forum'un duzenledigi ''Turkiye, Ortadogu'daki Gelismiler ve Turk-Amerikan Iliskileri'' baslikli konferansta konustu

  Tan, Rumi Forum'un duzenledigi ''Turkiye, Ortadogu'daki Gelismiler ve Turk-Amerikan Iliskileri'' baslikli konferansta konustu. Turkiye-ABD iliskilerinin geldigi noktayi anlatan Tan, Ermeni tasarilari, Iran'in nukleer programi konusundaki taktiksel farkliliklar, Israil'in Mavi Marmara gemisine baskini ve fuze savunma sistemi gibi zorlu konularin hakim oldugu 2010 yilini ''cok kotu bir yil'' olarak tanimladi. Tan, bu yil ise her seyin olumlu anlamda ''ters yuz'' oldugunu belirterek, ''Simdi ise iliskilerimizde bahar donemini yasiyoruz'' dedi. Bunda, Ortadogu'daki Arap ayaklanmalarinin cok onemli rol oynadigini dile getiren Tan, ayaklanmalarla birlikte Turk ve ABD'li liderler arasinda cok ozel bir diyalogun olustugunu, Basbakan Recep Tayyip Erdogan ve ABD Baskani Barack Obama'nin defalarca telefon gorusmesi yaptigini ve bu durumun ortak kaygilarin konusulmasinda da kolaylastirici rol oynadigini dile getirdi. Tan, ikinci olarak, Turkiye'nin bolgesindeki yasanan tum surecte dogru tarafta yer almasinin da bunda etkili oldugunu ve bu durumun ABD tarafindan takdir gordugunu kaydetti. Buyukelci Tan, iliskilere Turkiye'nin NATO fuze savunma sistemi icindeki erken uyari radarina ev sahipligi yapmasinin da olumlu etki yarattigini dile getirdi. -''Mukemmel bir ziyretti''- Turkiye ile ABD iliskilerindeki zorluklardan biri olan Israil konusunda ise Tukiye'nin sorunun cozumu icin cok cabaladigini ve bu surecte seffaf sekilde ABD tarafinin da tum detaylardan haberdar olmasini sagladigini belirten Tan, dolayisiyla Israil ile sorunlar cozulmemis olsa bile ABD'nin Turkiye'nin cabalarini bilmesi dolayisiyla ikili iliskileri cok da etkilemedigini anlatti. Tan, ''Bugun goruyoruz ki iki ulke iliskilerinin tarihinde ilk defa bir ABD Baskani ve Baskan Yardimcisi ayni donem icinde Turkiye'yi ziyaret etti'' dedi. ABD Baskan Yardimcisi Joe Biden'in Turkiye'deki mesajlarinin net olduguna dikkati ceken Tan, Biden'in, Turkiye ile en ust duzeydeki stratejik iliskinin ABD icin cok onemli oldugunun altini cizdigini kaydetti. Tan, ''Baskan Yardimcisi bunu her yerde, katildigi her toplantida, yaptigi konusmalarda soyledi. Bir buyukelci olarak iliskilerdeki bu ani gormek cok guzel. Biden, geleneksel olarak, Turkiye ile ilgili konularda her zaman Turkiye'nin destekcisi olmamistir ama bu kez kendisi her konuda oldukca pozitif ve guclu destekciydi. Ornegin, teror orgutu PKK, Irak, Arap Bahari. Gercekten mukemmel bir ziyaretti. Turk tarafinda Biden ile gorusen yetkililer de cok memnun oldular'' dedi. -''Deneyimleri gozardi edilmemeli''- Arap ayaklanmalarina yonelik soru uzerine, Turkiye'nin degisim surecindeki ulkelere modelden ziyade Ilham kaynagi olabilecegini belirten Tan, aslinda Turkiye'nin de sadece ''Arap Bahari'' baglaminda degil her anlamda ''cok onemli bir ulke'' oldugunu soyledi. Tan, hem siyasi hem de ekonomik istikrarinin Turkiye'yi ''akilli guc'' haline getirdigini kaydederek, bolgedeki hemen hepsi cok karmasik tum problemlerle ilgilenmenin kolay olmadigini ama Turkiye'nin bu kendine guveniyle tum zorluklari ele alma potansiyele sahip oldugunu aktardi. Buyukelci Tan, ''Iste Turkiye'yi cok aktif, proaktif yapan ana neden de bu'' dedi. Bu noktada ikinci unsurun, Turkiye'nin ayaklanmalari basindan bu yana dogru tarafta, halkin yaninda yer aldigini ifade eden Tan, sunlari kaydetti: ''Turkiye'nin deneyimleri gozardi edilmemeli. Turkiye, demokrasi ve modernizmin Islam'la birlikte yuruyebilmesini saglayan saglayan, NATO, OECD, AB, Avrupa Konseyi de dahil oldugu tum batili kurumlarla dogrudan ve guclu bagi olan dunyadaki tek ulke. Turkiye'nin essiz bir rolu var. Turkiye, tum batili degerlere sahip Islami bir ulke. Tum bunlara baktiginizda, Turkiye'nin neden bu surecte essiz oldugunu anlarsiniz.'' -''Turkiye'yi AB'ye almak buyuk stratejik dusunce gerektirir''- Salonda Somalili bir dinleyici soz alarak, Turkiye'nin Somali'ye yardimlarindan dolayi minnettarliklarini dile getirdi ve ''Bizimle dayanismanizi hicbir zaman unutmayacagiz, liderliginiz icin tesekkurler'' dedi. Tan da Turkiye'nin bolge ulkeleriyle sadece cografi degil kulturel, tarihsel ve dinsel baglarinin bulunduguna dikkati cekti. Turkiye'nin ''yeni Osmanlicilik'' gibi bir hirsi bulunmadigini ama bu mirasin Turkiye'yi, cevre ve bolgesindeki sorunlarla ugrasmaya ve bu ulkelerdeki insanlara yardim etmeye zorladigini dile getiren Tan, bunlardan birinin de Somali oldugunu kaydetti. Tan, Turkiye olarak, istikrar icin herkesin kendi avantajlarini digerleriyle paylasmasi gerektigine inandiklarini belirtti. ABD'nin Ortadogu ve Turkiye'deki olumsuz imajina yonelik bir soru uzerine, Turk ve bolge halkinin gozundeki ''ABD'' imajinin Amerikan halkiyla degil, ABD politikalariyla alakali oldugunu gozlemini dile getiren Tan, ''Insan iliskileri baglaminda, kimsenin, ozellikle de Turk halkinin Amerikan halkiyla hicbir problemi yok. Amerikalilar Turkiye'ye gelince o kadar misafirperverlik, sicaklik goruyorlar ki inanin donduklerinde bazilari Turkten fazla Turk haline geliyor'' dedi. Tan, ABD'nin Islam dunyasi ile diyaloga girmesini dogru bir karar olarak degerlendirdi. Turkiye'nin AB uyeligine yonelik soru uzerine, gecmiste Avrupa'nin ''hasta adami'' olarak nitelendirilen Turkiye'nin simdi ''en saglikli adami'' oldugunu belirten Tan, AB'ye uyelikten cok, AB'nin temsil ettigi degerlerin pesinde olduklarini soyledi. AB standartlarini olusturmaya calistiklarini, bunu Turk halkinin herkesten cok hak ettigini anlatan Tan, ancak Turkiye'nin AB'ye uyeligine kabul etmenin de ''buyuk stratejik dusunme'' gerektirdigini soyledi. Buyukelci Tan, ABD'nin bu ozellige sahip bir ulke olarak Turkiye'nin AB uyeligini guclu bicimde destekleyen ilk ulke oldugunu ama benzer bir ''buyuk stratejik dusunceyi'' su an Atlantik'in obur tarafinda olan AB ulkelerinde goremedigini kaydetti. Tan, Turkiye'nin 10 yil icinde hayat standartlarindan siyasi ve ekonomik istikrara, cok buyuk degisimler gecirdigini ve gelisimini sadece kendilerinin degil herkesin ifade ettigini dile getirdi. Turkiye'nin bugun onundeki en buyuk zorlugun ise terorizm oldugunu belirten Tan, bu sorunun cozulmesi gerektigini ve bu noktada yogun calistiklarini kaydetti. Tan, bu nedenle terorizmin, ABD ile ilgili gundemlerinde de en onemli konulardan biri oldugunu kaydetti. Tan, Turkiye'nin gelecekte karsi karsiya olabilecegi en onemli zorluguna yonelik soruyu da yanitladi. Ekonomik ve siyasi istikrarin Turkiye'nin ''Akilli gucu'' oldugunu hatirlatan Tan, ''Avrupa'daki ekonomik zorluklara bakildigimizda, siyasi ve ekonomik istikrari koruma ve surdurulebilir kilma onumuzdeki en buyuk zorluk ama bunu korumaya donek hem siyesi irademiz hem de insani kararliligimiz mevcut'' dedi. AA